Священное Писание (Восточный Перевод)

Даниял 5

Пророческая надпись на стене

1Несколько лет спустя царь Валтасар[a] устроил великий пир для тысячи своих приближённых и пил с ними вино. Выпив вина, Валтасар приказал принести золотые и серебряные кубки, которые его дед[b] Навуходоносор взял из Иерусалимского храма. Царь со своими приближёнными, жёнами и наложницами собирался пить из них. Золотые и серебряные кубки, взятые из храма Всевышнего в Иерусалиме, были принесены, и царь со своими приближёнными, жёнами и наложницами пил из них. Они пили вино и славили богов, сделанных из золота и серебра, из бронзы, железа, дерева и камня.

В тот же час появились пальцы человеческой руки, которые стали писать на штукатурке стены царского дворца, рядом со светильником. Царь глядел на эту руку, когда она писала. Его лицо побледнело, и он так испугался, что его колени затряслись, и у него подкосились ноги.

Царь громко закричал, чтобы привели волшебников, астрологов и колдунов, и сказал этим вавилонским мудрецам:

– Того, кто прочтёт эту надпись и объяснит мне её смысл, оденут в пурпур, возложат ему на шею золотую цепь, и он станет третьим человеком[c] в царстве.

Все царские мудрецы вошли, но не смогли ни прочитать надписи, ни объяснить царю её смысл. Тогда царь Валтасар перепугался ещё больше, и его лицо побледнело ещё сильнее. Его приближённые были в крайнем замешательстве.

10 Услышав голоса царя и его приближённых, в пиршественный зал вошла царица[d].

– О царь, живи вечно! – сказала она. – Не тревожься и не бледней! 11 В твоём царстве есть человек, в котором пребывает дух святых богов[e]. Во времена твоего деда он прославился своей просвещённостью, разумом и мудростью, подобной мудрости богов. Царь Навуходоносор, твой дед, поставил его главой чародеев, волшебников, астрологов и колдунов – сам царь, твой дед. 12 В этом человеке, Данияле, которого царь назвал Валтасисаром, нашлись проницательность, знание, разум и умение толковать сны, раскрывать загадки и разрешать сложные задачи. Вели позвать Данияла, и он объяснит тебе смысл надписи.

13 Тогда привели Данияла к царю, и царь сказал ему:

– Ты ли Даниял, один из тех пленников, которых мой дед, царь, привёл из Иудеи? 14 Я слышал, что в тебе пребывает дух богов[f] и что в тебе нашлись просвещённость, разум и великая мудрость. 15 Ко мне приводили мудрецов и волшебников, чтобы они прочитали эту надпись и объяснили мне её смысл, но они не смогли сделать это. 16 А о тебе я слышал, что ты можешь давать истолкования и разрешать трудные задачи. Если ты сможешь прочитать эту надпись и объяснить мне её смысл, то тебя оденут в пурпур, возложат тебе на шею золотую цепь, и ты станешь третьим человеком в царстве.

17 И Даниял ответил царю:

– Оставь дары себе и отдай награды кому-нибудь другому. Я и так прочитаю царю надпись и объясню ему её смысл.

18 Царь, Бог Высочайший дал твоему деду Навуходоносору владычество и величие, славу и честь. 19 От величия, которое Он ему дал, все народы, племена и люди всякого языка трепетали перед ним и боялись его. Тех, кого царь хотел предать смерти, он предавал смерти; тех, кого он хотел пощадить, щадил; тех, кого он хотел возвысить, возвышал, а тех, кого хотел смирить, смирял. 20 Но когда его сердце возгордилось и огрубело от гордости, он был смещён с престола и лишён славы. 21 Его прогнали от людей, и его разум уподобился разуму зверя; он жил с дикими ослами и ел траву, подобно волу; его тело омывалось небесной росой, пока он не признал, что Бог Высочайший властвует над царствами смертных и ставит над ними кого желает.

22 Но ты, его внук[g] Валтасар, не смирил себя, хотя знал всё это! 23 Ты возвысил себя против Владыки небес. Ты велел принести себе кубки из Его храма, и со своими приближёнными, жёнами и наложницами пил из них. Ты славил богов из серебра и золота, из бронзы, железа, дерева и камня, которые не могут ни видеть, ни слышать, ни понимать. Но Всевышнего, в руках Которого твоя жизнь и все твои пути, ты не почтил. 24 Поэтому и послана была от Него рука, которая сделала эту надпись.

25 Вот, что здесь написано:

МЕНЕ, МЕНЕ, ТЕКЕЛ, У-ПАРСИН.

26 Вот смысл этих слов:

МЕНЕ[h] – Всевышний исчислил дни твоего царствования и положил ему конец.

27 ТЕКЕЛ[i] – ты взвешен на весах и найден слишком лёгким.

28 ПЕРЕС[j] – твоё царство разделено и отдано мидянам и персам.

29 Тогда, по повелению Валтасара, Данияла одели в пурпур, возложили ему на шею золотую цепь и провозгласили третьим человеком в царстве.

30 В ту же ночь Валтасар, царь вавилонян, был убит, 31 и Дарий Мидянин[k] принял царство в возрасте шестидесяти двух лет.[l]

Notas al pie

  1. 5:1 Валтасар   – старший сын и соправитель Набонида, бывшего последним правителем Нововавилонской империи. Матерью Валтасара была Нитокрис, дочь Навуходоносора.
  2. 5:2 Букв.: «отец». Слово «отец» также может означать «предшественник»; то же в ст. 11, 13 и 18.
  3. 5:7 Третьим человеком – Набонид был первым человеком в царстве, а Валтасар, его соправитель, – вторым.
  4. 5:10 Или: «царица-мать». Это могла быть жена Навуходоносора, бабушка Валтасара, но, скорее всего, жена Набонида, мать Валтасара.
  5. 5:11 Или: «святой, божественный дух».
  6. 5:14 Или: «божественный дух».
  7. 5:22 Букв.: «сын». Слово «сын» также может означать «преемник».
  8. 5:26 Это слово означает «исчислен».
  9. 5:27 Это слово означает «взвешен».
  10. 5:28 Это единственное число от слова «парсин» и может означать «разделён» или «Персия».
  11. 5:31 Дарий Мидянин   – личность этого правителя точно не установлена. Есть предположение, что Дарий было тронным именем самого Кира II Великого (см. сноску на 6:28). По другой версии Дарий был одним из наместников Кира.
  12. 5:31 Этой ночью, в октябре 539 г. до н. э., персы захватили Вавилон.

Thai New Contemporary Bible

ดาเนียล 5

ข้อความบนผนัง

1กษัตริย์เบลชัสซาร์ทรงจัดงานเลี้ยงใหญ่ประทานแก่ขุนนางผู้ใหญ่หนึ่งพันคน และทรงเสวยเหล้าองุ่นร่วมกับเขา ขณะเสวยอยู่ก็รับสั่งให้นำภาชนะเงินและทองคำซึ่งเนบูคัดเนสซาร์ราชบิดา[a]ได้ยึดมาจากพระวิหารในเยรูซาเล็มนั้นมาให้กษัตริย์ ขุนนาง มเหสี และเหล่านางสนมใส่เหล้าองุ่น พวกเขาจึงนำภาชนะทองคำซึ่งริบมาจากพระวิหารของพระเจ้าในเยรูซาเล็มมาให้กษัตริย์ ขุนนาง มเหสี และเหล่านางสนมใส่เหล้าองุ่นดื่ม พวกเขาดื่มพร้อมทั้งสรรเสริญเทพเจ้าที่ทำจากทองคำ เงิน ทองสัมฤทธิ์ เหล็ก ไม้ และหิน

ทันใดนั้นมีนิ้วมือมนุษย์ปรากฏขึ้นและเขียนบนผนังใกล้คันประทีปในพระราชวัง กษัตริย์ทอดพระเนตรดูมือนั้นเขียนไป พระพักตร์ของพระองค์ก็ซีดเผือด ทรงตกพระทัยจนเข่าสั่นกระทบกัน แข้งขาอ่อนหมดเรี่ยวหมดแรง

พระองค์ตรัสเรียกให้นำตัวนักเวทมนตร์ โหราจารย์[b] และหมอดูฤกษ์ยามทั้งหลายมา และตรัสแก่ปราชญ์ของบาบิโลนเหล่านี้ว่า “ผู้ใดก็ตามอ่านข้อความนี้แล้วบอกเราได้ว่ามีความหมายว่าอะไร เราจะให้ผู้นั้นสวมชุดสีม่วงกับสร้อยคอทองคำ และให้ครองอำนาจเป็นที่สามในราชอาณาจักร”

แล้วปราชญ์ทั้งปวงของกษัตริย์ก็มาเข้าเฝ้า แต่ไม่มีใครสามารถอ่านข้อความที่เขียนไว้ หรือทูลให้กษัตริย์ทรงทราบว่าหมายความว่าอะไร ดังนั้นกษัตริย์เบลชัสซาร์จึงยิ่งตกพระทัย และพระพักตร์ยิ่งขาวซีด ขุนนางทั้งปวงก็ว้าวุ่นใจ

10 พระราชินี[c]ทรงได้ยินพระสุรเสียงของกษัตริย์และเสียงเหล่าขุนนาง ก็เสด็จเข้ามาในท้องพระโรงซึ่งมีงานเลี้ยงนั้น พระนางตรัสว่า “ข้าแต่กษัตริย์ ขอจงทรงพระเจริญ! อย่าตกพระทัยจนพระพักตร์ซีดเลย! 11 มีชายผู้หนึ่งในราชอาณาจักรซึ่งมีวิญญาณของเทพเจ้าศักดิ์สิทธิ์สถิตด้วยในรัชสมัยของพระราชบิดา เราพบว่าชายคนนี้มีสติปัญญา ไหวพริบ และความหยั่งรู้เสมอเหมือนเทพเจ้า กษัตริย์เนบูคัดเนสซาร์ราชบิดาของพระองค์จึงทรงแต่งตั้งเขาให้เป็นหัวหน้านักเล่นอาคม นักเวทมนตร์ โหราจารย์ และหมอดูฤกษ์ยามทั้งปวง 12 ดาเนียลผู้นี้ซึ่งกษัตริย์ตรัสเรียกว่าเบลเทชัสซาร์เป็นผู้มีปัญญาเฉียบแหลม มีความรู้ความเข้าใจ และยังสามารถทำนายฝันแก้ปริศนาและปัญหายุ่งยากทั้งหลาย ขอให้ตามตัวดาเนียลมาเถิด เขาจะสามารถกราบทูลว่าข้อความนี้หมายความว่าอะไร”

13 ดาเนียลจึงถูกนำตัวมาเข้าเฝ้า กษัตริย์ตรัสกับเขาว่า “เจ้าคือดาเนียลเชลยที่ราชบิดาของเรานำตัวมาจากยูดาห์หรือ? 14 เราได้ยินมาว่าวิญญาณของเทพเจ้าอยู่ในตัวเจ้า และเจ้ามีความหยั่งรู้ ไหวพริบ และสติปัญญาล้ำเลิศ 15 เราได้เรียกบรรดาปราชญ์และนักเล่นอาคมให้มาอ่านข้อความนี้และแจ้งความหมายแก่เรา แต่พวกเขาอธิบายความไม่ได้ 16 เราได้ยินมาว่าเจ้าสามารถอธิบายความและแก้ปริศนาอันซับซ้อนซ่อนเงื่อนได้ หากเจ้าสามารถอ่านข้อความนี้และบอกความหมายแก่เราได้ เราจะให้เจ้าสวมชุดสีม่วงและสวมสร้อยคอทองคำ แล้วแต่งตั้งให้เจ้าครองอำนาจเป็นที่สามในราชอาณาจักร”

17 ดาเนียลจึงทูลกษัตริย์ว่า “ขอทรงเก็บของประทานไว้และปูนบำเหน็จแก่ผู้อื่นเถิด อย่างไรก็ดีข้าพระบาทจะอ่านข้อความถวายฝ่าพระบาทและทูลความหมายให้ทรงทราบ

18 “ข้าแต่กษัตริย์ พระเจ้าสูงสุดได้ประทานราชอำนาจ ความยิ่งใหญ่ และเกียรติบารมีแก่เนบูคัดเนสซาร์ราชบิดาของฝ่าพระบาท 19 เนื่องจากฐานะสูงส่งที่พระเจ้าประทานให้พระองค์ มวลประชาชาติและคนทุกภาษาจึงยำเกรงครั่นคร้ามพระองค์ ผู้ที่กษัตริย์ประสงค์ให้ประหารก็จะถูกประหาร ผู้ที่ทรงประสงค์ให้ไว้ชีวิตก็จะรอดชีวิต ทรงให้ยศถาบรรดาศักดิ์หรือถอดถอนผู้ใดตามแต่ชอบพระทัย 20 แต่เมื่อพระทัยของพระองค์เย่อหยิ่งและกำเริบเสิบสาน พระเจ้าจึงทรงปลดพระองค์ออกจากราชบัลลังก์และริบเอาเกียรติบารมีของพระองค์ไป 21 พระองค์ทรงถูกขับไล่จากมวลมนุษย์และได้รับความคิดจิตใจแบบสัตว์ ทรงใช้ชีวิตอยู่กับลาป่า กินหญ้าเหมือนวัว กายตากน้ำค้าง จนกระทั่งทรงเรียนรู้ว่าพระเจ้าสูงสุดทรงครอบครองเหนืออาณาจักรของมนุษย์ทั้งปวง และทรงตั้งผู้ใดก็ได้ตามแต่ชอบพระทัยให้ครองอาณาจักร

22 “ข้าแต่เบลชัสซาร์ แต่ฝ่าพระบาทผู้เป็นโอรส[d]ทรงทราบเรื่องทั้งหมดนี้ แต่ก็ไม่ได้ถ่อมพระทัยลง 23 กลับยกองค์ลบหลู่องค์พระผู้เป็นเจ้าแห่งฟ้าสวรรค์ ทรงให้นำภาชนะจากพระวิหารของพระเจ้ามาให้ฝ่าพระบาท ขุนนาง มเหสี และเหล่านางสนมใส่เหล้าองุ่นดื่ม ทรงยกย่องสรรเสริญเทพเจ้าที่ทำจากเงิน ทอง ทองสัมฤทธิ์ เหล็ก ไม้ และหิน ซึ่งมองอะไรไม่เห็น ฟังอะไรไม่ได้ยิน และไม่เข้าใจ ฝ่าพระบาทไม่ได้เทิดพระเกียรติพระเจ้าผู้กุมชีวิตและวิถีทางทั้งปวงของฝ่าพระบาทไว้ในพระหัตถ์ 24 ฉะนั้นพระเจ้าจึงทรงส่งมือมาเขียนข้อความนั้น

25 “ข้อความนั้นเขียนไว้ว่า

เมเน เมเน เทเคล ปาร์ซิน[e]

26 “ความหมายนั้นก็คือ

เมเน[f] หมายความว่า พระเจ้าได้ทรงนับวันเวลาแห่งรัชกาลของฝ่าพระบาทไว้และนำมาถึงจุดจบ

27 เทเคล[g] หมายความว่า ฝ่าพระบาทถูกชั่งบนตราชั่งและเบากว่าที่กำหนด

28 เปเรส[h] หมายความว่า ราชอาณาจักรของฝ่าพระบาทถูกแบ่งแยก และยกให้ชาวมีเดียและเปอร์เซีย”

29 แล้วเบลชัสซาร์รับสั่งให้ดาเนียลสวมชุดสีม่วงและสร้อยคอทองคำ แล้วแต่งตั้งให้เป็นผู้ครอบครองอันดับที่สามของราชอาณาจักร

30 ในคืนวันนั้นเองกษัตริย์เบลชัสซาร์ของชาวบาบิโลน[i]ก็ถูกปลงพระชนม์ 31 และดาริอัสแห่งมีเดียทรงยึดอาณาจักรบาบิโลนได้ ขณะนั้นดาริอัสทรงมีพระชนมายุ 62 พรรษา

Notas al pie

  1. 5:2 หรือบรรพบุรุษเช่นเดียวกับข้อ 11,13 และ 18
  2. 5:7 หรือชาวเคลเดียเช่นเดียวกับข้อ 11
  3. 5:10 หรือพระชนนี
  4. 5:22 หรือลูกหลานหรือผู้สืบเชื้อสาย
  5. 5:25 ภาษาอารเมคว่าอูปาร์ซิน(ซึ่งก็คือและปาร์ซิน)
  6. 5:26 หมายถึงนับหรือมินา (เป็นหน่วยของเงินตรา)
  7. 5:27 หมายถึงชั่งหรือเชเขล (เป็นหน่วยของเงินตรา)
  8. 5:28 เป็นรูปเอกพจน์ของปาร์ซินแปลว่าแบ่งแยกหรือเปอร์เซียหรือครึ่งมินาหรือครึ่งเชเขลก็ได้
  9. 5:30 หรือชาวเคลเดีย