Ang Pulong Sang Dios

1 Hari 1

Ang Katapusan nga mga Inadlaw ni Haring David

1Tigulang na gid si Haring David, kag bisan habulan pa siya sang pila ka habol ginatugnawan gihapon siya. Gani nagsiling sa iya ang iya mga alagad, “Mahal nga Hari, tuguti kami nga mangita sang bataon nga dalaga nga mag-atipan sa imo. Magahulid siya sa imo agod indi ka matugnawan.” Gani nagpangita sila sang matahom nga dalaga sa bug-os nga Israel, kag nakita nila si Abishag nga taga-Shunem, kag gindala nila siya sa hari. Matahom gid si Abishag, kag nangin manug-atipan siya sang hari. Pero wala gid maghulid ang hari sa iya.

Gusto ni Adonia nga Mangin Hari

Karon, si Adonia nga anak ni David kay Hagit nagpahambog nga mangin hari siya. Gani nagpreparar siya sang mga karwahe kag mga kabayo[a] kag 50 ka badigard nga mauna sa iya. Halin sang una ginapabay-an lang siya ni David kag wala siya ginasaway sa iya mga ginahimo. Guwapo gid si Adonia kag sunod siya nga manghod ni Absalom. Nagpakighambal siya kay Joab nga anak ni Zeruya kag kay Abiatar nga pari parte sa iya plano nga mangin hari, kag nagsugot ining duha sa pagbulig sa iya. Pero wala magbuylog sa iya si Zadok nga pari, si Benaya nga anak ni Jehoyada, si Natan nga propeta, si Shimei, si Rei, kag ang mga badigard ni David.

Isa ka adlaw, nagkadto si Adonia sa Bato sang Zohelet malapit sa En Rogel, kag naghalad siya didto sang mga karnero, mga baka, kag pati mga ginpatambok nga torite nga mga baka. Gin-imbitar niya ang halos tanan niya nga mga utod nga lalaki nga mga anak ni David, kag ang halos tanan nga opisyal sang Juda. 10 Pero wala niya pag-imbitara si Natan nga propeta, si Benaya, ang mga badigard sang hari, kag si Solomon nga iya utod.

11 Nagkadto si Natan kay Batsheba nga iloy ni Solomon, kag nagpamangkot, “Wala ka bala kahibalo nga ginhimo ni Adonia ang iya kaugalingon nga hari, kag wala kahibalo si Haring David parte sini? 12 Kon gusto mo nga maluwas ang imo kabuhi kag ang kabuhi sang imo anak nga si Solomon, sunda ang akon laygay. 13 Kadtui si Haring David kag silinga siya, ‘Mahal nga Hari, indi bala nga nagpromisa ka sa akon nga ang aton[b] anak nga si Solomon amo ang magabulos sa imo bilang hari? Ti, ngaa si Adonia ang nangin hari?’ 14 Kag samtang nagapakighambal ka sa hari, masulod ako kag pamatud-an ko ang imo ginahambal.”

15 Gani nagkadto si Batsheba sa kuwarto sang hari. Tigulang na gid ang hari kag si Abishag nga taga-Shunem amo ang nagaatipan sa iya. 16 Nagluhod si Batsheba bilang pagtahod sa hari. Nagpamangkot sa iya ang hari, “Ano ang mahimo ko sa imo?”

17 Nagsabat si Batsheba, “Mahal nga Hari, nagpromisa ka sa akon sa ngalan sang Ginoo nga imo Dios nga ang aton anak nga si Solomon amo ang magabulos sa imo bilang hari. 18 Pero karon si Adonia na ang nangin hari, kag wala ka gid kahibalo sini. 19 Naghalad siya sang madamo nga turo nga mga baka, ginpatambok nga torite nga mga baka, kag mga karnero, kag gin-imbitar niya ang tanan mo nga anak nga lalaki, magluwas lang kay Solomon nga imo alagad. Gin-imbitar man niya si Abiatar nga pari kag si Joab nga kumander sang imo mga soldado. 20 Kag karon, Mahal nga Hari, nagahulat ang mga Israelinhon sa imo desisyon kon sin-o ang magabulos sa imo bilang hari. 21 Kon indi ka magdesisyon, ako kag ang akon anak nga si Solomon kabigon nga mga traidor kon patay ka na.”

22 Samtang nagapakighambal pa si Batsheba sa hari, nag-abot si Natan nga propeta. 23 May nagsiling sa hari nga nag-abot si Natan, gani ginpatawag siya sang hari. Pagsulod ni Natan nagluhod siya bilang pagtahod sa hari, 24 kag nagsiling, “Mahal nga Hari, nagsiling ka bala nga si Adonia amo ang magabulos sa imo bilang hari? 25 Nagahalad siya subong sang madamo nga turo nga mga baka, ginpatambok nga torite nga mga baka, kag mga karnero. Kag gin-imbitar niya ang halos tanan mo nga anak nga lalaki, ang kumander sang imo mga soldado, kag si Abiatar nga pari. Nagakinaon kag nagaininom sila subong, kag nagasiling, ‘Mabuhay si Haring Adonia!’ 26 Pero ako nga imo alagad wala niya pag-imbitara, pati man si Zadok nga pari, si Benaya nga anak ni Jehoyada, kag si Solomon nga imo alagad. 27 Ginhimo mo gid bala ini, Mahal nga Hari, nga wala mo kami pagpahibalua kon sin-o ang magabulos sa imo bilang hari?”

Ginhimo ni David si Solomon nga Hari

28 Nagsiling si Haring David, “Silinga si Batsheba nga magkadto diri.” Gani nagkadto si Batsheba sa hari. 29 Dayon nagsumpa si Haring David, “Nagasumpa ako sa buhi nga Ginoo, nga nagluwas sa akon sa tanan nga katalagman, 30 nga tumanon ko subong ang akon ginsumpa sa imo sa ngalan sang Ginoo, ang Dios sang Israel, nga si Solomon nga aton anak amo ang magabulos sa akon bilang hari.”

31 Nagluhod dayon si Batsheba bilang pagtahod sa hari, kag nagsiling, “Mahal nga Haring David, kabay pa nga magkabuhi ka sing malawig!”[c] 32 Nagsiling si Haring David, “Pakadtua diri si Zadok nga pari, si Natan nga propeta, kag si Benaya nga anak ni Jehoyada.” Gani nagkadto sila sa hari, 33 kag nagsiling ang hari sa ila, “Pasakya ninyo ang akon anak nga si Solomon sa akon kabayo,[d] kag dal-a ninyo siya pati ang akon mga opisyal sa Gihon. 34 Pag-abot ninyo didto, kamo Zadok kag Natan amo ang magahaplas sang lana sa ulo ni Solomon sa pagpakita nga siya ang pinili nga hari sang Israel. Dayon patunuga ninyo ang budyong kag magsinggit, ‘Mabuhay si Haring Solomon!’ 35 Pagkatapos updan ninyo siya sa pagbalik diri, kag magapungko siya sa akon trono kag magabulos sa akon bilang hari. Siya ang ginpili ko nga magdumala sa bug-os nga Israel kag Juda.”

36 Nagsabat si Benaya nga anak ni Jehoyada, “Himuon namon ina! Kabay pa nga ang Ginoo nga imo Dios, Mahal nga Hari, magapamatuod sini. 37 Kag subong nga ang Ginoo nag-upod sa imo, Mahal nga Hari, kabay pa nga mag-upod man siya kay Solomon, kag himuon niya nga mas mainuswagon pa ang iya paghari sang sa imo paghari.”

38 Gani naglakat sila ni Zadok nga pari, Natan nga propeta, Benaya nga anak ni Jehoyada, kag ang mga badigard ni David nga mga Keretnon kag mga Peletnon. Ginpasakay nila si Solomon sa kabayo ni Haring David kag gindala sa Gihon. 39 Pag-abot nila didto, ginkuha ni Zadok sa balaan nga tolda[e] ang lana nga nasulod sa sungay nga suludlan, kag ginhaplasan niya si Solomon sa ulo. Ginpatunog nila ang budyong kag nagsinggit sila tanan, “Mabuhay si Haring Solomon!” 40 Gindul-ong sang mga tawo si Haring Solomon pauli sa Jerusalem nga nagahinugyaw sa kalipay kag nagapatunog sang mga plawta. Daw sa nagauyog ang duta sa ila ginahod.

41 Nabatian ini tanan ni Adonia kag sang iya mga bisita samtang nagahingapos sila sang ila punsyon. Pagkabati ni Joab sang budyong, nagpamangkot siya, “Ano bala ang natabo nga puwerte kagahod sa siyudad?” 42 Samtang nagahambal pa siya, nag-abot si Jonatan nga anak ni Abiatar nga pari. Nagsiling si Adonia, “Sulod, kay maayo ka nga tawo, kag sigurado nga may dala ka nga maayo nga balita.” 43 Nagsabat si Jonatan, “Indi maayo nga balita, kay ginhimo ni Haring David si Solomon nga hari. 44 Ginpakadto niya siya sa Gihon kaupod si Zadok nga pari, si Natan nga propeta, si Benaya nga anak ni Jehoyada, kag ang iya mga badigard nga mga Keretnon kag mga Peletnon. Ginpasakay pa gani nila si Solomon sa kabayo sang hari. 45 Pag-abot nila sa Gihon, ginhaplasan siya sang lana ni Zadok kag ni Natan sa pagpakita nga siya ang pinili nga hari. Bag-o lang sila nakabalik, amo gani nga nagahinugyaw ang mga tawo sa siyudad. Amo inang ginahod nga inyo nabatian. 46 Kag karon si Solomon na ang nagapungko sa trono bilang hari. 47 Dugang pa gid sini, nagkadto kay Haring David ang iya mga opisyal sa pagpadungog sa iya. Siling nila, ‘Kabay pa nga himuon sang imo Dios si Solomon nga mas bantog sang sa imo, kag himuon niya nga mas mainuswagon pa ang iya paghari sang sa imo paghari.’ Nagduko dayon si David sa iya hiligdaan sa pagsimba sa Ginoo, 48 kag nagsiling, ‘Dalayawon ang Ginoo, ang Dios sang Israel, nga nagtugot sa akon nga makita ko subong nga adlaw ang pagbulos sang akon anak bilang hari.’ ”

49 Pagkabati sini sang mga bisita ni Adonia, nagtilindog sila nga puwerte ang kahadlok, kag nag-iya-iya lakat. 50 Hinadlukan man si Adonia kay Solomon, gani nagkadto siya sa balaan nga tolda kag nag-uyat sa mga sulosungay nga mga pamusod sang halaran.[f]

51 Karon may nagsugid kay Solomon, “Nahadlok sa imo si Adonia, kag nagauyat siya subong sa mga sulosungay nga mga pamusod sang halaran. Nagapangabay siya nga magsumpa ka nga indi mo siya pagpatyon.” 52 Nagsiling si Solomon, “Kon indi siya magtraidor sa akon, indi gid siya maano.[g] Pero kon magtraidor siya mapatay siya.” 53 Dayon ginpakuha ni Haring Solomon si Adonia didto sa halaran, kag pag-abot ni Adonia, nagluhod siya bilang pagtahod kay Haring Solomon. Nagsiling si Solomon sa iya, “Magpauli ka.”

Notas al pie

  1. 1:5 mga kabayo: ukon, mga manugkarwahe.
  2. 1:13 aton: sa Hebreo, akon. Amo man sa bersikulo 17.
  3. 1:31 sing malawig: ukon, hasta san-o.
  4. 1:33 kabayo: Ang sapat nga ginmitlang diri ginatawag sa English nga mule, kag kaanggid ini sa kabayo.
  5. 1:39 balaan nga tolda: Posible amo ang tolda nga ginpatindog ni David para butangan sang Kahon sang Kasugtanan. Tan-awa sa 2 Sam. 6:17.
  6. 1:50 Ang bisan sin-o nga mag-uyat sa mga sulosungay nga mga pamusod sang halaran indi pagpatyon.
  7. 1:52 indi gid siya maano: sa literal, wala sing bisan isa sang buhok niya ang mahulog sa duta.

O Livro

1 Reis 1

Adonias pretende ser rei

1Sendo o rei David já muito idoso, tinha enorme dificuldade em se aquecer. Mas, por mais mantas com que o cobrissem, tinha sempre frio. “O remédio para isso”, disseram-lhe os criados, “é procurar-se uma rapariga virgem que cuide do rei e se reclina nos seus braços, mantendo-o assim quente.” 3/4 Então buscaram em todo o país uma rapariga que fosse formosa; seleccionaram Abisague, sunamita. Trouxeram-na para junto do rei; ela cuidava dele, mas não tiveram relações sexuais.

5/8 Por essa altura, o príncipe Adonias, cuja mãe era Hagite, decidiu por si próprio ocupar o trono, em lugar do seu pai. Reuniu carros, cavaleiros, e recrutou cinquenta homens a pé. Ele era uma pessoa que o pai nunca tinha sabido disciplinar; nunca fora contrariado nem repreendido. Era um indivíduo extremamente bem parecido. Absalão fora seu irmão mais velho. Procurou, igualmente, ganhar a confiança do general Joabe e de Abiatar, o sacerdote, os quais concordaram em colaborar nos seus intentos. Mas houve alguns que permaneceram fiéis ao rei David e que recusaram apoiar Adonias, como foi o caso dos sacerdotes Zadoque e Benaia, o profeta Natã, e ainda Simei, Reé e outras altas patentes do exército do monarca.

9/10 Adonias foi até En-Rogel e lá sacrificou ovelhas, vacas e bodes cevados, junto à pedra de Zolete. Então convidou todos os irmãos — os outros filhos do rei David — assim como figuras de relevo de Judá, pertencentes à casa real, pedindo-lhes que assistissem à sua coroação. Não convidou contudo nem o profeta Natã, nem Benaia, nem os chefes do exército que tinham permanecido leais, nem o seu irmão Salomão.

11/13 Natã, o profeta, foi ter com Bate-Seba, mãe de Salomão, e perguntou-lhe: “Estás a dar-te conta do que anda a suceder? Adonias, o filho de Hagite, vai tornar-se rei sem que David, o nosso senhor, saiba sequer! Se queres conservar a tua vida e a do teu filho Salomão, faz exactamente o que te vou dizer: Vai já ter com David e põe-lhe esta questão, ‘Meu senhor, não me prometeste tu que o meu filho Salomão te sucederia no trono? Por que razão está então Adonias a reinar?’

14 Enquanto estiveres a falar, chegarei eu e confirmarei o que tiveres dito.”

15/16 Bate-Seba assim fez e entrou nos aposentos do rei. Este estava mesmo muito velho e Abisague tratava dele. Bate-Seba inclinou-se perante ele. “Que pretendes?”, perguntou-lhe o soberano.

17/21 “Meu senhor, tu prometeste-me, na presença do Senhor teu Deus, que o meu filho Salomão seria rei a seguir a ti, e que se sentaria no trono. No entanto, é Adonias que está a ser o rei, e nem sequer estás informado disso. Até já celebrou a sua coroação, sacrificando vacas, bodes engordados e muitas ovelhas; convidou também todos os seus irmãos, mais o sacerdote Abiatar e o general Joabe, com a excepção contudo de Salomão. Agora, todo Israel está à espera da tua decisão, quanto a saber se Adonias é mesmo aquele que escolheste para te suceder. Se não fizeres qualquer coisa, o meu filho Salomão e eu própria seremos presos e executados como qualquer criminoso, logo que venhas a falecer.”

22/23 Enquanto ela falava, os criados do rei vieram dizer-lhe: “Está ali o profeta Natã que te quer falar”.

Natã entrou e fez uma profunda vénia na frente do soberano, perguntando-lhe: 24/27 “Meu senhor, designaste Adonias para ser rei em teu lugar? É ele o príncipe que designaste para se sentar no teu trono? Hoje mesmo celebrou ele a sua coroação, sacrificando vacas, bodes gordos e um sem número de ovelhas, convidando para além disso o general Joabe e o sacerdote Abiatar a assistir a essas celebrações. Lá estão eles a festejar, a beber e a gritar — ‘Viva o rei Adonias!’ É bom saberes contudo que nem Zadoque o sacerdote, nem Benaia, nem Salomão, nem eu próprio fomos convidados. Terá isto sido feito com o teu conhecimento? Tu ainda não disseste uma palavra quanto a qual dos teus filhos escolheste para te suceder no trono.”

Salomão é proclamado rei

28/30 “Tornem a chamar Bate-Seba”, disse David. Ela tornou a entrar nos aposentos e ali ficou na frente do monarca. Este prometeu-lhe: “Tão certo como é estar vivo o Senhor que me salvou de todos os perigos, assim eu decreto que o teu filho Salomão será o rei que me sucederá no trono, tal como o tinha garantido antes, na presença do Senhor Deus de Israel.”

31 Bate-Seba tornou a curvar-se perante ele e exclamou: “Estou-te muito grata, senhor. Que o rei, meu senhor, viva para sempre!”

32/35 “Agora chamem o sacerdote Zadoque”, ordenou o rei, “mais Benaia. Que o profeta Natã torne a vir cá igualmente.” Quando eles chegaram, disse-lhes: “Levem Salomão mais a minha guarda real a Giom. Salomão deverá ir montado no meu cavalo pessoal. Ali, Zadoque o sacerdote e Natã o profeta deverão ungi-lo rei sobre Israel. Tocarão a trombeta e gritarão — ‘Viva o rei Salomão!’ Quando regressarem com ele aqui, deverá sentar-se no meu trono, como novo rei; porque foi ele quem eu ungi rei de Israel e de Judá.”

36/37 “Que assim seja! Louvado seja Deus!”, respondeu Benaia; e acrescentou: “Que o Senhor seja com Salomão, como foi contigo, e que o seu reinado seja ainda maior que o teu!”

38/39 O sacerdote Zadoque, o profeta Natã, Benaia e o contingente da guarda pessoal do rei levaram então Salomão a Giom, montado no cavalo do soberano. Ali, Zadoque pegou num recipiente contendo o óleo sagrado do tabernáculo e derramou-o sobre Salomão. As trombetas tocaram e todo o povo gritou: “Viva o rei Salomão!”

40/41 Seguidamente regressaram todos a Jerusalém, desfilando no meio de muita alegria e de muita música, tendo isso durado o dia inteiro. Adonias e os seus hóspedes começaram a ouvir toda aquela euforia e aquele baraulho, na altura em que finalizavam o banquete. “Que é que se está a passar?”, perguntou Joabe. “Que alvoroço todo é este?”

42 Estava ele ainda a pronunciar estas palavras quando aparece, de rompante, Jónatas, o filho do sacerdote Abiatar. “Podes entrar”, disse-lhe Adonias, “porque és um homem bom. Deves ter boas notícias a dar.”

43 “O rei David constituíu Salomão sobre o trono!”, exclamou Jónatas. 44/45 “O monarca enviou-o a Giom na companhia de Zadoque, o sacerdote, do profeta Natã e de Benaia, protegido pela guarda real. Ia montado no próprio cavalo do rei. Zadoque e Natã ungiram-no como novo rei! Neste momento já regressaram, e toda a cidade está em festa, celebrando o acontecimento. Por isso é que se ouve este barulho. 46/47 Salomão está já sentado no trono e o povo felicita o rei David dizendo: ’Que Deus te abençoe ainda mais através de Salomão do que te abençoou pessoalmente! Que o Senhor torne o reinado de Salomão ainda maior do que o teu!’ O rei está deitado, nos seus aposentos, e aí recebe as felicitações das pessoas, dizendo também: 48 ’Bendito seja o Senhor Deus de Israel, que escolheu um dos meus filhos para se sentar sobre o meu trono, mantendo-me em vida ainda para ver isso’.”

49/52 Então Adonias e os seus hóspedes deixaram logo o banquete e fugiram com medo — receavam pela segurança das suas vida. Adonias correu para o tabernáculo e pegou nas pontas do altar sagrado. Quando chegou aos ouvidos de Salomão que Adonias estava no tabernáculo pedindo clemência, respondeu: “Se se conduzir rectamente, não tem nada a temer; caso contrário morrerá.”

53 O rei Salomão mandou-o vir à sua presença, e fizeram-no descer do altar. Ele veio e prostou-se perante o soberano, que apenas lhe disse: “Vai para casa.”