Amplified Bible

Proverbs 26

Similitudes, Instructions

1Like snow in summer and like rain in harvest,
So honor is not fitting for a [shortsighted] [a]fool.

Like the sparrow in her wandering, like the swallow in her flying,
So the curse without cause does not come and alight [on the undeserving].

A whip for the horse, a bridle for the donkey,
And a rod for the backs of fools [who refuse to learn].

Do not answer [nor pretend to agree with the frivolous comments of] a [closed-minded] fool according to his folly,
Otherwise you, even you, will be like him.

Answer [and correct the erroneous concepts of] a fool according to his folly,
Otherwise he will be wise in his own eyes [if he thinks you agree with him].

He who sends a message by the hand of a fool
Cuts off his own feet (sabotages himself) and drinks the violence [it brings on himself as a consequence].

Like the legs which are useless to the lame,
So is a proverb in the mouth of a fool [who cannot learn from its wisdom].

Like one who [absurdly] binds a stone in a sling [making it impossible to throw],
So is he who [absurdly] gives honor to a fool.

Like a thorn that goes [without being felt] into the hand of a drunken man,
So is a proverb in the mouth of a fool [who remains unaffected by its wisdom].
Like a [careless] archer who [shoots arrows wildly and] wounds everyone,
So is he who hires a fool or those who [by chance just] pass by.
Like a dog that returns to his vomit
Is a fool who repeats his foolishness.
Do you see a man [who is unteachable and] wise in his own eyes and full of self-conceit?
There is more hope for a fool than for him.
The lazy person [who is self-indulgent and relies on lame excuses] says, “There is a lion in the road!
A lion is in the open square [and if I go outside to work I will be killed]!”
As the door turns on its hinges,
So does the lazy person on his bed [never getting out of it].
The lazy person buries his hand in the dish [losing opportunity after opportunity];
It wearies him to bring it back to his mouth.
The lazy person is wiser in his own eyes
Than seven [sensible] men who can give a discreet answer.
Like one who grabs a dog by the ears [and is likely to be bitten]
Is he who, passing by, stops to meddle with a dispute that is none of his business.
Like a madman who throws
Firebrands, arrows, and death,
So is the man who deceives his neighbor (acquaintance, friend)
And then says, “Was I not joking?”
For lack of wood the fire goes out,
And where there is no whisperer [who gossips], contention quiets down.
Like charcoal to hot embers and wood to fire,
So is a contentious man to kindle strife.
The words of a whisperer (gossip) are like dainty morsels [to be greedily eaten];
They go down into the innermost chambers of the body [to be remembered and mused upon].
Like a [common] clay vessel covered with the silver dross [making it appear silver when it has no real value]
Are burning lips [murmuring manipulative words] and a wicked heart.
He who hates, disguises it with his lips,
But he stores up deceit in his heart.
When he speaks graciously and kindly [to conceal his malice], do not trust him,
For seven abominations are in his heart.
Though his hatred covers itself with guile and deceit,
His malevolence will be revealed openly before the assembly.
Whoever digs a pit [for another man’s feet] will fall into it,
And he who rolls a stone [up a hill to do mischief], it will come back on him.
A lying tongue hates those it wounds and crushes,
And a flattering mouth works ruin.

Notas al pie

  1. Proverbs 26:1 See note 1:7.

Ang Pulong Sang Dios

Hulubaton 26

1Subong nga wala nagakabagay nga magtupa ang snow kon tig-ilinit ukon ang ulan kon tig-alani, wala man nagakabagay nga dayawon ang buang-buang.

Ang sumpa indi makahalit sa imo kon wala ka sing sala. Pareho ini sa pispis nga nagalabay lang kag wala nagahapon.

Kinahanglan nga hanuton ang kabayo kag busalan ang asno. Amo man ang buang-buang, kinahanglan nga silutan siya agod magtuman.

Indi pagsabta ang buang-buang kon nagaestorya siya sa imo sang binuang, kay basi kon magpareho ka man sa iya. Pero kon kaisa maayo man kon sabton mo siya, agod mahibaluan niya nga indi siya maalamon pareho sang iya ginahunahuna.

Kon ginapadala mo ang imo mensahi paagi sa buang-buang, pareho lang nga ginautod mo ang imo mga tiil; nagapangita ka lang sang kasakitan.

Ang hulubaton nga ginahambal sang mga buang-buang wala sing pulos pareho sa tiil sang tawo nga piang.

Kabuangan ina kon ihigot mo sa tirador ang bato nga imo ibala; amo man kon padunggan mo ang buang-buang.

Ang hulubaton nga ginahambal sang mga buang-buang makahalit pareho sa tunukon nga kahoy-kahoy nga ginauyatan sang hubog.

10 Kabuangan ina kon panaon mo ang bisan sin-o lang; amo man kon paobrahon mo ang bisan sin-o lang nga buang-buang nga nagaagi.[a]

11 Subong nga ginakaon sang ido ang iya suka, ginaliwat sang buang-buang ang iya kabuangan.

12 Mas maayo pa ang dangatan sang buang-buang nga tawo sang sa tawo nga nagakabig sang iya kaugalingon nga maalamon siya.

13 Ang matamad nga tawo indi magguwa sa balay kay kuno may leon sa guwa.

14 Ang matamad nga tawo nagaliso-liso lang sa iya katre pareho sa puwertahan nga nagaliso-liso sa iya bisagra.

15 May mga tawo nga tama gid katamad nga bisan magkaon natamaran pa.

16 Nagahunahuna ang matamad nga tawo nga mas maalam pa siya sang sa pito ka tawo nga makahatag sang husto nga rason.

17 Delikado kon magpasilabot ka sa inaway sang iban; pareho lang nga nagdakop ka sang ido sa dulunggan.

18-19 Ang tawo nga nagadaya sa iya isigkatawo, kag dayon nagasiling siya nga lango-lango lang niya ato, pareho siya sa lain-ulo nga tawo nga nagapaniro sang nagadabadaba nga pana nga makamamatay.

20 Subong nga nagakapatay ang kalayo kon wala sing gatong, nagauntat man ang inaway kon wala sing kutsokutso.

21 Subong nga ang uling makapabaga, kag ang gatong makapasiga sang kalayo, ang palaaway makapaumpisa sang gamo.

22 Ang kutsokutso daw pareho sa pagkaon nga namit usangon kag tunlon.

23 Kon ginatago mo ang malain mo nga panghunahuna paagi sa manami nga paghambal, pareho ka sang kolon nga ginhaklapan sang pilak nga indi puro.[b]

24 Ang kaaway manami maghambal-hambal, pero gali nagahunahuna siya sa pagpangdaya. 25 Bisan makagalanyat siya kon maghambal, indi ka magpati sa iya, kay makangilil-ad gid ang iya mga ginahunahuna. 26 Mahimo nga magpakuno-kuno siya agod matago niya ang iya kaakig, pero makita gihapon sang tanan ang malain niya nga mga binuhatan.

27 Ang nagakutkot sang buho para mahulog ang iban, siya mismo ang mahulog. Ang nagapaligid sang bato para maligidan ang iban, siya mismo ang maligidan.

28 Ginakainitan sang butigon nga tawo ang mga tawo nga biktima sang iya kabutigan.

Ang tawo nga nagadayaw-dayaw sa imo makalaglag sa imo.

Notas al pie

  1. 26:10 Indi klaro ang buot silingon sang Hebreo sa sini nga bersikulo.
  2. 26:23 ginhaklapan sang pilak nga indi puro: ukon, ginsilakan.