La Bible du Semeur

Genèse 49:1-33

Jacob bénit les douze tribus d’Israël

1Jacob convoqua ses fils et leur dit :

Réunissez-vous et je vous révélerai ce qui vous arrivera dans les temps à venir.

2Rassemblez-vous et écoutez, |fils de Jacob !

Ecoutez ce que dit |Israël, votre père.

3Ruben, tu es mon premier-né,

le premier fruit de ma vigueur, |du temps où j’étais plein de force,

toi, tu es supérieur |en dignité |et supérieur en force.

4Bouillonnant comme l’eau, |tu n’auras pas le premier rang !

 Car tu as profané |la couche de ton père, |en entrant dans mon lit49.4 Voir Gn 35.22..

5Siméon et Lévi sont frères,

ils se sont mis d’accord |pour semer la violence.

6Non, je ne veux pas m’associer |à leur complot !

Je mets un point d’honneur |à ne pas approuver |leurs délibérations !

Car mus par leur colère, |ils ont tué des hommes ;

poussés par leur caprice, |ils ont mutilé des taureaux49.6 Voir Gn 34.25..

7Que leur colère soit maudite, |car elle est violente.

Maudit soit leur emportement, |car il est implacable !

Moi je les éparpillerai |au milieu de Jacob,

je les disperserai |en Israël.

8O toi, Juda, |tes frères te rendront hommage,

ta main fera ployer |la nuque de tes ennemis,

et les fils de ton père |se prosterneront devant toi.

9Oui, Juda est un jeune lion49.9 Voir Nb 24.9 ; Ap 5.5..

Mon fils, tu reviens de la chasse

et tu t’es accroupi |et couché comme un lion,

comme une lionne : |qui te ferait lever ?

10Le sceptre ne s’écartera |pas de Juda,

et l’insigne de chef |ne sera pas ôté |d’entre ses pieds

jusqu’à la venue de celui |auquel ils appartiennent49.10 Nom diversement traduit : le Pacifique, le Dominateur, l’Envoyé. celui … appartiennent : rend un mot hébreu dont l’interprétation est discutée. Ez 21.32 semble confirmer la lecture adoptée ici. Cette prophétie est généralement rapportée au Messie qui devait naître de la tribu de Juda.

et à qui tous les peuples |rendront obéissance.

11Son âne, il l’attache à la vigne,

et, à un cep de choix, |le petit de l’ânesse.

Il lave dans le vin |son vêtement,

dans le jus des raisins |il nettoie son manteau49.11 Image soulignant l’abondance (voir Ap 7.14 ; 19.13)..

12Il a les yeux plus rouges que le vin,

les dents plus blanches que le lait49.12 Autre traduction : Ses yeux ont été rendus sombres par le vin, et ses dents blanches par le lait..

13Zabulon aura sa demeure |sur le rivage de la mer,

il aura sur sa côte |un port pour les navires,

son territoire s’étendra |jusqu’à Sidon.

14Issacar est un âne |très vigoureux

couché au beau milieu |de deux enclos.

15Il a trouvé |que le repos est bon,

que le pays est agréable,

il tend l’épaule |pour porter le fardeau,

et il s’assujettit |à la corvée.

16Dan jugera son peuple,

comme les autres tribus d’Israël.

17Que Dan soit un serpent |sur le chemin,

qu’il soit une vipère |sur le sentier,

mordant les jarrets du cheval,

pour que le cavalier |en tombe à la renverse.

18Je compte sur toi, Eternel |pour accorder la délivrance.

19Gad agressé par une troupe |l’assaillira

et c’est sa troupe à lui |qui poursuivra la troupe adverse.

20Aser a une riche nourriture.

C’est lui qui fournira |des mets dignes d’un roi.

21Nephtali est semblable |à une biche en liberté |qui donne de beaux faons.

22Joseph est un rameau fertile

d’un arbre plein de fruits |planté près d’une source.

Ses branches grimpent et s’élancent |par-dessus la muraille.

23Des archers le provoquent, |le prennent à partie,

et le harcèlent de leurs flèches.

24Mais son arc reste ferme

car ses bras pleins de force |conservent leur souplesse

grâce au secours |du Puissant de Jacob,

qui est le berger et le Roc |sur lequel Israël se fonde.

25Oui, le Dieu de ton père |viendra à ton secours,

le Tout-Puissant te bénira.

Qu’il veuille te bénir d’en haut |par des pluies abondantes

et par des eaux d’en bas |où repose l’abîme,

par de nombreux enfants |et beaucoup de troupeaux.

26Les bénédictions de ton père surpassent

celles des montagnes antiques

et les meilleurs produits |des collines anciennes.

Que ces bénédictions |soient sur la tête de Joseph,

et sur le front |du prince de ses frères49.26 Voir Dt 33.15. !

27Benjamin est semblable |à un loup qui déchire.

Dès le matin, |il dévore sa proie,

et sur le soir encore, |répartit le butin.

28Tous ceux-là ont formé les douze tribus d’Israël, c’est ainsi que leur parla leur père et qu’il les bénit, en prononçant pour chacun sa bénédiction propre.

La mort de Jacob

29Jacob leur donna ses instructions : Je vais aller rejoindre mes ancêtres, enterrez-moi auprès de mes pères dans la caverne qui se trouve dans le champ d’Ephrôn le Hittite, 30dans la caverne du champ de Makpéla, vis-à-vis de Mamré, au pays de Canaan, la caverne qu’Abraham a achetée, avec le champ, à Ephrôn le Hittite en propriété funéraire49.30 Voir Gn 23.3-18.. 31C’est là qu’on a enterré Abraham et sa femme Sara ; c’est là qu’on a enterré Isaac et sa femme Rébecca. C’est là aussi que j’ai enterré Léa. 32Le champ et la caverne qui s’y trouve ont été achetés aux Hittites.

33Lorsque Jacob eut achevé d’énoncer ses instructions à ses fils, il ramena ses pieds sur son lit, expira et fut réuni à ses ancêtres49.33 Voir Ac 7.15..

Kurdi Sorani Standard

پەیدابوون 49:1-33

یاقوب داوای بەرەکەت بۆ کوڕەکانی دەکات

1ئینجا یاقوب کوڕەکانی خۆی بانگکرد و گوتی: «کۆببنەوە هەتا پێتان ڕابگەیەنم کە لە ڕۆژانی داهاتوودا چیتان بەسەردێت.

2«ئەی کوڕانی یاقوب، کۆببنەوە و گوێ بگرن،

گوێ لە ئیسرائیلی باوکتان بگرن.

3«ڕەئوبێن، تۆ نۆبەرەکەی منیت،

هێزی منیت و یەکەم توانامیت،

سەری شانازی و سەری هێزی.

4هەڵچوو وەک ئاو، باڵادەست نابیت،

چونکە چوویتە سەر پێخەفەکەی باوکت،

گڵاوت کرد، سەرکەوتیتە سەر نوێنەکەم.

5«شیمۆن و لێڤی بران،

بە چەکی توندوتیژی چەکدارن.49‏:5 ‏مەبەست لە بیرکردنەوەی توندوتیژی شیمۆن و لێڤییە لە دژی خەڵکی شەخەم. بڕوانە 34‏:25.‏

6من ناچمە ناو کۆڕی ڕاوێژیان،

سەنگینی من یەک ناگرێتەوە لەگەڵ کۆمەڵەکەیان،

چونکە لە تووڕەبوونیان مرۆڤیان کوشت و

لە ئارەزوومەندییان گایان لەپێ خست.

7نەفرەت لە تووڕەییان کەوا توندە،

لە هەڵچوونیان کەوا سەختە.

لەناو یاقوب بەشیان دەکەم و

لەناو ئیسرائیل بڵاوەیان پێ دەکەم.

8«یەهودا49‏:8 وشەی (یەهودا) لە ڕووی دەنگەوە لە وشەی (ستایش)ی عیبری نزیکە.‏، براکانت ستایشی تۆ دەکەن،

دەستت لەسەر پشتەملی دوژمنانت دەبێت،

کوڕانی باوکیشت کڕنۆشت بۆ دەبەن.

9بەچکە شێرە یەهودا،

لەسەر نێچیر گەڕایتەوە، کوڕی خۆم.

خۆی نوشتاندەوە، خۆی مات دا، وەک شێر،

وەک شێرە مێ، کێ هەڵیدەستێنێت؟

10داردەستەکە لە یەهودا دانابڕێت،

گۆچانی فەرمانکردنیش لەنێو قاچەکانی،

هەتا ئەو کەسە دێت کە خاوەنیەتی،49‏:10 پێشبینییەکە بۆ هاتنی مەسیح.‏

گەلان هەر بۆ ئەو ملکەچ دەبن.

11نێرەکەرەکەی بە دار مێو دەبەستێتەوە و

ماکەرەکەی بە باشترین لقە مێوەوە.

جلەکانی لەناو شەراب دەشوات و

پۆشاکەکەی لەناو خوێنی ترێ.

12چاوەکانی لە شەراب تۆخترن و

ددانەکانی لە شیر سپیترن.

13«زەبولون لە کەناری دەریا نیشتەجێ دەبێت،

دەبێتە بەندەری کەشتییەکان،

سنووریشی هەتا سەیدا دەبێت.

14«یەساخار نێرەکەرێکی زەبەلاحە و

لەنێوان دوو هەگبە مات بووە.

15بینی شوێنێکی باشە بۆ پشوودان و

زەوییەکەی دڵگیرە،

شانی دەچەمێتەوە بۆ بار و

دەبێتە کۆیلەی کاری زۆرەملێ.

16«دان دادوەری گەلەکەی خۆی دەکات،

وەک یەکێک لە هۆزەکانی ئیسرائیل.

17دان مارێک دەبێت لەسەر ڕێگا،

مارێکی ژەهراوی لەسەر ڕێڕەو،

بە پاژنەی ئەسپەوە دەدات و

سوارەکەی بەرەو دواوە بەردەبێتەوە.

18«ئەی یەزدان، چاوەڕێی ڕزگاریی تۆم.

19«چەتە پەلاماری گاد دەدەن،

بەڵام ئەو دەگاتە پاژنەی پێیان و پەلاماریان دەدات.

20«لە ئاشێر نانی چەور دەبێت،

ئەو خۆشی دەداتە پاشایان.

21«نەفتالی ئاسکێکی دەرپەڕیوە و

بەچکەی جوانی دەبێت.

22«یوسف مێوێکی بەردارە،

مێوێکی بەردارە لەسەر کانیاو،

چڵەکانی بەسەر دیوارێکدا هەڵگەڕاون.

23تیرئەندازان بە جۆش پەلاماریان دا و

ڕمیان تێگرت و هەراسانیان کرد.

24بەڵام کەوانەکەی بە توندوتۆڵی مایەوە،

بازووەکانی دەستی لێزان بوون،

بە دەستی توانادارەکەی یاقوب،

بە ناوی شوانی بەردەکەی ئیسرائیل49‏:24 ڕەوانبێژی لێکچواندنە، مەبەستی یەزدانە.‏،

25بەهۆی خوداکەی باوکتەوە کە یارمەتیت دەدات،

بەهۆی هەرە بە تواناوە کە بەرەکەتدارت دەکات،

بە بەرەکەتەکانی ئاسمان لە سەرەوە و

بەرەکەتەکانی ئەو قووڵاییەی ماتە لە ژێرەوە،

بەرەکەتەکانی هەردوو مەمک و منداڵدان.

26بەرەکەتەکانی باوکت مەزنترن

لە بەرەکەتەکانی چیای هەتاهەتایی،

لە بەخشندەیی گردە دێرینەکان.

با بەسەر سەری یوسفەوە بن،

بەسەر تەپڵی سەری جیاکراوە لە براکانی.

27«بنیامین گورگێکی دڕندەیە،

بەیانییان نێچیر دەخوات و

ئێوارانیش دەستکەوت دابەش دەکات.»

28هەموو ئەمانە دوازدە هۆزەکەی ئیسرائیلن. ئەمەش ئەوە بوو کە باوکیان پێی گوتن و داوای بەرەکەتی بۆ کردن، هەریەکەیان بەپێی بەرەکەتەکەی خۆی داوای بەرەکەتی بۆ کردن.

مردنی یاقوب

29ئینجا فەرمانی پێدان و پێی گوتن: «من دەچمە پاڵ گەلەکەی خۆم. لەلای باوباپیرانم بمنێژن، لەو ئەشکەوتەی لەناو کێڵگەکەی عەفرۆنی حیتییە، 30لەو ئەشکەوتەی لە کێڵگەکەی مەخپێلەیە کە ڕووەو مەمرێیە لە خاکی کەنعان، ئەوەی ئیبراهیم لەگەڵ کێڵگەکە لە عەفرۆنی حیتی کڕی هەتا بۆ گۆڕ ببێتە موڵکی. 31ئیبراهیم و سارای ژنی لەوێ نێژراون، ئیسحاق و ڕڤقەی ژنیشی لەوێ نێژراون، هەر لەوێش لێئەم ناشت. 32کێڵگەکە و ئەشکەوتەکەی لەناوی بوو لە حیتییەکان کڕدرا بوون.»

33کاتێک یاقوب لە ڕاسپاردنی کوڕەکانی تەواو بوو، هەردوو پێی خۆی خستەوە سەر قەرەوێڵەکە و دواهەناسەی دا، چووەوە پاڵ گەلەکەی خۆی.