Amplified Bible

Proverbs 12

Contrast the Upright and the Wicked

1Whoever loves instruction and discipline loves knowledge,
But he who hates reproof and correction is stupid.

A good man will obtain favor from the Lord,
But He will condemn a man who devises evil.

A man will not be established by wickedness,
But the root of the [consistently] righteous will not be moved.

A virtuous and excellent wife [worthy of honor] is the crown of her husband,
But she who shames him [with her foolishness] is like rottenness in his bones.

The thoughts and purposes of the [consistently] righteous are just (honest, reliable),
But the counsels and schemes of the wicked are deceitful.

The [malevolent] words of the wicked lie in wait for [innocent] blood [to slander],
But the mouth of the upright will rescue and protect them.

The wicked are overthrown [by their evil] and are no more,
But the house of the [consistently] righteous will stand [securely].

A man will be commended according to his insight and sound judgment,
But the one who is of a perverse mind will be despised.

[a]Better is he who is lightly esteemed and has a servant,
Than he who [boastfully] honors himself [pretending to be what he is not] and lacks bread.
A righteous man has kind regard for the life of his animal,
But even the compassion of the wicked is cruel.
He who tills his land will have plenty of bread,
But he who follows worthless things lacks common sense and good judgment.
The wicked desire the plunder of evil men,
But the root of the righteous yields richer fruit.
An evil man is [dangerously] ensnared by the transgression of his lips,
But the righteous will escape from trouble.
A man will be satisfied with good from the fruit of his words,
And the deeds of a man’s hands will return to him [as a harvest].
The way of the [arrogant] fool [who rejects God’s wisdom] is right in his own eyes,
But a wise and prudent man is he who listens to counsel.
The [arrogant] fool’s anger is quickly known [because he lacks self-control and common sense],
But a prudent man ignores an insult.
He who speaks truth [when he testifies] tells what is right,
But a false witness utters deceit [in court].
There is one who speaks rashly like the thrusts of a sword,
But the tongue of the wise brings healing.
Truthful lips will be established forever,
But a lying tongue is [credited] only for a moment.
Deceit is in the heart of those who devise evil,
But counselors of peace have joy.
No harm befalls the righteous,
But the wicked are filled with trouble.
Lying lips are extremely disgusting to the Lord,
But those who deal faithfully are His delight.
A shrewd man is reluctant to display his knowledge [until the proper time],
But the heart of [over-confident] fools proclaims foolishness.
The hand of the diligent will rule,
But the negligent and lazy will be put to forced labor.
Anxiety in a man’s heart weighs it down,
But a good (encouraging) word makes it glad.
The righteous man is a guide to his neighbor,
But the way of the wicked leads them astray.
The lazy man does not catch and roast his prey,
But the precious possession of a [wise] man is diligence [because he recognizes opportunities and seizes them].
In the way of righteousness is life,
And in its pathway there is no death [but immortality—eternal life].

Notas al pie

  1. Proverbs 12:9 This is the first of many verses in Proverbs that use the “better...than” construction to emphasize contrasting positions.

Ang Pulong Sang Dios

Hulubaton 12

1Ang tawo nga gusto magpatadlong sang iya pamatasan gusto magmaalamon, pero ang tawo nga indi gusto sawayon balingag.

Ginakaluoyan sang Ginoo ang maayo nga tawo, pero ginasilutan niya ang nagapadihot sing malain.

Ang nagahimo sang kalautan wala gid sing kalig-unan, pero ang matarong nga tawo may kalig-unan pareho sa kahoy nga madalom ang gamot.

Ang maayo nga asawa bugal kag kalipay sang iya bana, pero ang makahuluya nga asawa pareho sa balatian nga nagaut-ot sa mga tul-an sang iya bana.

Ang ginahunahuna sang matarong nga tawo husto; ang ginalaygay sang malaot nga tawo puro pangdaya.

Makapatay ang mga pulong sang mga malaot,[a] pero ang mga pulong sang mga matarong makaluwas.

Pagalaglagon ang mga malaot kag madula sila, pero ang mga matarong kag ang ila mga kaliwat magapadayon sa gihapon.

Ginapadunggan ang maalamon nga tawo, pero ginahikayan ang tawo nga tiko ang panghunahuna.

Mas maayo pa ang tawo nga simple lang, nga makasarang magsagod sang kabulig, sang sa tawo nga nagapasin-o-sin-o nga wala man lang gali sang kalan-on.

10 Ang matarong nga tawo nagaatipan sing maayo sa iya mga sapat, pero ang malaot nga tawo mapintas kag wala sing kaluoy sa iya mga sapat.

11 Ang mapisan nga mangunguma may bugana nga pagkaon. Ang nagausik sang iya tiyempo sa wala sing pulos nga mga buluhaton wala sing husto nga pag-intiendi.

12 Ang gusto lang permi himuon sang mga malaot amo ang malain, gani indi malig-on ang ila kahimtangan, pero ang mga matarong iya malig-on pareho sa kahoy nga madalom ang iya gamot.[b]

13 Ang malaot nga ginahambal sang malaot nga tawo amo mismo ang nagahatag sa iya sang gamo, pero ang matarong nga tawo nagalikaw sa gamo.

14 Pagabalusan kita sang maayo nga mga butang suno sa aton ginapanghambal kag ginapanghimo.

15 Ang buang-buang nga tawo nagahunahuna nga husto siya permi, pero ang maalamon nga tawo nagapamati sang laygay.

16 Ginapakita gilayon sang buang-buang nga tawo ang iya kaakig kon insultuhon siya, pero ang maalamon nga tawo wala nagasapak kon insultuhon siya.

17 Ang masaligan nga saksi nagasugid sing matuod, pero ang indi masaligan nagabutig.

18 Ang mga pulong nga wala ginhunahuna sing maayo antes ihambal makasakit pareho sa espada, pero ang mga pulong nga ginhunahuna sing maayo antes ihambal makapaayo.

19 Ang mga pulong nga matuod nagapadayon hasta san-o, pero ang mga pulong nga binutig indi magdugay.

20 Pagpangdaya ang ara sa tagipusuon sang tawo nga nagaplano sang malain, pero kalipay ang ara sa tagipusuon sang tawo nga nagaplano sang maayo.

21 Wala sing may malain nga matabo[c] sa mga matarong, pero sa mga malaot, madamo gid sing malain nga matabo.

22 Ginakangil-aran sang Ginoo ang mga butigon, pero ginakalipay niya ang mga indi butigon.

23 Ang maalamon nga tawo wala nagapahambog sang iya nahibaluan, pero ang buang-buang nga tawo ginapakita gid niya ang iya pagkabuang-buang.

24 Ang mapisan nga tawo makaangkon sang mataas nga posisyon, pero ang matamad iya makaangkon sang manubo nga posisyon.[d]

25 Ang pagpalibog makakuha sang kalipay sang tawo; ang maayo nga mga pulong makalipay sa iya.

26 Ang matarong nga tawo makatuytoy sa iya abyan, pero ang malaot nga tawo makapatalang.

27 Ang matamad nga tawo indi gid makalambot sang iya ginahandom, pero ang mapisan nga tawo nagamanggaranon.[e]

28 Kon magkabuhi ka nga matarong, padayon ka nga magakabuhi, kag maluwas ka sa kamatayon.

Notas al pie

  1. 12:6 Makapatay ang mga pulong sang mga malaot paagi sa ila pagsaksi sing butig.
  2. 12:12 Indi klaro ang buot silingon sang Hebreo sa sini nga bersikulo.
  3. 12:21 Wala… matabo: ukon, Indi madamo ang malain nga matabo.
  4. 12:24 makaangkon… posisyon: sa literal, mangin ulipon lang.
  5. 12:27 Indi klaro ang buot silingon sang Hebreo sa sini nga bersikulo.