Ang Pulong Sang Dios

Hukom 9

Si Abimelec

1Isa ka adlaw, nagkadto si Abimelec nga anak ni Gideon[a] sa mga paryente sang iya iloy sa Shekem kag ginsilingan sila, “Pamangkuta ninyo ang tanan nga taga-Shekem kon ano ang gusto nila: panguluhan sila sang 70 ka anak ni Gideon ukon sang isa lang niya ka anak? Dumdumon ninyo nga ako mismo paryente ninyo.”

Gani nagpakighambal ang mga paryente ni Abimelec sa mga taga-Shekem. Nagsugot sila nga si Abimelec ang magapangulo sa ila, tungod kay paryente nila siya. Ginhatagan nila si Abimelec sang 70 ka bilog nga pilak halin sa templo ni Baal Berit, kag gin-gamit niya ini sa pagsuhol sa mga bugoy sa pagsunod sa iya. Dayon nagkadto si Abimelec sa balay sang iya amay sa Ofra. Kag didto, sa ibabaw sang isa ka bato, ginpamatay niya ang iya 70[b] ka utod sa amay nga si Gideon. Pero ang kamanghuran nga si Jotam wala mapatay tungod kay nakapanago siya. Nagkadto ang mga taga-Shekem kag taga-Bet Millo sa may dako nga kahoy sa Shekem kag didto ginhimo nila nga hari si Abimelec.

Sang mabatian ini ni Jotam, nagtaklad siya sa ibabaw sang Bukid sang Gerizim kag nagsinggit sa ila, “Mga taga-Shekem, pamatii ninyo ako kon gusto ninyo nga pamatian kamo sang Dios. Sugiran ko kamo sang isa ka estorya parte sa mga kahoy nga nagpangita sang magahari sa ila. Nagsiling sila sa kahoy nga olibo, ‘Ikaw ang maghari sa amon.’ Nagsabat ang olibo, ‘Mas pilion ko pa bala ang maghari sa inyo sang sa maghatag sang lana nga ginagamit sa pagpadungog sa mga dios kag sa mga tawo? Indi gid!

10 “Dayon nagsiling sila sa kahoy nga higera, ‘Ikaw na lang ang maghari sa amon.’ 11 Nagsabat ang higera, ‘Mas pilion ko pa bala ang maghari sa inyo sang sa maghatag sang manamit nga bunga? Indi gid!

12 “Dayon nagsiling sila sa ubas, ‘Ikaw na lang ang maghari sa amon.’ 13 Nagsabat ang ubas, ‘Mas pilion ko pa bala ang maghari sa inyo sang sa maghatag sang bino nga makapalipay sa mga dios kag sa mga tawo? Indi gid!

14 “Gani nagsiling na lang sila tanan sa tunukon nga kahoy-kahoy, ‘Ikaw na lang ang maghari sa amon.’ 15 Nagsabat ang tunukon nga kahoy-kahoy, ‘Kon gusto gid ninyo nga ako ang maghari sa inyo, magpahandong kamo sa akon. Pero kon indi gani kamo, mapaguwa ako sang kalayo nga magasunog sa mga kahoy nga sedro sang Lebanon.’ ”

16 Dayon nagsiling si Jotam, “Matarong bala kag husto ang inyo paghimo kay Abimelec nga hari? Maayo bala ang inyo ginhimo sa akon amay nga si Gideon kag sa iya pamilya? Kag nagakabagay man bala sa iya hinimuan? 17 Dumduma ninyo nga nagpakig-away ang akon amay para luwason kamo sa mga Midianhon. Gintaya niya ang iya kabuhi para sa inyo. 18 Pero karon ginkontra ninyo ang pamilya sang akon amay. Ginpamatay ninyo ang 70 niya ka anak sa ibabaw sang isa ka bato. Kag ginhimo ninyo nga hari si Abimelec, nga anak sang akon amay sa iya suluguon nga babayi, tungod lamang kay paryente ninyo siya. 19 Gani kon para sa inyo matarong kag husto ang ginhimo ninyo sa akon amay kag sa iya pamilya, kabay pa nga malipay kamo kay Abimelec kag siya amo man sa inyo. 20 Pero kon indi, kabay pa nga laglagon kamo ni Abimelec nga daw sa lamunon kamo sang kalayo. Kag kamo nga mga taga-Shekem kag taga-Bet Millo, laglagon man ninyo si Abimelec nga daw sa lamunon man siya sang kalayo.” 21 Pagkahambal sadto ni Jotam, nagpalagyo siya pakadto sa Beer kag didto nag-estar tungod kay nahadlok siya sa iya utod nga si Abimelec.

22 Pagkatapos sang tatlo ka tuig nga pagdumala ni Abimelec sa mga Israelinhon, 23 ginpaaway sang Dios si Abimelec kag ang katawhan sang Shekem. Nagrebelde ang mga taga-Shekem kay Abimelec. 24 Natabo ini agod pabayaron si Abimelec kag ang mga taga-Shekem nga nagbulig sa iya sa pagpamatay sa 70 ka anak ni Gideon nga iya mga utod. 25 Nagbutang ang mga taga-Shekem sang mga tawo sa bukid sa pag-ambus kay Abimelec, kag ginahold-ap nila ang mga nagaagi didto. Nabalitaan ini ni Abimelec.

26 Sadto nga tion, si Gaal nga anak ni Ebed nagsaylo sa Shekem upod ang iya mga utod. Nagsalig sa iya ang mga taga-Shekem. 27 Sang tion sang tigpamupo sang ubas, naghimo ang mga tawo sang bino halin sa sini nga mga ubas. Kag naghiwat sila sang piesta sa templo sang ila dios. Kag samtang nagakinaon sila didto kag nagaininom, ginalibak nila si Abimelec. 28 Nagsiling si Gaal, “Ano kita nga klase sang mga tawo sa Shekem? Ngaa nagapasakop kita kay Abimelec? Sin-o gid bala siya? Indi bala nga anak lang siya ni Gideon? Ti, ngaa magpasakop kita sa iya ukon kay Zebul nga nagadumala para sa iya? Dapat magpasakop kamo sa kaliwat sang inyo katigulangan nga si Hamor. 29 Kon sakop ko lang kamo, sigurado gid nga mapahalin ko si Abimelec. Hambalon ko gid siya nga ipreparar niya ang iya mga soldado kag magpakig-away sa aton.”

30 Sang mabatian ni Zebul nga pangulo sang banwa ang ginsiling ni Gaal, naakig gid siya. 31 Gani sekreto nga nagpasugo siya sang mga mensahero nga magkadto kay Abimelec. Amo ini ang ginpasiling niya, “Si Gaal kag ang iya mga utod nagsaylo diri sa Shekem, kag ginaganyat nila ang mga tawo nga magkontra sa imo. 32 Gani karon sa gab-i, upda ang imo mga tinawo kag magpanago anay kamo sa kaumahan sa guwa sang banwa. 33 Buwas, pagbutlak sang adlaw, dali-dalia ninyo salakay ang banwa. Kon magpakig-away sila ni Gaal, himua ang gusto mo nga himuon sa ila.”

34 Pagkagab-i, naglakat si Abimelec kag ang iya mga tinawo. Naggrupo sila sa apat ka grupo kag nagpanago sa guwa lang sang Shekem. 35 Sang makita nila nga nagguwa si Gaal kag nagtindog sa may puwertahan sang banwa, nagguwa sila sa ila ginapanaguan agod magsalakay. 36 Sang makita sila ni Gaal, nagsiling siya kay Zebul, “Tan-awa! May mga tawo nga nagapadulhog halin sa mga putokputokan sang mga bukid.” Nagsabat si Zebul, “Mga landong lang ina sang mga bukid. Panan-awan mo lang ina nga daw mga tawo.”

37 Nagsiling si Gaal, “Pero tan-awa! May mga tawo man nga nagahalin sa tunga sang duha ka bukid, kag may ara pa gid sa alagyan malapit sa dako nga kahoy sang mga manugpakot!”

38 Nagsabat si Zebul sa iya, “Diin na karon ang imo ginapahambog? Indi bala nga nagsiling ka, ‘Sin-o gid bala si Abimelec nga magpasakop kita sa iya?’ Karon ara na ang ginayaguta mo! Ngaa indi ka magpakig-away sa ila?”

39 Gani gintipon ni Gaal ang mga taga-Shekem kag nagpakig-away sila kay Abimelec. 40 Sang ulihi nagpalagyo si Gaal, kag ginlagas siya ni Abimelec. Madamo ang nagkalamatay sa inaway; ang mga pilason naglalapta hasta sa may puwertahan sang banwa.

41 Pagkatapos sadto, nagtiner si Abimelec sa Aruma. Wala gintugutan ni Zebul nga magbalik sa Shekem si Gaal kag ang iya mga utod.

42 Pagkaaga, nabalitaan ni Abimelec nga makadto sa kaumahan ang mga taga-Shekem. 43 Gani gin-grupo niya sa tatlo ka grupo ang iya mga tinawo kag nagkadto sila sa kaumahan kag naghulat sa pagsalakay. Sang makita nila ang mga taga-Shekem nga nagapaguwa sa banwa, nagsugod sila sa pagsalakay. 44 Ang grupo ni Abimelec nagplastar sa may puwertahan dampi sang banwa samtang ginpamatay sang duha niya ka grupo ang mga taga-Shekem sa may kaumahan. 45 Bilog gid nga adlaw ang pagpakig-away nila ni Abimelec. Sang ulihi nasakop gid man nila ang banwa, kag ginpamatay nila ang mga pumuluyo sini. Pagkatapos gin-guba nila ang banwa kag ginsabwagan dayon sang asin.

46 Sang mabalitaan ini sang mga nagaestar sa Tore sang Shekem, nagpanago sila sa mabakod nga lugar sang templo ni El Berit.[c] 47 Pagkahibalo sini ni Abimelec, 48 gindala niya ang iya mga tinawo sa Bukid sang Zalmon. Pag-abot nila didto, nagkuha si Abimelec sang wasay kag nagpang-utod sang mga sanga sang kahoy kag ginpas-an. Ginsilingan man niya ang iya mga tinawo, “Magdali-dali kamo kag himua ninyo ang akon ginhimo.” 49 Gani ang kada isa sa ila nagpas-an sang kahoy kag nagsunod kay Abimelec. Gintumpok nila ang mga kahoy sa mabakod nga lugar sang templo ni El Berit kag gintutdan. Gani nagkalamatay ang tanan nga tawo nga nagaestar sadto sa Tore sang Shekem. Mga 1,000 sila tanan pati mga babayi.

50 Pagkatapos nagkadto sila ni Abimelec sa Tebez kag ginsakop man nila ini. 51 Pero may mapag-on didto nga tore nga sa diin nagpalagyo ang mga taga-Tebez. Ginsiradhan nila ini kag nagsaka sila sa atop sang tore. 52 Ginsalakay ni Abimelec ang tore. Kag sang sunugon na niya kuntani ini, 53 ginhulugan siya sang babayi sing galingan nga bato, kag naglitik ang iya ulo. 54 Dali-dali niya nga gintawag ang manugdala sang iya armas kag ginsilingan, “Gabuta ang imo espada kag patya ako agod indi sila makasiling nga isa lang ka babayi ang nakapatay sa akon.” Gani ginbuno siya sang iya suluguon kag napatay siya. 55 Sang makita sang mga tinawo ni Abimelec[d] nga patay na siya, nagpalauli sila.

56 Sa amo nga paagi, ginpabayad sang Dios si Abimelec sa ginhimo niya nga malaot sa iya amay nga amo ang pagpatay sa 70 niya ka utod. 57 Ginpabayad man sang Dios ang mga taga-Shekem sa tanan nila nga kalautan. Gani natuman ang sumpa ni Jotam nga anak ni Gideon.

Notas al pie

  1. 9:1 Gideon: sa Hebreo, Jerubaal. Amo man ini sa bersikulo 2, 5, 24, 28, 57.
  2. 9:5 70: Ang buot silingon, mga (approximately) 70.
  3. 9:46 El Berit: ukon, Baal Berit.
  4. 9:55 mga tinawo ni Abimelec: sa literal, mga Israelinhon.

New American Standard Bible

Judges 9

Abimelech’s Conspiracy

1And Abimelech the son of Jerubbaal went to Shechem to his mother’s [a]relatives, and spoke to them and to the whole clan of the household of his mother’s father, saying, “Speak, now, in the hearing of all the leaders of Shechem, ‘Which is better for you, that seventy men, all the sons of Jerubbaal, rule over you, or that one man rule over you?’ Also, remember that I am your bone and your flesh.” And his mother’s [b]relatives spoke all these words on his behalf in the hearing of all the leaders of Shechem; and [c]they were inclined to follow Abimelech, for they said, “He is our [d]relative.” They gave him seventy pieces of silver from the house of Baal-berith with which Abimelech hired worthless and reckless fellows, and they followed him. Then he went to his father’s house at Ophrah and killed his brothers the sons of Jerubbaal, seventy men, on one stone. But Jotham the youngest son of Jerubbaal was left, for he hid himself. All the men of Shechem and all [e]Beth-millo assembled together, and they went and made Abimelech king, by the [f]oak of the pillar which was in Shechem.

Now when they told Jotham, he went and stood on the top of Mount Gerizim, and lifted his voice and called out. Thus he said to them, “Listen to me, O men of Shechem, that God may listen to you. Once the trees went forth to anoint a king over them, and they said to the olive tree, ‘Reign over us!’ But the olive tree said to them, ‘Shall I leave my fatness with [g]which God and men are honored, and go to wave over the trees?’ 10 Then the trees said to the fig tree, ‘You come, reign over us!’ 11 But the fig tree said to them, ‘Shall I leave my sweetness and my good [h]fruit, and go to wave over the trees?’ 12 Then the trees said to the vine, ‘You come, reign over us!’ 13 But the vine said to them, ‘Shall I leave my new wine, which cheers God and men, and go to wave over the trees?’ 14 Finally all the trees said to the bramble, ‘You come, reign over us!’ 15 The bramble said to the trees, ‘If in [i]truth you are anointing me as king over you, come and take refuge in my shade; but if not, may fire come out from the bramble and consume the cedars of Lebanon.’

16 “Now therefore, if you have dealt in [j]truth and integrity in making Abimelech king, and if you have dealt well with Jerubbaal and his house, and [k]have dealt with him [l]as he deserved— 17 for my father fought for you and [m]risked his life and delivered you from the hand of Midian; 18 but you have risen against my father’s house today and have killed his sons, seventy men, on one stone, and have made Abimelech, the son of his maidservant, king over the men of Shechem, because he is your [n]relative— 19 if then you have dealt in [o]truth and integrity with Jerubbaal and his house this day, rejoice in Abimelech, and let him also rejoice in you. 20 But if not, let fire come out from Abimelech and consume the men of Shechem and [p]Beth-millo; and let fire come out from the men of Shechem and from [q]Beth-millo, and consume Abimelech.” 21 Then Jotham escaped and fled, and went to Beer and remained there because of Abimelech his brother.

Shechem and Abimelech Fall

22 Now Abimelech ruled over Israel three years. 23 Then God sent an evil spirit between Abimelech and the men of Shechem; and the men of Shechem dealt treacherously with Abimelech, 24 so that the violence [r]done to the seventy sons of Jerubbaal might come, and their blood might be laid on Abimelech their brother, who killed them, and on the men of Shechem, who strengthened his hands to kill his brothers. 25 The men of Shechem set [s]men in ambush against him on the tops of the mountains, and they robbed all who might pass by them along the road; and it was told to Abimelech.

26 Now Gaal the son of Ebed came with his [t]relatives, and crossed over into Shechem; and the men of Shechem put their trust in him. 27 They went out into the field and gathered the grapes of their vineyards and trod them, and held a [u]festival; and they went into the house of their god, and ate and drank and cursed Abimelech. 28 Then Gaal the son of Ebed said, “Who is Abimelech, and who is Shechem, that we should serve him? Is he not the son of Jerubbaal, and is Zebul not his [v]lieutenant? Serve the men of Hamor the father of Shechem; but why should we serve him? 29 [w]Would, therefore, that this people were under my authority! Then I would remove Abimelech.” And he said to Abimelech, “Increase your army and come out.”

30 When Zebul the ruler of the city heard the words of Gaal the son of Ebed, his anger burned. 31 He sent messengers to Abimelech [x]deceitfully, saying, “Behold, Gaal the son of Ebed and his [y]relatives have come to Shechem; and behold, they are [z]stirring up the city against you. 32 Now therefore, arise by night, you and the people who are with you, and lie in wait in the field. 33 In the morning, as soon as the sun is up, you shall rise early and rush upon the city; and behold, when he and the people who are with him come out against you, you shall do to them [aa]whatever you can.”

34 So Abimelech and all the people who were with him arose by night and lay in wait against Shechem in four [ab]companies. 35 Now Gaal the son of Ebed went out and stood in the entrance of the city gate; and Abimelech and the people who were with him arose from the ambush. 36 When Gaal saw the people, he said to Zebul, “[ac]Look, people are coming down from the tops of the mountains.” But Zebul said to him, “You are seeing the shadow of the mountains as if they were men.” 37 Gaal spoke again and said, “Behold, people are coming down from the [ad]highest part of the land, and one [ae]company comes by the way of [af]the diviners’ [ag]oak.” 38 Then Zebul said to him, “Where is your [ah]boasting now with which you said, ‘Who is Abimelech that we should serve him?’ Is this not the people whom you despised? Go out now and fight with them!” 39 So Gaal went out before the leaders of Shechem and fought with Abimelech. 40 Abimelech chased him, and he fled before him; and many fell wounded up to the entrance of the gate. 41 Then Abimelech remained at Arumah, but Zebul drove out Gaal and his [ai]relatives so that they could not remain in Shechem.

42 Now it came about the next day, that the people went out to the field, and it was told to Abimelech. 43 So he took [aj]his people and divided them into three [ak]companies, and lay in wait in the field; when he looked and [al]saw the people coming out from the city, he arose against them and [am]slew them. 44 Then Abimelech and the [an]company who was with him dashed forward and stood in the entrance of the city gate; the other two [ao]companies then dashed against all who were in the field and [ap]slew them. 45 Abimelech fought against the city all that day, and he captured the city and killed the people who were in it; then he razed the city and sowed it with salt.

46 When all the leaders of the tower of Shechem heard of it, they entered the inner chamber of the [aq]temple of El-berith. 47 It was told Abimelech that all the leaders of the tower of Shechem were gathered together. 48 So Abimelech went up to Mount Zalmon, he and all the people who were with him; and Abimelech took [ar]an axe in his hand and cut down a branch from the trees, and lifted it and laid it on his shoulder. Then he said to the people who were with him, “What you have seen me do, hurry and do [as]likewise.” 49 All the people also cut down each one his branch and followed Abimelech, and put them on the inner chamber and set the inner chamber on fire over those inside, so that all the men of the tower of Shechem also died, about a thousand men and women.

50 Then Abimelech went to Thebez, and he camped against Thebez and captured it. 51 But there was a strong tower in the center of the city, and all the men and women with all the leaders of the city fled there and shut themselves in; and they went up on the roof of the tower. 52 So Abimelech came to the tower and fought against it, and approached the entrance of the tower to burn it with fire. 53 But a certain woman threw an upper millstone on Abimelech’s head, crushing his skull. 54 Then he called quickly to the young man, his armor bearer, and said to him, “Draw your sword and kill me, so that it will not be said of me, ‘A woman slew him.’” So [at]the young man pierced him through, and he died. 55 When the men of Israel saw that Abimelech was dead, each departed to his [au]home. 56 Thus God repaid the wickedness of Abimelech, which he had done to his father in killing his seventy brothers. 57 Also God returned all the wickedness of the men of Shechem on their heads, and the curse of Jotham the son of Jerubbaal came [av]upon them.

Notas al pie

  1. Judges 9:1 Lit brothers
  2. Judges 9:3 Lit brothers
  3. Judges 9:3 Lit their hearts inclined after
  4. Judges 9:3 Lit brother
  5. Judges 9:6 Or the house of Millo
  6. Judges 9:6 Or terebinth
  7. Judges 9:9 Lit which by me
  8. Judges 9:11 Or produce
  9. Judges 9:15 Or sincerity
  10. Judges 9:16 Or sincerity
  11. Judges 9:16 Lit if you have
  12. Judges 9:16 Lit according to the dealing of his hands
  13. Judges 9:17 Lit cast his soul in front
  14. Judges 9:18 Lit brother
  15. Judges 9:19 Or sincerity
  16. Judges 9:20 Or the house of Millo
  17. Judges 9:20 Or the house of Millo
  18. Judges 9:24 Lit of the seventy
  19. Judges 9:25 Lit liers-in-wait for
  20. Judges 9:26 Lit brothers
  21. Judges 9:27 Lit rejoicing
  22. Judges 9:28 Lit overseer
  23. Judges 9:29 Lit And who will give this people into my hand
  24. Judges 9:31 Or in Tormah
  25. Judges 9:31 Lit brothers
  26. Judges 9:31 Lit besieging
  27. Judges 9:33 Lit as your hand can find
  28. Judges 9:34 Lit heads
  29. Judges 9:36 Lit Behold
  30. Judges 9:37 Or center
  31. Judges 9:37 Lit head
  32. Judges 9:37 Heb Elommeonenim
  33. Judges 9:37 Or terebinth
  34. Judges 9:38 Lit mouth
  35. Judges 9:41 Lit brothers
  36. Judges 9:43 Lit the
  37. Judges 9:43 Lit heads
  38. Judges 9:43 Lit behold
  39. Judges 9:43 Lit smote
  40. Judges 9:44 Singular with Gr; Heb plural, heads
  41. Judges 9:44 Lit heads
  42. Judges 9:44 Lit smote
  43. Judges 9:46 Lit house
  44. Judges 9:48 Lit the axes
  45. Judges 9:48 Lit like me
  46. Judges 9:54 Lit his
  47. Judges 9:55 Lit place
  48. Judges 9:57 Lit to