Knijga O Kristu

Evanđelje po Luki 1

prema predaji prvih učenika i drugih očevidaca.[a]

Odlučio sam stoga i ja, vrli Teofile, tebi napisati sve po redu, pošto sam sve od početka pomno ispitao,

da se tako osvjedočiš u pouzdanost učenja koje si primio.

Navještenje rođenja Ivana Krstitelja

Za vladavine judejskoga kralja Heroda bio je neki svećenik imenom Zaharija iz Abijina reda hramskih službenika. žena mu je također bila iz Aronova svećeničkog plemena. Zvala se Elizabeta.

Oboje su bili pravedni pred Bogom jer su besprijekorno bili poslušni svim zapovijedima i odredbama Gospodnjim.

Nisu imali djece jer je Elizabeta bila nerotkinja, a oboje su već bili u poodmakloj dobi.

Jednoga je dana Zaharija služio Bogu u Hramu jer je na dužnosti bio njegov red.

Prema svećeničkome običaju ždrijebom ga zapadne da uđe u Svetište Gospodnje i da prinese k

10 Za vrijeme kađenja sve se mnoštvo naroda vani molilo.

11 A Zahariji se ukaže Božji anđeo. Stajao je s desne strane kadionog žrtvenika.

12 Kad ga ugleda, Zaharija se veoma prestraši.

13 Ali anđeo mu reče: 'Ne boj se, Zaharija! Jer uslišana ti je molitva: tvoja će ti žena Elizabeta roditi sina. Nadjenut ćeš mu ime Ivan.

14 Bit ćeš radostan i veseo, i mnogi će se veseliti njegovu rođenju.

15 Bit će on doista velik u očima Gospodnjim. Neće piti vina ni drugoga opojnog pića. Bit će ispunjen Svetim Duhom još od majčine utrobe.

16 Navest će mnoge židove da se obrate Gospodinu, svojemu Bogu.

17 Ići će pred Gospodinom pun duha i sile kao drevni prorok Ilija. Obratit će srce otaca k sinovima, a nepokorne umove promijeniti tako da prihvate razumnost pravednika. Pripremit će narod za dolazak Gospodnji.'

18 Zaharija reče anđelu: 'Po čemu ću znati da će se to dogoditi? Već sam star, a i žena mi je u poodmakloj dobi.'

19 Anđeo mu odgovori: 'Ja sam Gabrijel, koji stojim pred samim Bogom. Poslan sam da govorim s tobom i da ti donesem radosnu vijest.

20 A sada ćeš zanijemiti i nećeš moći govoriti do dana kada za to dođe vrijeme i moje se riječi ispune zato što im nisi povjerovao.

21 Narod je za to vrijeme čekao Zahariju i čudio se što se on toliko zadržao u Svetištu.

22 Kad je napokon izišao, nije im mogao ništa reći. Oni shvate da je u Svetištu imao viđenje. Pokušao im je govoriti znacima, ali je ostao nijem.

23 Ostao je u Hramu dok nisu istekli dani njegove službe, a zatim se vratio doma.

24 Ubrzo zatim njegova žena Elizabeta zanese. Pet mjeseci se krila. Govorila je:

25 'Gospodin mi je to učinio! Skinuo je s mene sramotu pred ljudima.'

Navještenje Isusova rođenja

26 Nakon šest mjeseci Bog pošalje anđela Gabrijela u galilejski grad Nazaret

27 k djevici Mariji, zaručenoj za čovjeka imenom Josip, iz Davidove loze.

28 Gabrijel joj se ukazao i rekao: 'Zdravo, milosti puna! Gospodin s tobom!'

29 Nato se Marija uznemiri te se počne domišljati što bi taj pozdrav mogao značiti.

30 'Ne boj se, Marijo!' reče joj anđeo. 'Bog ti je odlučio dati milost.

31 Zanijet ćeš i roditi sina. Nadjenut ćeš mu ime Isus.

32 On će biti vrlo velik i zvat će se Sin Svevišnjega. Gospodin Bog dat će mu prijestolje njegova pretka Davida.

33 Vladat će Izraelom[b] zauvijek; njegovu kraljevstvu neće biti kraja.'

34 Marija upita anđela: 'Ali kako? Ja još nisam upoznala muškarca.'

35 Anđeo joj odgovori: 'Sveti Duh će sići na tebe i sila Svevišnjega će te zakriliti. Zato će dijete koje rodiš biti sveto, Božji Sin.

36 Eto, tvoja je sestrična Elizabeta u starosti začela sina. Zvali su ju nerotkinjom, a trudna je već šest mjeseci.

37 Jer Bogu nije ništa nemoguće!'

38 Marija mu reče: 'Evo, Božja sam sluškinja. Neka mi bude kao što si rekao!' Anđeo tada ode.

Marija posjećuje Elizabetu

39 Nekoliko dana poslije Marija požuri u gorski predjel Judeje,

40 k Zahariji. Uđe u kuću i pozdravi Elizabetu.

41 Na Marijin pozdrav Elizabeti poskoči dijete u utrobi, a ona se napuni Svetim Duhom

42 te glasno poviče: 'Najblagoslovljenija si od svih žena i blagoslovljen je plod tvoje utrobe!

43 Kakve li časti da me posjeti majka mojega Gospodina!

44 Jer onog časa kad je tvoj pozdrav dopro do mojih ušiju, na tvoj je glas čedo u meni poskočilo od radosti!

45 Blago tebi jer si povjerovala da će se ispuniti što ti je rekao Gospodin!'

Marijin hvalospjev

46 Marija tada reče:
    'Slavi duša moja Gospodina!
47     Duh se moj raduje u Bogu, mojemu Spasitelju!
48     Spomenuo se milostivo svoje neznatne sluškinje! Svi će me naraštaji odsad nazivati blaženom
49     jer mi je Svesilni, čije je ime sveto, učinio velika djela.
50     Njegova je milost od naraštaja do naraštaja nad onima koji ga štuju.
51     Moćnom rukom čini silna djela, rastjeruje ohole i umišljene.
52     Zbacio je s prijestolja vladare, a uzvisio neznatne.
53     Gladne je nasitio dobrima, a bogataše otpustio praznih ruku.
54     Priskočio je u pomoć svojemu sluzi Izraelu sjećajući se milosti
55     koju je obećao našim precima: da će Abrahamu i njegovim potomcima uvijek biti milostiv.'

56 Marija je s Elizabetom ostala otprilike tri mjeseca, a zatim se vratila doma.

Rođenje Ivana KRSTITELJA

57 Elizabeti je došlo vrijeme da rodi te ona rodi sina.

58 Kad se među njezinim susjedima i rodbinom pročulo da joj je Bog iskazao veliku milost, veselili su se skupa s njom.

59 Kad je dijete navršilo osam dana, okupe se na obredu obrezanja. Htjeli su dječaka nazvati Zaharijom po ocu,

60 ali se Elizabeta usprotivi: 'Nipošto! Mora se zvati Ivan!'

61 'Pa u cijeloj se tvojoj obitelji nitko tako ne zove!'

62 Zato znacima upitaju dječakova oca kako ga želi nazvati.

63 On zatraži da mu daju pločicu i napiše: 'Zove se Ivan.' Svi se začude,

64 a Zahariji se odriješi jezik te on smjesta progovori i počne slaviti Boga.

65 Strah Božji obuzme sve žitelje toga kraja. Po cijelome judejskom gorju prepričavali su se ti događaji.

66 I tko god bi o njima čuo, razmišljao je o njima i pitao se: 'Što će biti od toga djeteta? Zaista je nad njim ruka Gospodnja.'

Zaharijino proročanstvo

67 Tada njegova oca Zahariju ispuni Sveti Duh te on izrekne proročanstvo:
68     'Slava Gospodinu Bogu Izraelovu jer je pohodio svoj narod i otkupio ga!
69     Podiže nam silnog Spasitelja iz potomstva svojega sluge Davida,
70     kao što je od davnine obećao kroz riječi svojih svetih proroka:
71     spasiti nas od neprijatelja i od ruku svih naših mrzitelja.
72     Bio je milosrdan našim precima i spomenuo se svojega svetog Saveza,
73     zavjeta koji je dao našemu ocu Abrahamu.
74     Izbavio nas je od neprijatelja da mu možemo služiti bez straha
75     u svetosti i pravednosti u sve svoje dane.
76     A ti ćeš se, sine moj, zvati prorokom Svevišnjega jer ćeš ići ispred Gospodina da mu pripraviš put.
77     Poučit ćeš njegov narod kako da spozna spasenje kroz oproštenje svojih grijeha,
78     po milosrdnom srcu našega Boga po kojemu će nas pohoditi zora s visine
79     da donese svjetlo onima koji prebivaju u tmini i u smrtnoj sjeni te da naše korake povede putem mira.'

80 Dječak je rastao i duhovno jačao. Kad je odrastao, živio je u pustinji sve dok nije započeo javnu službu pred Izraelom.

Notas al pie

  1. Evanđelje po Luki 1:2 U grčkome: onih koji su od početka bili očevici i sluge Riječi.
  2. Evanđelje po Luki 1:33 U grčkome: domom Jakovljevim

Słowo Życia

Ewangelia według św. Łukasza 1

Wprowadzenie

1Dostojny Teofilu! Wielu już starało się uporządkować wydarzenia z życia Chrystusa, zgodnie z tym, co przekazali naoczni świadkowie i pierwsi głosiciele słowa. Ja również uznałem za słuszne przestudiować je, od pierwszego do ostatniego, i dokładnie opisać wszystko po kolei, abyś był pewien tego, czego się nauczyłeś.

Zapowiedź narodzenia Jana Chrzciciela

Zacznę od historii o pewnym kapłanie, Zachariaszu, który żył w Judei za panowania króla Heroda. Należał on do kapłańskiej grupy Abiasza. Z kapłańskiego rodu Aarona pochodziła również jego żona, Elżbieta. Byli to ludzie prawi w oczach Boga, żyjący w zgodzie zarówno z duchem, jak i z literą całego Bożego Prawa. Oboje dożyli sędziwego wieku, ale nie mieli dzieci, gdyż Elżbieta była bezpłodna.

Pewnego dnia, grupa Zachariasza pełniła służbę w świątyni, jemu zaś w drodze losowania przypadł zaszczyt wejścia do miejsca świętego i złożenia Panu ofiary z kadzidła. 10 W tym czasie na dziedzińcu znajdowało się wielu modlących się ludzi.

11 Będąc w świątyni, Zachariasz ujrzał nagle anioła Bożego stojącego po prawej stronie ołtarza kadzenia. 12 Ogarnęły go zdumienie i strach. 13 Lecz anioł powiedział:

—Nie bój się, Zachariaszu! Przyszedłem ci oznajmić, że Bóg wysłuchał twojej modlitwy: Elżbieta, twoja żona, urodzi syna. Daj mu na imię Jan. 14 Stanie się on przyczyną radości nie tylko dla was, ale także dla wielu innych ludzi. 15 Będzie wielki w oczach Pana. Nie będzie pił wina ani innych tego rodzaju napojów i już w łonie matki zostanie napełniony Duchem Świętym. 16 Przekona on wielu potomków Izraela, aby powrócili do Pana, swojego Boga. 17 Będzie się odznaczał nieugiętym duchem i mocą proroka Eliasza. To on poprzedzi nadejście Mesjasza i przygotuje ludzi dla Pana, nauczając ich prawości. Pogodzi również rodziców z dziećmi.

18 —To chyba niemożliwe?—odpowiedział Zachariasz aniołowi. —Jestem już przecież stary, a moja żona również jest w podeszłym wieku.

19 —Ja jestem Gabriel—rzekł wtedy anioł. —Przebywam w najbliższym otoczeniu Boga. To On posłał mnie do ciebie z tą dobrą nowiną. 20 Ponieważ mi jednak nie uwierzyłeś, staniesz się niemy aż do czasu spełnienia się wszystkiego, co zapowiedziałem.

21 Tymczasem ludzie na dziedzińcu czekali na Zachariasza i dziwili się, dlaczego jeszcze nie wychodzi. 22 Gdy się wreszcie ukazał, nie był w stanie wypowiedzieć ani słowa. Po jego gestach zebrani zorientowali się, że właśnie widział anioła. 23 Zachariasz pozostał w świątyni jeszcze kilka dni i dopiero po zakończeniu swojej kapłańskiej służby powrócił do domu. 24 Wkrótce jego żona zaszła w ciążę i przez pięć następnych miesięcy żyła w odosobnieniu.

25 —Jakże dobry jest Pan!—cieszyła się. —Zdjął ze mnie hańbę bezdzietności.

Zapowiedź narodzenia Jezusa

26 Gdy Elżbieta była w szóstym miesiącu ciąży, Bóg posłał anioła Gabriela do galilejskiego miasteczka Nazaret, 27 do pewnej panny o imieniu Maria, która była narzeczoną Józefa, potomka króla Dawida. 28 Gabriel, stanąwszy przed nią, powiedział:

—Witaj! Pan jest z tobą i obdarzył cię szczególną łaską!

29 Oszołomiona Maria zastanawiała się, co miałoby oznaczać takie powitanie.

30 —Nie bój się, Mario!—rzekł wtedy anioł. —Bóg zechciał ci okazać wyjątkową łaskę! 31 Wkrótce poczniesz i urodzisz syna, któremu dasz na imię Jezus. 32 Będzie On wielki i nazwą Go Synem Najwyższego. Bóg da Mu tron Jego przodka, króla Dawida. 33 Będzie wiecznie panował nad Izraelem, a Jego królestwo nie będzie miało końca!

34 —Ale jak to się stanie?—zapytała Maria. —Jestem jeszcze dziewicą!

35 —Zstąpi na ciebie Duch Święty i osłoni cię moc Boga. Dlatego dziecko, które urodzisz, będzie świętym Synem Boga. 36 Sześć miesięcy temu twoja krewna Elżbieta, uważana za bezpłodną, również zaszła w ciążę, mimo podeszłego wieku. 37 Dla Boga bowiem wszystko jest możliwe.

38 —Chcę służyć mojemu Panu—rzekła Maria—i jestem gotowa na wszystko, co się Jemu podoba. Niech się stanie tak, jak powiedziałeś.

Wtedy anioł odszedł.

Maria odwiedza Elżbietę

39 Maria szybko udała się do rodzinnego miasta Zachariasza, położonego w górzystej krainie Judei, 40 aby odwiedzić Elżbietę. 41 Gdy tylko wypowiedziała słowa pozdrowienia, na dźwięk jej głosu poruszyło się w łonie Elżbiety dziecko, a ona sama została napełniona Duchem Świętym. 42 Zawołała z radości i powiedziała do Marii:

—Jak bardzo Bóg wyróżnił cię spośród wszystkich kobiet i jak szczęśliwe jest twoje dziecko! 43 To dla mnie zaszczyt, że odwiedziła mnie matka mojego Pana! 44 Gdy tylko usłyszałam twoje pozdrowienie, z radości poruszyło się we mnie dzieciątko! 45 Naprawdę Bóg obdarzył cię wyjątkowym szczęściem, bo uwierzyłaś, że spełnią się Jego słowa.

Pieśń Marii

Maria powiedziała wtedy:

46 —Z całej duszy wielbię Pana,
47     mojego Boga i Zbawiciela!
Obdarzył mnie bowiem wielką radością
48     i dostrzegł swoją pokorną służebnicę!
Dlatego od tej pory wszystkie pokolenia
    będą mnie nazywać szczęśliwą.
49 Wszechmocny i Święty
    dokonał bowiem w moim życiu
wspaniałych rzeczy.
50     On w każdym pokoleniu okazuje miłość tym,
którzy są Mu posłuszni.
51     Jego moc jest niezwyciężona!
Rozproszył ludzi dumnych i wyniosłych.
52     Zrzucił z tronu władców,
a wywyższył pokornych.
53     Nakarmił głodnych,
a bogatych odesłał z pustymi rękami.
54     Pomógł swojemu słudze, Izraelowi
i nie zapomniał o miłości,
55     którą na zawsze przyrzekł Abrahamowi
oraz jego dzieciom, naszym przodkom.

56 Maria przebywała u Elżbiety około trzech miesięcy, po czym wróciła do domu.

Narodzenie Jana Chrzciciela

57 Gdy nadszedł czas, Elżbieta urodziła syna. 58 Wiadomość o łasce, okazanej jej przez Pana, dotarła wkrótce do krewnych i znajomych i wszyscy bardzo się ucieszyli. 59 Ósmego dnia po urodzeniu zeszli się na uroczystość obrzezania. Chcieli, aby dziecko otrzymało imię ojca—Zachariasza, 60 ale Elżbieta sprzeciwiła się temu:

—Nie! Damy mu na imię Jan—rzekła.

61 —Dlaczego? Przecież w całej twojej rodzinie nie ma ani jednej osoby o takim imieniu!

62 Zwrócili się więc do Zachariasza, ojca dziecka. 63 On zaś gestem poprosił, aby mu podano tabliczkę, i ku zdziwieniu obecnych napisał: „Niech się nazywa Jan”. 64 W tej samej chwili odzyskał mowę i zaczął wielbić Boga.

65 Wszystkich zebranych ogarnął lęk i podziw, a wiadomość o tym zdarzeniu szybko rozeszła się po całej okolicy 66 i zastanawiano się:

—Kim będzie to dziecko? Widać, że Bóg naprawdę nad nim czuwa.

Pieśń Zachariasza

67 Wielbiąc Boga, Zachariasz został napełniony Duchem Świętym i zaczął prorokować:

68 —Chwała Panu, Bogu Izraela!
    Przyszedł bowiem, aby uratować swój lud.
69-70 Tak, jak niegdyś obiecał
    przez swoich świętych proroków,
posłał potężnego Zbawiciela
    z rodu króla Dawida, swojego sługi.
71 On nas wybawi z rąk naszych wrogów
    i tych, którzy nas nienawidzą.
72 Bóg zmiłował się nad naszymi przodkami,
    pamiętając o swoim świętym przymierzu.
73     I dotrzymał przysięgi,
    którą złożył Abrahamowi, naszemu przodkowi,
74-75 że uwolni nas od wrogów i pozwoli,
    abyśmy bez lęku, w świętości i prawości,
    mogli służyć Mu aż do końca naszych dni.

76 A ty, synku, zostaniesz prorokiem Najwyższego.
    Pójdziesz przed Panem i przygotujesz Mu drogę.
77 I pokażesz ludziom Boże zbawienie,
    dokonujące się przez odpuszczenie grzechów,
78 dzięki łasce naszego Boga.
    Ona to zabłyśnie jak niebiańska światłość,
79 i oświeci pogrążonych w ciemności i mroku śmierci.
    Ona też wprowadzi nas na drogę pokoju!

80 Czas upływał, a chłopiec rozwijał się i wzmacniał duchowo. Gdy dorósł, zamieszkał samotnie na pustyni i przebywała tam aż do chwili rozpoczęcia swojej publicznej działalności w Izraelu.