Proverbes 11 – BDS & KSS

La Bible du Semeur

Proverbes 11:1-31

1L’Eternel a horreur des balances fausses,

mais il aime les poids exacts11.1 Voir 16.11 ; 20.10, 23 ; Lv 19.36 ; Am 8.5 ; Mi 6.9-12..

2Le mépris suit de près l’orgueil,

mais la sagesse se tient auprès des humbles.

3L’intégrité guide les hommes droits,

mais les tricheries des gens infidèles les mènent à la ruine.

4La richesse ne sera d’aucun secours au jour de la colère divine,

mais être juste sauve de la mort.

5La justice de l’homme intègre lui fait prendre le droit chemin,

mais le méchant tombe par sa propre méchanceté.

6La justice de l’homme droit le sauve,

mais les gens retors sont pris au piège de leurs désirs.

7Quand le méchant meurt, tous ses espoirs périssent,

et la confiance qu’il avait placée en ses ressources s’effondre.

8Le juste sera libéré de la détresse,

et le méchant y prendra sa place.

9Par ses paroles, l’impie cause la ruine de son prochain,

mais, par leur science, les justes en sont préservés.

10Le bonheur des justes fait la joie de toute la cité,

et quand les méchants périssent, on pousse des cris de joie.

11Une cité prospère quand des justes attirent la bénédiction sur elle,

mais les paroles des méchants œuvrent à sa ruine.

12Qui traite son prochain avec mépris est un insensé,

mais l’homme intelligent accepte de se taire.

13Le médisant divulgue les secrets ;

un homme de confiance tient la chose cachée.

14Quand un peuple n’est pas bien gouverné, il décline ;

le salut se trouve dans le grand nombre des conseillers.

15Qui se porte garant des dettes d’un inconnu s’en trouvera mal,

mais celui qui veille à ne pas s’engager11.15 Voir 6.1 et note. assure sa sécurité.

16Une femme aimable obtient les honneurs,

[mais la femme sans vertu est assise dans la honte.

Les paresseux n’ont jamais d’argent11.16 Les mots entre crochets se trouvent dans l’ancienne version grecque et la version syriaque, mais pas dans le texte hébreu traditionnel.,]

les hommes énergiques obtiennent les richesses.

17L’homme bienveillant se fait du bien à lui-même,

mais l’homme cruel creuse son propre malheur.

18Le méchant fait une œuvre qui le trompe,

mais celui qui sème la justice reçoit un salaire sûr.

19La justice mène à la vie,

mais celui qui poursuit le mal court à la mort.

20L’Eternel a horreur de ceux qui ont le cœur tortueux,

mais il accorde sa faveur à ceux qui se conduisent de façon intègre.

21Vous pouvez en être sûrs : en fin de compte, le méchant n’échappera pas au châtiment,

alors que les justes seront sauvés.

22Une femme belle et dépourvue de bon sens

est comme un anneau d’or dans le groin d’un porc11.22 Les femmes orientales se paraient ainsi d’un anneau d’or (Gn 24.47 ; Ez 16.12)..

23Toutes les aspirations des justes tendent vers le bien,

mais tout ce que les méchants peuvent espérer, c’est la colère.

24Tel donne libéralement et ses richesses s’accroissent,

tel autre épargne à l’excès et se trouve dans la pauvreté.

25Qui répand la bénédiction connaîtra l’abondance ;

qui donne à boire aux autres sera lui-même désaltéré.

26Le peuple maudit l’accapareur qui retient son blé11.26 Pour le vendre plus cher en temps de pénurie.,

mais celui qui le vend sans différer obtient la bénédiction.

27Qui recherche assidûment le bien s’attire la faveur,

mais qui poursuit le mal tombera dans les griffes du mal.

28Ceux qui se confient dans leurs richesses tomberont,

mais les justes s’épanouiront comme la frondaison nouvelle.

29Qui sème le trouble dans sa famille héritera le vent,

et l’insensé deviendra l’esclave du sage11.29 Par suite de ses dettes contractées à la légère (22.7 ; voir 14.19)..

30Le fruit que porte le juste est un arbre de vie,

et celui qui est sage gagne les cœurs11.30 Voir 3.18 et note..

31Déjà ici-bas, le juste reçoit sa rétribution,

à plus forte raison, le méchant et le pécheur11.31 Voir 10.27. Ce verset est cité en 1 P 4.18 d’après l’ancienne version grecque. Selon cette citation, la « rétribution » du juste doit être comprise comme un châtiment..

Kurdi Sorani Standard

پەندەکانی سلێمان 11:1-31

1تەرازووی لاسەنگ لەلای یەزدان قێزەونە،

بەڵام ئارەزووی لە کێشی دروستە.

2کە لووتبەرزی هات، ڕیسواییش دێت،

بەڵام لەگەڵ بێفیزەکان دانایی دێت.

3ڕاستیی سەرڕاستەکان ڕێنماییان دەکات،

بەڵام خواری ناپاکان سەری خۆیان دەخوات.

4بێ سوودە سامان لە ڕۆژی تووڕەیی،

بەڵام ڕاستودروستی فریادەکەوێت لە مردن.

5ڕاستودروستی ڕێگا بۆ کەسی بێ کەموکوڕی ئاسان دەکات،

بەڵام بەدکار بە بەدکاری خۆی دەگلێت.

6ڕاستودروستی سەرڕاستەکان فریایان دەکەوێت،

بەڵام ناپاکان گرفتاری ئارەزووەکانیان دەبن.

7بە مردنی بەدکار ئومێدی دەبڕێت،

هیوای پاڵەوانانیش لەناودەچێت.

8کەسی ڕاستودروست لە تەنگانەدا دەرباز دەبێت و

بەدکار دەگرێتەوە.

9کەسی دووڕوو بە دەمی دراوسێکەی لەناودەبات،

بەڵام ڕاستودروستان بە زانیاری دەرباز دەبن.

10بە سەرکەوتنی ڕاستودروستان شار شادمان دەبێت،

بە لەناوچوونی بەدکارانیش هاواری خۆشییە.

11بە بەرەکەتی سەرڕاستەکان شار بەرز دەبێتەوە،

بەڵام بە دەمی بەدکاران وێران دەبێت.

12ئەوەی سووکایەتی بە دراوسێکەی بکات تێنەگەیشتووە،

بەڵام کەسی تێگەیشتوو بێدەنگ دەبێت.

13دەمشڕ نهێنی ئاشکرا دەکات،

بەڵام مرۆڤی دڵسۆز شت دادەپۆشێت.

14بێ ڕاوێژ گەل دەکەوێت،

بەڵام سەرکەوتن بە زۆری ئامۆژگارانە.

15ئەوەی ببێتە کەفیلی بێگانە بێگومان تووشی خراپە دەبێت،

بەڵام ئەوەی ڕەتی دەکاتەوە دەست بداتە کارێکی لەو شێوەیە، ئاسوودەیە.

16ئافرەتی نەرمونیان ڕێزی دەست دەکەوێت،

بەڵام کەسی زۆردار تەنها سامان.

17مرۆڤی بە بەزەیی چاکە لەگەڵ خۆی دەکات،

بەڵام دڵڕەق خۆی ماندوو دەکات.

18خراپەکار کرێیەکەی قەڵبە،

بەڵام چێنەری ڕاستودروست پاداشتی مسۆگەرە.

19بێگومان ڕاستودروست ژیان بەدەستدەهێنێت،

بەڵام ئەوەی شوێن خراپە دەکەوێت، مردنی دەستدەکەوێت.

20قێزی یەزدان لە دڵخراپانە،

ڕەزامەندیشی بۆ ڕێ تەواوانە.

21بێگومان بەدکار بێ سزا نابێت،

بەڵام نەوەی ڕاستودروستان دەرباز دەبن.

22وەک خەزێمی زێڕە بە لووتی بەرازەوە،

ئافرەتی جوانی بێ ئەقڵ.

23ئارەزووی ڕاستودروستان تەنها چاکەیە،

بەڵام هیوای بەدکاران لە تووڕەییە.

24هەیە بڵاو دەکاتەوە، بۆی زیاد دەکرێت،

هەیە لە ڕادەبەدەر دەستی پێوە دەگرێت، بەڵام نەدار دەبێت.

25چاوتێر دەوڵەمەند دەبێت،

ئاوگێڕیش ئاوی دەدرێتێ.

26ئەوەی گەنم ئەمبار دەکات و نایفرۆشێت گەل نەفرەتی لێ دەکات،

بەڵام بەرەکەت بۆ سەری فرۆشیارە.

27ئەوەی پەرۆشە بۆ چاکە ڕەزامەندی دەست دەکەوێت،

بەڵام ئەوەی بەدوای خراپەدا بگەڕێت خراپە دێتە ڕێی.

28ئەوەی پشت بە دەوڵەمەندی خۆی ببەستێت دەکەوێت،

ڕاستودروستانیش وەک گەڵا دەپشکوێن.

29ئەوەی ماڵی خۆی ماندوو بکات میراتی با دەبێت،

گێلیش دەبێتە نۆکەری دانا.

30بەروبوومی کەسی ڕاستودروست درەختی ژیانە،

ئەوەی خەڵک دەباتەوە دانایە.

31ئەگەر کەسی ڕاستودروست لەسەر زەوی پاداشت دەکرێت،

ئەی چەند زیاتر خراپەکار و گوناهبار!