Nueva Versión Internacional (Castilian)

Proverbios 26

1Ni la nieve es para el verano,
    ni la lluvia para la cosecha,
    ni los honores para el necio.

Como el gorrión sin rumbo o la golondrina sin nido,
    la maldición sin motivo jamás llega a su destino.

El látigo es para los caballos,
    el freno para los asnos,
    y el garrote para la espalda del necio.

No respondas al necio según su necedad,
    o tú mismo pasarás por necio.

Respóndele al necio como se merece,
    para que no se tenga por sabio.

Enviar un mensaje por medio de un necio
    es como cortarse los pies o sufrir[a] violencia.

Inútil es el proverbio en la boca del necio,
    como inútiles son las piernas de un tullido.

Rendirle honores al necio es tan absurdo
    como atar una piedra a la honda.

El proverbio en la boca del necio
    es como espina en la mano del borracho.

10 Como arquero que hiere a todo el que pasa
    es quien contrata al necio en su casa.[b]

11 Como vuelve el perro a su vómito,
    así el necio insiste en su necedad.

12 ¿Te has fijado en quien se cree muy sabio?
    Más se puede esperar de un necio que de gente así.

13 Dice el perezoso: «Hay una fiera en el camino.
    ¡Por las calles un león anda suelto!»

14 Sobre sus goznes gira la puerta;
    sobre la cama, el perezoso.

15 El perezoso mete la mano en el plato,
    pero le pesa llevarse el bocado a la boca.

16 El perezoso se cree más sabio
    que siete sabios que saben responder.

17 Meterse en pleitos ajenos
    es como agarrar a un perro por las orejas.

18 Como loco que dispara
    mortíferas flechas encendidas,
19 es quien engaña a su amigo y explica:
    «¡Tan solo estaba bromeando!»

20 Sin leña se apaga el fuego;
    sin chismes se acaba el pleito.

21 Con el carbón se hacen brasas, con la leña se prende fuego,
    y con un pendenciero se inician los pleitos.

22 Los chismes son como ricos bocados:
    se deslizan hasta las entrañas.

23 Como baño de plata[c] sobre vasija de barro
    son los labios zalameros de un corazón malvado.

24 El que odia se esconde tras sus palabras,
    pero en lo íntimo alberga perfidia.
25 No le creas, aunque te hable con dulzura,
    porque su corazón rebosa de abominaciones.[d]
26 Tal vez disimule con engaños su odio,
    pero en la asamblea se descubrirá su maldad.

27 Cava una fosa, y en ella caerás;
    echa a rodar piedras, y te aplastarán.

28 La lengua mentirosa odia a sus víctimas;
    la boca lisonjera lleva a la ruina.

Notas al pie

  1. 26:6 sufrir. Lit. beber.
  2. 26:10 Texto de difícil traducción.
  3. 26:23 como baño de plata. Lit. como plata de escoria.
  4. 26:25 porque su corazón … abominaciones. Lit. porque siete abominaciones hay en su corazón.

Ang Pulong Sang Dios

Hulubaton 26

1Subong nga wala nagakabagay nga magtupa ang snow kon tig-ilinit ukon ang ulan kon tig-alani, wala man nagakabagay nga dayawon ang buang-buang.

Ang sumpa indi makahalit sa imo kon wala ka sing sala. Pareho ini sa pispis nga nagalabay lang kag wala nagahapon.

Kinahanglan nga hanuton ang kabayo kag busalan ang asno. Amo man ang buang-buang, kinahanglan nga silutan siya agod magtuman.

Indi pagsabta ang buang-buang kon nagaestorya siya sa imo sang binuang, kay basi kon magpareho ka man sa iya. Pero kon kaisa maayo man kon sabton mo siya, agod mahibaluan niya nga indi siya maalamon pareho sang iya ginahunahuna.

Kon ginapadala mo ang imo mensahi paagi sa buang-buang, pareho lang nga ginautod mo ang imo mga tiil; nagapangita ka lang sang kasakitan.

Ang hulubaton nga ginahambal sang mga buang-buang wala sing pulos pareho sa tiil sang tawo nga piang.

Kabuangan ina kon ihigot mo sa tirador ang bato nga imo ibala; amo man kon padunggan mo ang buang-buang.

Ang hulubaton nga ginahambal sang mga buang-buang makahalit pareho sa tunukon nga kahoy-kahoy nga ginauyatan sang hubog.

10 Kabuangan ina kon panaon mo ang bisan sin-o lang; amo man kon paobrahon mo ang bisan sin-o lang nga buang-buang nga nagaagi.[a]

11 Subong nga ginakaon sang ido ang iya suka, ginaliwat sang buang-buang ang iya kabuangan.

12 Mas maayo pa ang dangatan sang buang-buang nga tawo sang sa tawo nga nagakabig sang iya kaugalingon nga maalamon siya.

13 Ang matamad nga tawo indi magguwa sa balay kay kuno may leon sa guwa.

14 Ang matamad nga tawo nagaliso-liso lang sa iya katre pareho sa puwertahan nga nagaliso-liso sa iya bisagra.

15 May mga tawo nga tama gid katamad nga bisan magkaon natamaran pa.

16 Nagahunahuna ang matamad nga tawo nga mas maalam pa siya sang sa pito ka tawo nga makahatag sang husto nga rason.

17 Delikado kon magpasilabot ka sa inaway sang iban; pareho lang nga nagdakop ka sang ido sa dulunggan.

18-19 Ang tawo nga nagadaya sa iya isigkatawo, kag dayon nagasiling siya nga lango-lango lang niya ato, pareho siya sa lain-ulo nga tawo nga nagapaniro sang nagadabadaba nga pana nga makamamatay.

20 Subong nga nagakapatay ang kalayo kon wala sing gatong, nagauntat man ang inaway kon wala sing kutsokutso.

21 Subong nga ang uling makapabaga, kag ang gatong makapasiga sang kalayo, ang palaaway makapaumpisa sang gamo.

22 Ang kutsokutso daw pareho sa pagkaon nga namit usangon kag tunlon.

23 Kon ginatago mo ang malain mo nga panghunahuna paagi sa manami nga paghambal, pareho ka sang kolon nga ginhaklapan sang pilak nga indi puro.[b]

24 Ang kaaway manami maghambal-hambal, pero gali nagahunahuna siya sa pagpangdaya. 25 Bisan makagalanyat siya kon maghambal, indi ka magpati sa iya, kay makangilil-ad gid ang iya mga ginahunahuna. 26 Mahimo nga magpakuno-kuno siya agod matago niya ang iya kaakig, pero makita gihapon sang tanan ang malain niya nga mga binuhatan.

27 Ang nagakutkot sang buho para mahulog ang iban, siya mismo ang mahulog. Ang nagapaligid sang bato para maligidan ang iban, siya mismo ang maligidan.

28 Ginakainitan sang butigon nga tawo ang mga tawo nga biktima sang iya kabutigan.

Ang tawo nga nagadayaw-dayaw sa imo makalaglag sa imo.

Notas al pie

  1. 26:10 Indi klaro ang buot silingon sang Hebreo sa sini nga bersikulo.
  2. 26:23 ginhaklapan sang pilak nga indi puro: ukon, ginsilakan.