Ang Pulong Sang Dios

Genesis 47

1Dayon naglakat si Jose kag nagkadto sa hari sang Egipto[a] upod ang lima niya ka utod. Nagsiling si Jose sa hari, “Nag-abot na ang akon amay kag mga utod halin sa Canaan, kag dala nila ang ila mga kasapatan kag ang tanan nila nga pagkabutang. Didto sila subong sa Goshen.” Ginpakilala niya dayon sa hari ang lima niya ka utod. Ginpamangkot sila sang hari, “Ano ang inyo trabaho?” Nagsabat sila, “Mga manugbantay kami sang sapat, pareho sa amon mga ginikanan. Nagkadto kami diri agod diri lang anay mag-estar tungod kay puwerte gid ang gutom sa Canaan, kag wala na sing mahalab ang amon mga kasapatan. Nagapangabay kami sa imo nga kon mahimo tugutan mo kami nga mag-estar sa Goshen.”

Nagsiling ang hari kay Jose, “Karon nga nag-abot na ang imo amay kag mga utod, bukas ang Egipto para sa imo pamilya. Paestara sila sa Goshen, nga isa ka maayo nga duta sa Egipto. Kon may nahibaluan ka sa ila nga masaligan, himua sila nga manugbantay sang akon mga kasapatan.”

Gindala ni Jose ang iya amay sa hari kag ginpakilala. Pagkatapos bendisyon[b] ni Jacob sa hari, ginpamangkot siya sang hari, “Pila na ang imo edad?” Nagsabat siya, “130 na ka tuig. Malip-ot kag mabudlay ang akon nga pagkabuhi diri sa duta. Indi ini makatupong sa kalawigon sang pagkabuhi sang akon mga katigulangan.” 10 Pagkatapos ginbendisyunan liwat ni Jacob ang hari,[c] kag dayon naghalin siya sa presensya sang hari.

11 Suno sa sugo sang hari, ginpaestar ni Jose ang iya amay kag mga utod sa Egipto; ginhatag niya sa ila ang lugar sang Rameses,[d] nga isa ka maayo nga duta sa Egipto. 12 Ginsustentuhan ni Jose sang pagkaon ang iya amay, mga utod, kag ang bug-os nga panimalay sang iya amay, suno sa kadamuon sang ila kabataan.

13 Karon, puwerte na gid ang gutom, gani wala na sang pagkaon bisan diin nga lugar. Nagluya na ang mga tawo sa Egipto kag sa Canaan tungod sa gutom. 14 Gintipon ni Jose ang tanan nga kuwarta nga ginbayad sang mga taga-Egipto kag taga-Canaan sa pagkaon nga ila ginbakal, kag gindala niya ini sa palasyo sang hari. 15 Nag-abot ang tiyempo nga naubos na ang kuwarta sang taga-Egipto kag taga-Canaan. Nagkadto ang mga taga-Egipto kay Jose kag nagsiling, “Wala na kami sang kuwarta. Tagai na lang kami sang pagkaon kay daw mapatay na kami sa gutom.” 16 Nagsiling si Jose, “Kon wala na gid man kamo sang kuwarta, dal-a ninyo diri ang inyo mga sapat kag amo ang ibayad ninyo sa pagkaon.” 17 Gani gindala nila kay Jose ang ila mga kabayo, karnero, baka, kag asno, kag ginbaylo sa pagkaon. Sa bug-os nga tuig, ginsustentuhan sila ni Jose sang pagkaon sa baylo sang ila mga sapat.

18 Pagkaligad sang isa ka tuig, nagkadto naman ang mga tawo kay Jose kag nagsiling, “Indi lipod sa imo nga wala na kami sing kuwarta kag ang amon mga kasapatan ara na sa imo. Wala na gid sing may nabilin sa amon, luwas sa amon kaugalingon kag mga duta. 19 Gani buligi man kami nga indi kami mapatay kag indi mapabay-an ang amon mga duta. Sugot kami nga mangin ulipon sang hari kag mangin iya ang amon mga duta para lang may pagkaon kami. Tagai kami dayon sang mga binhi nga matanom agod indi kami mapatay kag agod indi mapabay-an ang amon mga duta.” 20 Gani ginbaligya sang tanan nga taga-Egipto ang ila mga duta sa kay Jose tungod puwerte na gid ang gutom. Ginbakal ini tanan ni Jose para sa hari, gani ang ato nga mga duta nangin iya sang hari. 21 Ginhimo ni Jose nga ulipon sang hari ang mga tawo sa bug-os nga duta sang Egipto. 22 Ang mga duta gid lang sang mga pari ang wala mabakal ni Jose. Indi nila kinahanglan nga ibaligya ang ila mga duta tungod kay ginasustentuhan sila sang hari sang ila pagkaon.

23 Nagsiling si Jose sa mga tawo, “Karon nga ginbakal ko na kamo kag ang inyo mga duta para sa hari, ari ang binhi para makatanom kamo. 24 Kon mag-ani na gani kamo, ihatag ninyo sa hari ang ikalima nga parte sang inyo patubas. Kag ang nabilin inyo na, para may matanom kamo kag may pagkaon ang inyo bug-os nga panimalay.” 25 Nagsiling ang mga tawo, “Sir, maayo ka gid sa amon; ginluwas mo ang amon kabuhi. Sugot kami nga mangin ulipon sang hari.” 26 Gani ginhimo ni Jose nga kasuguan sa duta sang Egipto nga ang ikalima nga parte sang patubas para sa hari. Ini nga kasuguan nagapadayon pa hasta subong. Ang mga duta gid lang sang mga pari ang wala ginapanag-iyahan sang hari.

27 Didto nag-estar ang mga Israelinhon sa Goshen nga sakop sang Egipto. Nakaangkon sila didto sang duta kag nagdamo pa gid ang ila kabataan. 28 Nag-estar si Jacob sa Egipto sang 17 ka tuig; nagkabuhi siya hasta sa edad nga 147 ka tuig. 29 Sang nabatyagan niya nga dali na lang siya mapatay, gintawag niya si Jose kag nagsiling sa iya, “Kon mahimo ibutang ang imo kamot sa tunga-tunga sang duha ko ka paa[e] kag magpromisa ka nga ipakita mo ang imo padayon nga kaayo sa akon. Indi mo ako pag-ilubong diri sa Egipto. 30 Kon mapatay na ako, ilubong mo ako sa lulubngan sang akon mga katigulangan.” Nagsabat si Jose, “Tumanon ko ang imo ginsiling.” 31 Nagsiling dayon si Jacob, “Magsumpa ka sa akon nga tumanon mo gid ini.” Gani nagsumpa si Jose sa iya. Dayon nagluhod si Jacob[f] sa iya hiligdaan sa pagpasalamat sa Dios.

Notas al pie

  1. 47:1 hari sang Egipto: sa Hebreo, Faraon. Amo man sa masunod nga mga bersikulo.
  2. 47:7 bendisyon: ukon, pangamusta.
  3. 47:10 ginbendisyunan… hari: ukon, naglisensya si Jacob sa hari nga mapauli na siya.
  4. 47:11 Rameses: ukon, Goshen.
  5. 47:29 ibutang… paa: Tan-awa ang footnote sa 24:2.
  6. 47:31 Jacob: sa Hebreo, Israel.

The Message

Genesis 47

1Joseph went to Pharaoh and told him, “My father and brothers with their flocks and herds and everything they own have come from Canaan. Right now they are in Goshen.”

2-3 He had taken five of his brothers with him and introduced them to Pharaoh. Pharaoh asked them, “What kind of work do you do?”

3-4 “Your servants are shepherds, the same as our fathers were. We have come to this country to find a new place to live. There is no pasture for our flocks in Canaan. The famine has been very bad there. Please, would you let your servants settle in the region of Goshen?”

5-6 Pharaoh looked at Joseph. “So, your father and brothers have arrived—a reunion! Egypt welcomes them. Settle your father and brothers on the choicest land—yes, give them Goshen. And if you know any among them that are especially good at their work, put them in charge of my own livestock.”

7-8 Next Joseph brought his father Jacob in and introduced him to Pharaoh. Jacob blessed Pharaoh. Pharaoh asked Jacob, “How old are you?”

9-10 Jacob answered Pharaoh, “The years of my sojourning are 130—a short and hard life and not nearly as long as my ancestors were given.” Then Jacob blessed Pharaoh and left.

11-12 Joseph settled his father and brothers in Egypt, made them proud owners of choice land—it was the region of Rameses (that is, Goshen)—just as Pharaoh had ordered. Joseph took good care of them—his father and brothers and all his father’s family, right down to the smallest baby. He made sure they had plenty of everything.

13-15 The time eventually came when there was no food anywhere. The famine was very bad. Egypt and Canaan alike were devastated by the famine. Joseph collected all the money that was to be found in Egypt and Canaan to pay for the distribution of food. He banked the money in Pharaoh’s palace. When the money from Egypt and Canaan had run out, the Egyptians came to Joseph. “Food! Give us food! Are you going to watch us die right in front of you? The money is all gone.”

16-17 Joseph said, “Bring your livestock. I’ll trade you food for livestock since your money’s run out.” So they brought Joseph their livestock. He traded them food for their horses, sheep, cattle, and donkeys. He got them through that year in exchange for all their livestock.

18-19 When that year was over, the next year rolled around and they were back, saying, “Master, it’s no secret to you that we’re broke: our money’s gone and we’ve traded you all our livestock. We’ve nothing left to barter with but our bodies and our farms. What use are our bodies and our land if we stand here and starve to death right in front of you? Trade us food for our bodies and our land. We’ll be slaves to Pharaoh and give up our land—all we ask is seed for survival, just enough to live on and keep the farms alive.”

20-21 So Joseph bought up all the farms in Egypt for Pharaoh. Every Egyptian sold his land—the famine was that bad. That’s how Pharaoh ended up owning all the land and the people ended up slaves; Joseph reduced the people to slavery from one end of Egypt to the other.

22 Joseph made an exception for the priests. He didn’t buy their land because they received a fixed salary from Pharaoh and were able to live off of that salary. So they didn’t need to sell their land.

23-24 Joseph then announced to the people: “Here’s how things stand: I’ve bought you and your land for Pharaoh. In exchange I’m giving you seed so you can plant the ground. When the crops are harvested, you must give a fifth to Pharaoh and keep four-fifths for yourselves, for seed for yourselves and your families—you’re going to be able to feed your children!”

25 They said, “You’ve saved our lives! Master, we’re grateful and glad to be slaves to Pharaoh.”

26 Joseph decreed a land law in Egypt that is still in effect, A Fifth Goes to Pharaoh. Only the priests’ lands were not owned by Pharaoh.

27-28 And so Israel settled down in Egypt in the region of Goshen. They acquired property and flourished. They became a large company of people. Jacob lived in Egypt for seventeen years. In all, he lived 147 years.

29-30 When the time came for Israel to die, he called his son Joseph and said, “Do me this favor. Put your hand under my thigh, a sign that you’re loyal and true to me to the end. Don’t bury me in Egypt. When I lie down with my fathers, carry me out of Egypt and bury me alongside them.”

“I will,” he said. “I’ll do what you’ve asked.”

31 Israel said, “Promise me.” Joseph promised.

Israel bowed his head in submission and gratitude from his bed.