Священное Писание (Восточный Перевод)

Размышления 7

Мудрые наставления

1Доброе имя лучше превосходного благовония,
    и день смерти лучше дня рождения.
Лучше ходить в дом плача,
    чем ходить в дом пира,
потому что смерть – участь каждого человека,
    и кто жив, пусть размышляет об этом.
Печаль лучше смеха,
    потому что печальное лицо полезно сердцу.
Сердце мудрого в доме плача,
    а сердце глупого в доме веселья.
Лучше внимать обличению мудреца,
    чем слушать песню глупцов,
потому что смех глупцов –
    словно треск горящего хвороста под котлом.
И это тоже пустое.

Притеснение превращает мудрого человека в глупца,
    и взятка портит сердце.

Конец дела лучше его начала,
    терпение лучше гордости.
Не спеши впадать в гнев,
    потому что гнев обитает в сердце глупцов.

10 Не спрашивай: «Почему прежние дни были лучше сегодняшних?» –
    не от мудрости задают такие вопросы.

11 Мудрость – хороша, как и наследство,
    и приносит пользу тем, кто видит солнце.
12 Мудрость защищает так же, как и деньги,
    но её превосходство в том,
    что она сохраняет жизнь её владельцу.

13 Посмотри на дела Всевышнего:

кто может выпрямить то,
    что Он сделал кривым?
14 В благополучные дни будь счастлив,
    а в дни горестные знай:
    и то, и другое сотворил Всевышний,
чтобы человек не мог постичь того,
    что будет после него.

15 В моей пустой жизни я видел всякое:

праведника, гибнущего в своей праведности,
    и нечестивого, живущего долго в своём беззаконии.
16 Не будь чересчур праведным
    и не выставляй себя слишком мудрым.
    Зачем тебе губить себя?
17 Также не слишком предавайся злу
    и не будь глупым.
    Зачем тебе умирать раньше времени?
18 Хорошо придерживаться первого совета
    и не упускать из виду второго –
    боящийся Всевышнего избежит всех бед[a].

19 Мудрость делает мудреца сильнее,
    чем десять правителей города.

20 Нет праведного человека на земле,
    который всегда бы поступал правильно
    и никогда бы не грешил.

21 Не обращай внимание на каждое сказанное слово,
    иначе можешь услышать, как раб твой злословит тебя.
22 Ты знаешь в сердце своём,
    что часто и сам злословил других.

23 Всё это испытал я мудростью и сказал:

«Я твёрдо решил стать мудрым»,
    но мудрость была так далека от меня!
24 Далека она и глубока, глубока –
    кто может постичь её?
25 И решил я понять, исследовать и изыскать
    мудрость и рассуждение,
и убедиться, что быть нечестивым – глупо
    и быть нерассудительным – безумно.

26 И нашёл я, что горше смерти
    та женщина, что подобна сети,
чьё сердце – ловушка
    и чьи руки – оковы.
Человек, угодный Всевышнему, избежит её,
    а грешник будет ею пойман.

27 Вот, что я нашёл, – сказал Учитель, – слагая одно с другим, чтобы найти разумное объяснение:

28 я всё искал, но не находил –
    я нашёл лишь одного праведного мужчину среди тысячи,
    но ни одной праведной женщины.[b]
29 Вот, что удалось мне найти:
    Всевышний сотворил человека праведным,
    а люди пустились во многие помыслы.

Notas al pie

  1. 7:18 Или: «следует им обоим».
  2. 7:28 У Сулеймана было 1 000 жён и наложниц, которые отвернули его сердце от Всевышнего. Этот стих, возможно, указывает на ту печаль, которая появилась из-за этого в его жизни (см. 3 Цар. 11:3).

Ang Pulong Sang Dios

Manugwali 7

Mga Laygay sa Kabuhi

1Subong nga ang maayo nga reputasyon mas maayo sang sa malahalon nga pahamot, ang adlaw sang pagkapatay mas maayo sang sa adlaw sang pagkatawo.

Mas maayo pa nga magkadto sa balay nga may nagapangasubo sa patay sang sa magkadto sa balay nga may punsyon, kay ang dangatan sang tanan amo ang kamatayon. Dapat dumdumon ini permi sang mga buhi.

Ang kasubo mas maayo pa sang sa kalipay tungod kay ang kasubo makapatadlong sa kabuhi sang tawo.

Ang maalamon nga tawo nagahunahuna permi parte sa kamatayon, pero ang buang-buang nga tawo nagahunahuna permi parte sa kalipayan.

Mas maayo pa nga magpamati ka sa pagsaway sa imo sang maalamon nga tawo sang sa magpamati ka sa pagdayaw sa imo sang buang-buang nga tawo.

Ang kadlaw sang buang-buang nga tawo pareho sa mga tunok nga nagabitibiti sa kalayo. Wala ini sing pulos.

Sigurado nga mangin pareho sa buang-buang ang maalamon nga tawo kon magpanguwarta[a] siya. Kon magbaton ka sang lagay ginaguba mo lang ang imo kaugalingon.

Mas maayo pa ang katapusan sang isa ka butang sang sa umpisa sini. Ang pagpasensya mas maayo pa sang sa pagpabugal.

Indi ka magdali-dali pangakig, kay ang kaakig amo ang kinaandan nga ginahimo sang buang-buang nga tawo.

10 Indi ka magpamangkot, “Ngaa mas maayo sang una sang sa subong?” Kay indi ina husto nga pamangkot.

11 Ang kaalam maayo nga butang pareho sa palanublion. Makabulig gid ini sa mga nagakabuhi diri sa kalibutan, 12 kag makaprotektar ini pareho sa kuwarta. Gani makabulig gid ang kaalam; makatipig ini sa kabuhi sang tawo nga may ara sini.

13 Hunahunaa bala kon ano ang ginhimo sang Dios. Sin-o bala ang makatadlong sa ginpatiko sang Dios?

14 Kon maayo ang imo kahimtangan, magkalipay ka. Pero kon ara ka sa kalisod, dumduma nga ang Dios indi lamang nagahatag sang maayo nga kahimtangan kundi sang kalisod man. Gani indi ta mahibaluan kon ano ang matabo sa palaabuton.

15 Sa sining akon kabuhi nga wala sing pulos, nakita ko ini tanan: ang mga matarong nga nagakalamatay sa pihak sang ila matarong nga kabuhi kag ang mga malaot nga nagakabuhi sing malawig sa pihak sang ila malaot nga kabuhi.

16 Indi ka magsobra kaayo ukon kaalam. Kon himuon mo ina, ginaguba mo lang ang imo kaugalingon. 17 Indi ka man magsobra kalaot, kag indi ka magbinuang-buang. Kon himuon mo ina, mapatay ka sa wala pa ang imo tion. 18 Indi ka magpasobra sa sadto nga mga butang; dapat sa tunga-tunga ka lang, kay ang nagatahod sa Dios wala nagapasobra.

19 Dako ang mahimo sang kaalam sa isa ka tawo sang sa mahimo sang napulo ka pangulo sa isa ka siyudad.

20 Wala gid sing tawo diri sa kalibutan nga nagahimo permi sang matarong kag wala nagakasala.

21 Indi pagpamatii ang tanan nga ginasiling sang tawo, kay basi kon mabatian mo nga ginapakamalaot ka sang imo suluguon. 22 Kay nahibaluan mo mismo nga kadamo nga beses nga ginpakamalaot mo man ang iban.

23 Gintestingan ko nga intiendihon ang tanan nga nagakalatabo diri sa kalibutan paagi sa akon kaalam. Naghunahuna ako nga maintiendihan ko, pero ato gali indi. 24 Indi ko matungkad ang mga nagakalatabo; mabudlay gid ini intiendihon. Wala gid sing may makaintiendi sini. 25 Pero padayon ako nga nagtuon kag nag-usisa, agod makaangkon ako sang kaalam kag sabat sa akon mga pamangkot, kag agod mahibaluan ko kon daw ano gid ka buang-buang ang tawo nga nagahimo sang malain kag daw ano kalain sing ulo ang tawo nga nagabinuang.

26 Nasapwan ko nga ang babayi nga nagapangsulay mapait pa sang sa kamatayon. Ang iya gugma pareho sa siod, kag ang iya mga kamot nga nagahakos sa imo pareho sa kadena. Makapalagyo sa iya ang tawo nga maayo sa panulok sang Dios, pero ang makasasala iya masiod niya. 27-28 Ako nga manugwali nagsiling, “Ginahunahuna ko gid sing maayo ang tagsa ka butang sa akon nga pagpangita sang sabat sa akon mga pamangkot. Sa gihapon wala ko makita ang mga sabat. Pero amo ini ang akon nasapwan: sa 1,000 ka lalaki isa lang ang matarong,[b] pero sa 1,000 ka babayi wala gid sing matarong. 29 Labaw sa tanan, nasapwan ko nga ginhimo sang Dios ang tawo nga matarong pero madamo sang ginapadihot ang tawo nga indi matarong.”

Notas al pie

  1. 7:7 magpanguwarta: ukon, magpangdaya.
  2. 7:27-28 matarong: ukon, maalam.