Священное Писание (Восточный Перевод)

Лука 6

О религиозном дне отдыха

1Однажды в субботу, когда Иса проходил через засеянные поля, Его ученики срывали колосья, растирали их руками и ели зёрна. Но некоторые из блюстителей Закона спросили:

– Почему вы делаете то, что не разрешается делать в субботу?[a]

Иса им ответил:

– Не читали ли вы о том, что сделал царь Давуд, когда он и его спутники проголодались? Он вошёл в священный шатёр, взял священный хлеб[b], который нельзя есть никому, кроме священнослужителей, и ел, а также дал его своим людям.[c]

И добавил:

– Ниспосланный как Человек – господин над субботой!

Исцеление в субботу человека с больной рукой

В другую субботу Иса зашёл в молитвенный дом иудеев и учил. Там был человек с иссохшей правой рукой. Учители Таурата и блюстители Закона внимательно наблюдали за Ним, не будет ли Он исцелять в субботу, потому что искали повод обвинить Его. Но Иса знал, о чём они думали, и сказал человеку с иссохшей рукой:

– Встань и выйди на середину.

Тот встал и вышел вперёд. Тогда Иса сказал им:

– Я спрашиваю вас: что позволительно делать в субботу, добро или зло? Спасать жизнь или губить?

10 Он обвёл их взглядом и сказал человеку:

– Протяни руку.

Тот протянул, и его рука стала совершенно здоровой. 11 А они пришли в ярость и стали обсуждать между собой, что бы им сделать с Исой.

Избрание двенадцати посланников Масиха

12 Примерно в те же дни Иса взошёл на гору помолиться и провёл всю ночь в молитве Всевышнему. 13 Когда наступил день, Он позвал Своих учеников и выбрал из них двенадцать, которых и назвал Своими посланниками: 14 Шимона (которого Он назвал Петиром), брата Шимона Андера, Якуба, Иохана, Филиппа, Варфоломея, 15 Матая, Фому, Якуба, сына Алфея, Шимона, прозванного Зилотом[d], 16 Иуду, сына Якуба, и Иуду Искариота, который позже стал предателем.

Благословения и проклятия

17 Иса спустился с ними вниз, на равнину. Там уже собралась большая толпа Его учеников и великое множество народа со всей Иудеи, Иерусалима и прибрежных областей Тира и Сидона. 18 Они пришли послушать Ису и исцелиться от болезней. Те, кого мучили нечистые духи, тоже получали исцеление. 19 Все в толпе старались прикоснуться к Исе, потому что из Него исходила сила, которая всех исцеляла.

20 Устремив взгляд на учеников, Иса начал говорить:

– Благословенны те, кто, находясь в нужде, полагается на Всевышнего[e],
    потому что вы подданные Царства Всевышнего.
21 Благословенны те, кто сейчас голоден,
    потому что вы насытитесь.
Благословенны те, кто сейчас плачет,
    потому что вы будете смеяться.
22 Благословенны вы, когда люди вас ненавидят,
    когда вас изгоняют и оскорбляют,
    когда бесчестят ваше имя
        из-за Ниспосланного как Человек.

23 – Ликуйте в тот день, когда это случится, и прыгайте от радости, потому что вас ждёт великая награда на небесах! Ведь точно так же предки гонителей ваших обращались и с пророками.

24 – Но горе вам, богатые,
    потому что вы уже получили своё утешение.
25 Горе вам, кто сейчас сыт,
    потому что вы будете голодать.
Горе вам, кто сейчас смеётся,
    потому что вы будете рыдать и плакать.
26 Горе вам, когда все хвалят вас,
    ведь так же их предки хвалили лжепророков.

О любви к врагам

27 – Я же говорю вам, тем, кто слушает Меня: «Любите ваших врагов, делайте добро тем, кто ненавидит вас, 28 благословляйте тех, кто проклинает вас, и молитесь о тех, кто оскорбляет вас. 29 Тому, кто оскорбит тебя, ударив по щеке, подставь и другую, а тому, кто забирает у тебя верхнюю одежду, не мешай забрать и рубашку. 30 Каждому, кто у тебя просит, дай; и если кто-то заберёт твоё, не требуй обратно. 31 Поступайте с людьми так, как вы хотите, чтобы они поступали с вами.

32 Если вы любите тех, кто любит вас, в чём ваша заслуга? Ведь даже грешники любят тех, кто их любит. 33 Если вы делаете добро тем, кто делает добро вам, то в чём ваша заслуга? Ведь даже грешники делают то же. 34 Если вы даёте в долг только тем, от кого надеетесь получить обратно, то в чём ваша заслуга? Ведь даже грешники дают в долг грешникам, ожидая получить назад столько же. 35 Но вы любите ваших врагов, делайте им добро и давайте в долг, не ожидая возврата. Тогда ваша награда будет велика, и вы уподобитесь Высочайшему[f]. Ведь Он Сам добр даже к неблагодарным и злым. 36 Будьте милосердны, как милосерден ваш Небесный Отец».

Об осуждении других

37 – Не судите, и сами не будете судимы. Не осуждайте, и вы не будете осуждены. Прощайте, и вы тоже будете прощены. 38 Давайте, и вам тоже дадут. Полной мерой, утрясённой и пересыпающейся через край, вам отсыплют в полу вашей одежды. Какой мерой вы мерите, такой отмерят и вам.

39 Иса рассказал им такую притчу:

– Может ли слепой вести слепого? Разве они не упадут оба в яму? 40 Ученик не выше своего учителя, но каждый, кто выучится, достигнет уровня своего учителя. 41 Что ты смотришь на сучок в глазу своего брата, когда в своём собственном не замечаешь бревна? 42 Как ты можешь говорить своему брату: «Брат, дай я выну сучок из твоего глаза», когда ты не видишь бревна в твоём собственном глазу? Лицемер, вынь сначала бревно из собственного глаза, а потом ты увидишь, как вынуть сучок из глаза своего брата.

О хороших и плохих плодах

43 – Хорошее дерево не приносит плохих плодов, и плохое дерево не приносит хороших, 44 так что каждое дерево узнают по его плодам. Ведь не собирают же с терновника инжир или с колючего кустарника виноград. 45 Из хранилища добра в своём сердце добрый человек выносит доброе, а злой человек выносит злое из своего хранилища зла. Ведь на языке у человека то, чем наполнено его сердце.

Притча о мудром и глупом строителях

46 – Что вы зовёте Меня: Повелитель, Повелитель, а не делаете того, что Я говорю? 47 Я скажу вам, с кем можно сравнить того, кто приходит ко Мне, слушает Мои слова и исполняет их. 48 Он похож на строителя дома, который выкопал глубокий котлован и заложил фундамент на камне. Когда случилось наводнение и на дом обрушилась река, она не пошатнула его, потому что он был крепко построен. 49 А того, кто слушает Мои слова, но не исполняет их, можно сравнить с человеком, построившим дом на земле без фундамента. Как только река обрушилась на дом, он тут же рухнул, и падение его было ужасным.

Notas al pie

  1. 6:2 Иудеи должны были оставлять некоторую часть урожая для бедных и поселенцев. Кроме того, Законом разрешалось руками срывать колосья на чужом поле, это не считалось воровством (см. Лев. 23:22; Втор. 23:25). Блюстители Закона обвиняли учеников Исы не в том, что они срывали колосья и растирали их руками, но в том, что они делали это в субботу, религиозный день отдыха.
  2. 6:4 Священный хлеб – двенадцать хлебов, которые выставлялись каждую субботу в священном шатре, а позже и в храме Всевышнего, а старые хлебы доставались священнослужителям (см. Исх. 25:30; Лев. 24:5-9). См. пояснительный словарь.
  3. 6:3-4 См. Лев. 24:8-9; 1 Цар. 21:1-6.
  4. 6:15 Зилот   (переводится как «ревнитель») – член крайней религиозно-политической группировки, выступавшей против римской оккупации Исраила.
  5. 6:20 Букв.: «Благословенны бедные» (ср. Мат. 5:3).
  6. 6:35 Букв.: «и будете сынами Высочайшего».

Słowo Życia

Ewangelia według św. Łukasza 6

Pan szabatu

1Pewnego razu uczniowie, idąc z Jezusem przez pole, zaczęli zrywali kłosy, rozcierać je w dłoniach i jeść ziarno. A był to akurat święty dzień szabatu. Widząc to, przywódcy religijni zwrócili się do nich z zarzutem:

—Dlaczego robicie rzeczy niedozwolone w szabat?

—Czy nie czytaliście, co zrobił król Dawid, gdy wraz z towarzyszami podróży poczuł głód?—odpowiedział im Jezus. —Wszedł do świątyni i wziął dla siebie oraz swoich towarzyszy poświęcony chleb, który wolno było jeść tylko kapłanom. Wiedzcie, że Ja, Syn Człowieczy, mam władzę nad szabatem.

Innym razem, również w szabat, udał się do synagogi i nauczał. Zauważył tam człowieka ze sparaliżowaną ręką A przywódcy religijni i faryzeusze uważnie obserwowali Jezusa, chcąc oskarżyć Go, gdyby uzdrowił tego człowieka. Jezus jednak dokładnie znał ich myśli. Dlatego zawołał go, a gdy ten podszedł, postawił go przed zebranymi. Następnie zwrócił się do swoich wrogów:

—Chciałbym was o coś zapytać. Czy czynienie dobra w szabat jest przestępstwem? A może lepiej w tym dniu wyrządzać innym krzywdę? Czy w takim dniu należy ratować życie, czy raczej je niszczyć?

10 Następnie spojrzał na nich, a potem rzekł do chorego:

—Wyciągnij rękę!

Ten posłuchał i natychmiast jego ręka stała się zdrowa. 11 Widząc to, wrogowie Jezusa pobledli ze złości, po czym zaczęli się naradzać, jakby Mu zaszkodzić.

Wybór dwunastu apostołów

12 Kilka dni później, Jezus udał się na wzgórze i przez całą noc modlił się do Boga. 13 O świcie spotkał się ze swoimi uczniami i wybrał spośród nich dwunastu, których nazwał apostołami. 14 Oto ich imiona: Szymon, któremu Jezus nadał imię Piotr, Andrzej—jego brat, Jakub, Jan, Filip, Bartłomiej, 15 Mateusz, Tomasz, Jakub—syn Alfeusza, Szymon Gorliwy, Juda—syn Jakuba 16 i Judasz z Kariotu—ten, który później stał się zdrajcą.

Szczęśliwi

17 Gdy zeszli ze wzgórza, zatrzymali się na rozległej równinie, gdzie otoczyło ich liczne grono pozostałych uczniów oraz nieprzebrane tłumy ludzi. Z całej Judei, z Jerozolimy, a nawet z nadmorskich okolic Tyru i Sydonu przybywali bowiem ludzie, 18 żeby słuchać Jezusa i dostąpić uzdrowienia. Ci zaś, którzy byli dręczeni przez złe duchy, odzyskiwali spokój. 19 Każdy z obecnych usiłował Go dotknąć, bo swoją mocą przywracał wszystkim zdrowie.

20 Wtedy Jezus spojrzał na uczniów i powiedział:

    —Szczęśliwi jesteście wy, ubodzy,
bo do was należy królestwo Boże!
21     Szczęśliwi jesteście wy,
którzy teraz cierpicie głód,
    bo zostaniecie nasyceni.
Szczęśliwi jesteście wy,
    którzy teraz płaczecie,
bo nadejdzie czas,
    gdy będziecie się radować.
22 Szczęśliwi jesteście,
    gdy ludzie was nienawidzą,
gdy odsuwają się od was i znieważają was,
    oraz gdy oczerniają was z Mojego powodu.

23 Cieszcie się wtedy i skaczcie z radości, bo w niebie czeka was wspaniała nagroda. W taki sam sposób prześladowano bowiem kiedyś proroków Boga!

24 Lecz marny wasz los, bogacze,
    bo cała wasza radość jest tylko tu, na ziemi.
25 Marny wasz los, wy,
    którzy teraz żyjecie w dostatku,
bo będziecie jeszcze cierpieć głód.
    Marny wasz los, wy,
którzy teraz beztrosko się śmiejecie,
    bo nadejdzie czas, gdy gorzko zapłaczecie.
26 Marny wasz los, wy,
    którzy jesteście przez wszystkich chwaleni.
Tak samo bowiem w przeszłości
    traktowano fałszywych proroków.

Miłość do wrogów

27 Mówię wam: Okazujcie miłość swoim wrogom i czyńcie dobro tym, którzy was nienawidzą. 28 Dobrze mówcie o tych, którzy was przeklinają, i módlcie się o tych, którzy was krzywdzą. 29 Jeśli ktoś cię obrazi, uderzając w policzek, nadstaw mu drugi. A jeśli zabiera twój płaszcz, oddaj mu również koszulę. 30 Daj temu, kto cię o coś prosi, a jeśli ktoś ci coś zabierze, nie żądaj zwrotu. 31 Czyńcie innym to, czego sami od nich oczekujecie.

32 Czy sądzicie, że zasługujecie na uznanie, bo kochacie ludzi, którzy was kochają? Tak przecież postępują nawet grzesznicy! 33 Cóż w tym nadzwyczajnego, że wyświadczacie dobro tym, którzy tak samo postępują w stosunku do was? Na to stać nawet grzeszników. 34 Jeśli pożyczacie pieniądze tylko tym, od których spodziewacie się zwrotu, jakiego możecie oczekiwać uznania? Nawet najgorsi grzesznicy pożyczają sobie pieniądze i chcą dostać z powrotem tyle samo. 35 Wy zaś czyńcie coś więcej: Kochajcie nawet swoich wrogów. Wyświadczajcie im dobro i pożyczajcie im, nie oczekując w zamian niczego. Wasza nagroda w niebie będzie wtedy wielka i będziecie zachowywać się tak, jak przystoi dzieciom Boga. On przecież jest dobry również dla ludzi niewdzięcznych i złych! 36 Bądźcie miłosierni, tak jak wasz Ojciec w niebie.

Osądzanie innych

37 Nie krytykujcie ani nie potępiajcie innych, to i sami tego nie doświadczycie. Bądźcie wyrozumiali, a i wam Bóg okaże wyrozumiałość. 38 Hojnie dawajcie, a dużo otrzymacie. Dar wasz powróci do was i będzie bardzo obfity. Jaką miarą sami mierzycie, taką odmierzą i wam.

39 Następnie przedstawił im kilka przypowieści na ten temat:

—Ślepy nie może prowadzić ślepego, bo obaj wpadną w dół. 40 Uczeń nie przewyższa nauczyciela. Dopiero z czasem stanie się jak on.

41 Dlaczego zwracasz uwagę na rzęsę w czyimś oku—kontynuował Jezus—jeśli w twoim własnym tkwi cała belka? 42 Jak możesz powiedzieć: „Przyjacielu, pozwól, że wyciągnę ci rzęsę”, podczas gdy sam nie widzisz belki tkwiącej w twoim własnym oku? Obłudniku! Usuń najpierw belkę ze swojego oka, a wtedy przejrzysz i pomożesz mu wyjąć rzęsę z jego oka.

Drzewo i jego owoce

43 Szlachetne drzewo nie rodzi gorzkich owoców, a owoce dzikiego drzewa nie są smaczne. 44 Każde drzewo łatwo rozpoznać po jego owocach. Fig nie zbiera się z dzikich krzewów, a winogron—z krzaku jeżyn. 45 Podobnie jest z ludźmi—prawy człowiek postępuje szlachetnie, bo jego słowa i czyny wypływają z dobrego serca. Natomiast postępowanie i wypowiedzi człowieka złego obnażają jego gorzkie wnętrze. Z ust wypływa bowiem to, co się kryje w ludzkim sercu.

Mądry i głupi budowniczy

46 Dlaczego nazywacie Mnie swoim Panem, skoro nie jesteście posłuszni temu, co mówię? 47 Każdego, kto do Mnie przychodzi, słucha Mnie i postępuje według moich słów, można porównać do człowieka, 48 który przygotował głęboki, solidny fundament i na nim postawił swój dom. Gdy nadeszła powódź, nawet wzburzone wody rzeki nie ruszyły go z miejsca, bo był solidnie zbudowany. 49 Natomiast ten, kto Mnie słucha, ale nie postępuje według tego, co słyszy, podobny jest do człowieka, który zbudował swój dom bezpośrednio na piasku—bez fundamentów. Gdy wylała rzeka, dom zawalił się—a była to wielka katastrofa.