Ang Pulong Sang Dios

Genesis 24

Asawa para kay Isaac

1Tigulang na gid katama si Abraham kag ginbendisyunan siya sang Ginoo sa tanan nga butang. Isa sadto ka adlaw, ginsilingan niya ang iya manugdumala[a] nga suluguon nga nagaasikaso sang tanan niya nga pagkabutang, “Ibutang ang imo kamot sa tunga-tunga sang duha ko ka paa,[b] kag magsumpa ka sa akon sa ngalan sang Ginoo, ang Dios sang langit kag sang duta, nga indi ka magpili sang palangasaw-on sang akon anak nga si Isaac diri sa taga-Canaan nga kaupod naton nga nagaestar subong. Magkadto ka sa lugar nga akon ginhalinan, kag didto ka magpili sang babayi halin sa akon mga paryente nga ipaasawa sa akon anak nga si Isaac.” Pero nagpamangkot ang suluguon, “Ti, paano abi kon indi mag-upod ang babayi sa sini nga lugar? Dal-on ko na lang bala si Isaac didto?” Nagsabat si Abraham, “Indi gid pagdal-a si Isaac didto! Gindala ako diri sang Ginoo, ang Dios sang langit, halin sa panimalay sang akon amay, sa lugar nga sa diin ako natawo. Kag nagpanumpa siya nga ihatag niya ini nga duta sang Canaan sa akon mga kaliwat. Gani maglakat ka kay magapadala ang Ginoo sang iya anghel sa pag-upod sa imo agod makakita ka didto sang palangasaw-on sang akon anak. Kon indi mag-upod ang babayi sa imo, wala ka sing salabton sa sining sumpa mo sa akon. Pero indi lang pagdal-a didto ang akon anak.” Gani ginbutang sang suluguon ang iya kamot sa tunga-tunga sang duha ka paa ni Abraham nga iya agalon, kag nagsumpa siya nga tumanon niya ang ginsugo sa iya. 10 Pagkatapos nagkuha ang suluguon sang napulo ka kamelyo kag mga malahalon nga pangregalo halin sa iya agalon nga si Abraham. Naglakat dayon siya pakadto sa Aram Naharaim,[c] ang banwa nga ginaestaran ni Nahor.

11 Pag-abot sang suluguon sa banwa, ginpaluko niya ang mga kamelyo malapit sa bubon sa guwa sang banwa. Sirom na sadto kag tion sang pagpanag-ob sang mga babayi. 12 Nagpangamuyo ang suluguon, “Ginoo, Dios sang akon agalon nga si Abraham, kabay pa nga patigayunon mo ang akon katuyuan diri, kag ipakita mo ang imo kaayo sa akon agalon. 13 Nagatindog ako diri sa higad sang bubon samtang nagasag-ob ang mga babayi sang sini nga banwa. 14 Kon mangayo gani ako sang tubig sa tibod sang isa ka dalaga, kag magsugot siya nga paimnon ako pati ang akon mga kamelyo, kabay pa nga siya ang babayi nga imo ginpili nga mangin asawa sang imo suluguon nga si Isaac. Sa sini mahibaluan ko nga ginpakita mo ang imo kaayo sa akon agalon nga si Abraham.”

15 Wala pa siya makatapos pangamuyo, nag-abot si Rebeka nga may ginapas-an nga tibod. Si Rebeka anak ni Betuel, kag si Betuel anak ni Nahor kag ni Milca. Si Nahor utod ni Abraham. 16 Matahom gid nga dalaga si Rebeka kag birhen pa. Nagdulhog siya pakadto sa bubon kag ginsudlan niya sang tubig ang iya tibod. Dayon nagsaka siya agod magpauli. 17 Nagdali-dali ang suluguon sa pagsugata sa iya kag nagsiling, “Palihog paimna ako sa imo tibod bisan diutay lang.” 18 Nagsabat si Rebeka “Sige sir, inom ka.” Ginpaidalom niya dayon ang tibod kag gin-uyatan samtang nagainom ang suluguon. 19 Pagkatapos niya painom sa suluguon, nagsiling siya, “Masag-ob man ako para sa imo mga kamelyo hasta nga makainom sila tanan.” 20 Dali-dali niya nga ginbubo ang tubig sa ilimnan sang mga sapat kag nagbalik siya sa bubon sa pagsag-ob liwat. Sige ang iya sag-ob hasta nga nakainom ang tanan nga kamelyo. 21 Nagapanilag lang ang suluguon kag ginahunahuna niya kon bala ginapatigayon na sang Ginoo ang iya katuyuan sa pagkadto sa sina nga lugar.

22 Pagkatapos inom sang mga kamelyo, ginpaguwa sang suluguon ang dala niya nga singsing nga bulawan nga ang kabug-aton mga anom ka gramo. Ginpaguwa man niya ang duha ka pulseras[d] nga bulawan nga ang kabug-aton mga 120 ka gramo. Kag ginhatag niya ini kay Rebeka. 23 Dayon nagpamangkot siya kay Rebeka, “Kay sin-o ka bata? May lugar pa bala sa inyo nga puwede namon matulugan karon nga gab-i?” 24 Nagsabat si Rebeka, “Bata ako ni Betuel nga anak nga lalaki ni Nahor kag ni Milca. 25 May matulugan kamo didto sa amon, kag may madamo man nga mga dagami kag kumpay para sa inyo mga kamelyo.” 26 Nagluhod dayon ang suluguon kag nagsimba sa Ginoo. 27 Siling niya, “Dalayawon ang Ginoo, ang Dios sang akon agalon nga si Abraham. Iya gid ginpakita ang iya padayon nga kaayo sa akon agalon. Ako mismo gintuytuyan niya sa pagkadto sa mga paryente sang akon agalon.”

28 Nagdalagan pauli si Rebeka sa balay sang iya iloy kag ginsugid niya sa ila ang tanan nga natabo. 29-30 Ang iya utod nga si Laban didto man nagapamati sa ginasugid niya parte sa ginpanghambal sang tawo sa iya. Nakita mismo ni Laban ang singsing kag pulseras nga ginasuksok ni Rebeka. Gani nagdalagan siya pakadto sa bubon kag nagkadto sa tawo nga ginsiling ni Rebeka. Didto gihapon nagatindog ang tawo malapit sa bubon, sa tupad sang mga kamelyo. 31 Nagsiling si Laban sa iya, “Ikaw gali ang tawo nga ginapakamaayo sang Ginoo. Ngaa diri ka lang nagatindog? Dali sa balay, kay ginpreparar ko na ang kuwarto para sa inyo kag ang lugar para sa imo mga kamelyo.”

32 Nag-upod ang suluguon kay Laban. Pag-abot nila sa balay, ginkuha ni Laban ang mga karga sang mga kamelyo kag ginhatagan niya dayon ang mga kamelyo sang dagami kag kumpay. Gindal-an man niya sang tubig ang suluguon kag ang iya mga kaupod, agod makapanghinaw sila sang ila mga tiil. 33 Sang mabutangan na sila sang pagkaon, nagsiling ang suluguon, “Indi ako magkaon kon indi ko anay masugid ang akon katuyuan sa pagkadto diri.” Nagsabat si Laban, “Sige, sugiri kami.”

34 Nagsiling siya, “Suluguon ako ni Abraham. 35 Ginpakamaayo sang Ginoo ang akon agalon kag manggaranon na gid siya subong. Ginhatagan siya sang Ginoo sang madamo nga mga karnero, kanding, baka, kamelyo, asno, pilak, bulawan, kag mga suluguon nga lalaki kag babayi. 36 Bisan tigulang na gid si Sara nga iya asawa, nakabata pa siya. Kag ining bata nila nga lalaki amo ang magapanubli sang tanan niya nga pagkabutang. 37 Ginpasumpa ako sang akon agalon nga tumanon ko ang iya sugo nga nagasiling, ‘Indi ka magpili sang pangasaw-on sang akon anak diri sa mga taga-Canaan nga ang ila duta amo ang ginaestaran naton subong. 38 Magkadto ka sa panimalay sang akon amay, kag didto ka magpili sang babayi halin sa akon mga paryente nga ipaasawa sa akon anak.’ 39 Pero nagpamangkot ako, ‘Ti, paano abi kon indi mag-upod ang babayi sa akon?’ 40 Nagsabat siya, ‘Ang Ginoo nga akon ginatuman permi magapadala sang iya anghel sa pag-upod sa imo agod mapatigayon ang imo katuyuan didto. Makakita ka sang palangasaw-on sang akon anak halin sa akon mga paryente, sa panimalay sang akon amay. 41 Kon didto ka magkadto sa akon mga paryente, wala ka sing salabton sa sumpa mo sa akon kon indi nila pag-ipadala ang babayi sa imo.’

42 “Gani pag-abot ko kaina sa bubon, nagpangamuyo ako. Siling ko, ‘Ginoo, Dios sang akon agalon nga si Abraham, kabay pa nga patigayunon mo ang akon katuyuan sa pagkadto diri. 43 Karon, nagatindog ako diri sa higad sang bubon. Kon may mag-abot gani nga dalaga nga magsag-ob, mangayo ako sang diutay lang nga tubig sa iya tibod. 44 Kon magsugot gani siya nga paimnon ako pati ang akon mga kamelyo, kabay pa nga siya ang babayi nga ginpili mo nga mangin asawa sang anak sang akon agalon.’

45 “Wala pa gani ako makatapos pangamuyo, nag-abot si Rebeka nga may ginapas-an nga tibod. Nagdulhog siya pakadto sa bubon kag nagsag-ob. Nagsiling ako sa iya, ‘Palihog paimna ako.’ 46 Ginpaidalom niya dayon ang tibod sa iya abaga, kag nagsiling, ‘Sige, inom ka, kag paimnon ko man ang imo mga kamelyo.’ Gani nag-inom ako, kag dayon ginpainom man niya ang mga kamelyo. 47 Pagkatapos sadto, ginpamangkot ko siya kon kay sin-o siya bata. Nagsabat siya, ‘Kay Betuel nga anak nga lalaki ni Nahor kag ni Milca.’ Dayon ginbutangan ko sang singsing ang iya ilong kag ginsuksukan sang mga pulseras ang iya butkon. 48 Nagluhod dayon ako kag nagsimba sa Ginoo. Gindayaw ko ang Ginoo, ang Dios sang akon agalon nga si Abraham. Siya ang nagtuytoy sa akon sa husto nga lugar, nga sa diin nakita ko ang anak sang paryente sang akon agalon nga mangin asawa sang iya anak.

49 “Karon, gusto ko mahibaluan kon ipaasawa ninyo si Rebeka kay Isaac bilang pagpakita sang inyo matuod nga kaayo sa akon agalon. Siling nga daan kamo agod mahibaluan ko man kon ano ang akon himuon.” 50 Nagsabat si Laban kag si Betuel, “Tungod kay ini kabubut-on sang Ginoo, wala na kami sing may masiling pa. 51 Ari si Rebeka, dal-a siya kon magpauli ka agod mangin asawa siya sang anak sang imo agalon, suno sa ginsiling sang Ginoo.” 52 Pagkabati sadto sang suluguon, nagluhod siya kag nagsimba sa Ginoo. 53 Ginpaguwa niya dayon ang iya dala nga mga alahas nga pilak kag bulawan kag pati mga bayo, kag ginhatag kay Rebeka. Ginhatagan man niya sang malahalon nga mga regalo ang utod nga lalaki kag ang iloy ni Rebeka. 54 Dayon nagkaon ang suluguon kag ang iya mga kaupod. Kag didto sila nagtulog sadto nga gab-i.

Pagbugtaw nila pagkaaga, nagsiling ang suluguon, “Mapauli na ako sa akon agalon.” 55 Pero nagsabat ang utod kag ang iloy ni Rebeka, “Patinera anay diri si Rebeka sa amon bisan napulo lang ka adlaw, pagkatapos sina makalakat na kamo.” 56 Pero nagsiling ang suluguon, “Indi man ninyo ako pagpadugaya diri. Ginpatigayon na sang Ginoo ang akon katuyuan sa pagkadto diri, gani pabalika na ninyo ako sa akon agalon.” 57 Nagsabat sila, “Tawgon ta anay si Rebeka kag pamangkuton kon ano sa iya.” 58 Gani gintawag nila si Rebeka kag ginpamangkot, “Gusto mo bala nga mag-upod sa iya subong?” Nagsabat si Rebeka, “Huo, maupod ako.” 59 Gani, ginpaupod nila si Rebeka pati ang iya manug-atipan sa suluguon ni Abraham kag sa iya mga kaupod. 60 Ginbendisyunan nila si Rebeka sa iya paglakat. Siling nila,

“Utod namon, kabay pa nga magahalin sa imo ang madamo gid nga mga kaliwat.
Kabay pa nga pierdihon sang imo mga kaliwat ang ila mga kaaway.”

61 Sang handa na ang tanan, nagsakay si Rebeka kag ang iya mga suluguon nga babayi sa mga kamelyo, kag nagsunod sila sa suluguon ni Abraham.

62 Karon, si Isaac nga didto na nagaestar sa Negev bag-o lang nag-abot halin sa Beer Lahai Roi. 63 Sang mga sirom na, nagguwa si Isaac kag naglakat-lakat sa latagon. May nakita siya nga mga kamelyo nga nagapadulong. 64 Sang makita ni Rebeka si Isaac, nagpanaog siya sa iya kamelyo 65 kag nagpamangkot sa suluguon ni Abraham, “Sin-o inang tawo sa latagon nga nagapadulong sa aton?” Nagsabat ang suluguon, “Siya ang akon agalon nga si Isaac.” Gani gintabunan ni Rebeka ang iya guya sang belo.

66 Ginsugid sang suluguon kay Isaac ang tanan niya nga ginhimo. 67 Dayon gindala ni Isaac si Rebeka didto sa tolda nga gin-estaran sadto sang iya iloy nga si Sara. Nangin asawa niya si Rebeka kag palangga gid niya siya. Gani naumpawan si Isaac sa iya kasubo tungod sa pagkapatay sang iya iloy.

Notas al pie

  1. 24:2 manugdumala: ukon, pinakatigulang.
  2. 24:2 Ibutang… paa: buot silingon, ibutang sa kinatawo bilang tanda sang pagsumpa.
  3. 24:10 Aram Naharaim: isa ka lugar sa Mesopotamia.
  4. 24:22 pulseras: sa iban nga Bisaya, punseras.

New Living Translation

Genesis 24

A Wife for Isaac

1Abraham was now a very old man, and the Lord had blessed him in every way. One day Abraham said to his oldest servant, the man in charge of his household, “Take an oath by putting your hand under my thigh. Swear by the Lord, the God of heaven and earth, that you will not allow my son to marry one of these local Canaanite women. Go instead to my homeland, to my relatives, and find a wife there for my son Isaac.”

The servant asked, “But what if I can’t find a young woman who is willing to travel so far from home? Should I then take Isaac there to live among your relatives in the land you came from?”

“No!” Abraham responded. “Be careful never to take my son there. For the Lord, the God of heaven, who took me from my father’s house and my native land, solemnly promised to give this land to my descendants.[a] He will send his angel ahead of you, and he will see to it that you find a wife there for my son. If she is unwilling to come back with you, then you are free from this oath of mine. But under no circumstances are you to take my son there.”

So the servant took an oath by putting his hand under the thigh of his master, Abraham. He swore to follow Abraham’s instructions. 10 Then he loaded ten of Abraham’s camels with all kinds of expensive gifts from his master, and he traveled to distant Aram-naharaim. There he went to the town where Abraham’s brother Nahor had settled. 11 He made the camels kneel beside a well just outside the town. It was evening, and the women were coming out to draw water.

12 “O Lord, God of my master, Abraham,” he prayed. “Please give me success today, and show unfailing love to my master, Abraham. 13 See, I am standing here beside this spring, and the young women of the town are coming out to draw water. 14 This is my request. I will ask one of them, ‘Please give me a drink from your jug.’ If she says, ‘Yes, have a drink, and I will water your camels, too!’—let her be the one you have selected as Isaac’s wife. This is how I will know that you have shown unfailing love to my master.”

15 Before he had finished praying, he saw a young woman named Rebekah coming out with her water jug on her shoulder. She was the daughter of Bethuel, who was the son of Abraham’s brother Nahor and his wife, Milcah. 16 Rebekah was very beautiful and old enough to be married, but she was still a virgin. She went down to the spring, filled her jug, and came up again. 17 Running over to her, the servant said, “Please give me a little drink of water from your jug.”

18 “Yes, my lord,” she answered, “have a drink.” And she quickly lowered her jug from her shoulder and gave him a drink. 19 When she had given him a drink, she said, “I’ll draw water for your camels, too, until they have had enough to drink.” 20 So she quickly emptied her jug into the watering trough and ran back to the well to draw water for all his camels.

21 The servant watched her in silence, wondering whether or not the Lord had given him success in his mission. 22 Then at last, when the camels had finished drinking, he took out a gold ring for her nose and two large gold bracelets[b] for her wrists.

23 “Whose daughter are you?” he asked. “And please tell me, would your father have any room to put us up for the night?”

24 “I am the daughter of Bethuel,” she replied. “My grandparents are Nahor and Milcah. 25 Yes, we have plenty of straw and feed for the camels, and we have room for guests.”

26 The man bowed low and worshiped the Lord. 27 “Praise the Lord, the God of my master, Abraham,” he said. “The Lord has shown unfailing love and faithfulness to my master, for he has led me straight to my master’s relatives.”

28 The young woman ran home to tell her family everything that had happened. 29 Now Rebekah had a brother named Laban, who ran out to meet the man at the spring. 30 He had seen the nose-ring and the bracelets on his sister’s wrists, and had heard Rebekah tell what the man had said. So he rushed out to the spring, where the man was still standing beside his camels. 31 Laban said to him, “Come and stay with us, you who are blessed by the Lord! Why are you standing here outside the town when I have a room all ready for you and a place prepared for the camels?”

32 So the man went home with Laban, and Laban unloaded the camels, gave him straw for their bedding, fed them, and provided water for the man and the camel drivers to wash their feet. 33 Then food was served. But Abraham’s servant said, “I don’t want to eat until I have told you why I have come.”

“All right,” Laban said, “tell us.”

34 “I am Abraham’s servant,” he explained. 35 “And the Lord has greatly blessed my master; he has become a wealthy man. The Lord has given him flocks of sheep and goats, herds of cattle, a fortune in silver and gold, and many male and female servants and camels and donkeys.

36 “When Sarah, my master’s wife, was very old, she gave birth to my master’s son, and my master has given him everything he owns. 37 And my master made me take an oath. He said, ‘Do not allow my son to marry one of these local Canaanite women. 38 Go instead to my father’s house, to my relatives, and find a wife there for my son.’

39 “But I said to my master, ‘What if I can’t find a young woman who is willing to go back with me?’ 40 He responded, ‘The Lord, in whose presence I have lived, will send his angel with you and will make your mission successful. Yes, you must find a wife for my son from among my relatives, from my father’s family. 41 Then you will have fulfilled your obligation. But if you go to my relatives and they refuse to let her go with you, you will be free from my oath.’

42 “So today when I came to the spring, I prayed this prayer: ‘O Lord, God of my master, Abraham, please give me success on this mission. 43 See, I am standing here beside this spring. This is my request. When a young woman comes to draw water, I will say to her, “Please give me a little drink of water from your jug.” 44 If she says, “Yes, have a drink, and I will draw water for your camels, too,” let her be the one you have selected to be the wife of my master’s son.’

45 “Before I had finished praying in my heart, I saw Rebekah coming out with her water jug on her shoulder. She went down to the spring and drew water. So I said to her, ‘Please give me a drink.’ 46 She quickly lowered her jug from her shoulder and said, ‘Yes, have a drink, and I will water your camels, too!’ So I drank, and then she watered the camels.

47 “Then I asked, ‘Whose daughter are you?’ She replied, ‘I am the daughter of Bethuel, and my grandparents are Nahor and Milcah.’ So I put the ring on her nose, and the bracelets on her wrists.

48 “Then I bowed low and worshiped the Lord. I praised the Lord, the God of my master, Abraham, because he had led me straight to my master’s niece to be his son’s wife. 49 So tell me—will you or won’t you show unfailing love and faithfulness to my master? Please tell me yes or no, and then I’ll know what to do next.”

50 Then Laban and Bethuel replied, “The Lord has obviously brought you here, so there is nothing we can say. 51 Here is Rebekah; take her and go. Yes, let her be the wife of your master’s son, as the Lord has directed.”

52 When Abraham’s servant heard their answer, he bowed down to the ground and worshiped the Lord. 53 Then he brought out silver and gold jewelry and clothing and presented them to Rebekah. He also gave expensive presents to her brother and mother. 54 Then they ate their meal, and the servant and the men with him stayed there overnight.

But early the next morning, Abraham’s servant said, “Send me back to my master.”

55 “But we want Rebekah to stay with us at least ten days,” her brother and mother said. “Then she can go.”

56 But he said, “Don’t delay me. The Lord has made my mission successful; now send me back so I can return to my master.”

57 “Well,” they said, “we’ll call Rebekah and ask her what she thinks.” 58 So they called Rebekah. “Are you willing to go with this man?” they asked her.

And she replied, “Yes, I will go.”

59 So they said good-bye to Rebekah and sent her away with Abraham’s servant and his men. The woman who had been Rebekah’s childhood nurse went along with her. 60 They gave her this blessing as she parted:

“Our sister, may you become
    the mother of many millions!
May your descendants be strong
    and conquer the cities of their enemies.”

61 Then Rebekah and her servant girls mounted the camels and followed the man. So Abraham’s servant took Rebekah and went on his way.

62 Meanwhile, Isaac, whose home was in the Negev, had returned from Beer-lahai-roi. 63 One evening as he was walking and meditating in the fields, he looked up and saw the camels coming. 64 When Rebekah looked up and saw Isaac, she quickly dismounted from her camel. 65 “Who is that man walking through the fields to meet us?” she asked the servant.

And he replied, “It is my master.” So Rebekah covered her face with her veil. 66 Then the servant told Isaac everything he had done.

67 And Isaac brought Rebekah into his mother Sarah’s tent, and she became his wife. He loved her deeply, and she was a special comfort to him after the death of his mother.

Notas al pie

  1. 24:7 Hebrew seed; also in 24:60.
  2. 24:22 Hebrew a gold nose-ring weighing a beka [0.2 ounces or 6 grams] and two gold bracelets weighing 10 [shekels] [4 ounces or 114 grams].