Amplified Bible

Isaiah 1

Rebellion of God’s People

1The vision of [the prophet] Isaiah the son of Amoz concerning [the kingdom of] Judah and [its capital] Jerusalem, which he saw [as revealed by God] during the reigns of Uzziah, Jotham, Ahaz, and Hezekiah, kings of Judah.

Hear, O heavens, and listen, O earth;
For the Lord has spoken:
“I have reared and brought up sons,
But they have rebelled against Me and have broken away.

“The ox [instinctively] knows its owner,
And the donkey its master’s feeding trough,
But Israel does not know [Me as Lord],
My people do not understand.”

Ah, sinful nation,
A people loaded down with wickedness [with sin, with injustice, with wrongdoing],
Offspring of evildoers,
Sons who behave corruptly!
They have abandoned (rejected) the Lord,
They have despised the Holy One of Israel [provoking Him to anger],
They have turned away from Him.

Why should you be stricken and punished again [since no change results from it]?
You [only] continue to rebel.
The whole head is sick
And the whole heart is faint and sick.

From the sole of the foot even to the head
There is nothing healthy in the nation’s body,
Only bruises, welts, and raw wounds,
Not pressed out or bandaged,
Nor softened with oil [as a remedy].

Your land lies desolate [because of your disobedience],
Your cities are burned with fire,
Your fields—strangers are devouring them in your very presence;
It is desolate, as overthrown by strangers.

The Daughter of Zion (Jerusalem) is left like a [deserted] shelter in a vineyard,
Like a watchman’s hut in a cucumber field, like a besieged city [isolated, surrounded by devastation].

If the Lord of hosts
Had not left us a few survivors,
We would be like Sodom,
We would be like Gomorrah.

God Has Had Enough

Hear the word of the Lord [rulers of Jerusalem],
You rulers of [another] Sodom,
Listen to the law and instruction of our God,
You people of [another] Gomorrah.
“What are your multiplied sacrifices to Me [without your repentance]?”
Says the Lord.
“I have had enough of [your] burnt offerings of rams
And the fat of well-fed cattle [without your obedience];
And I take no pleasure in the blood of bulls or lambs or goats [offered without repentance].
“When you come to appear before Me,
Who requires this of you, this trampling of My [temple] courts [by your sinful feet]?
“Do not bring worthless offerings again,
[Your] incense is repulsive to Me;
[Your] New Moon and Sabbath [observances], the calling of assemblies—
I cannot endure wickedness [your sin, your injustice, your wrongdoing] and [the squalor of] the festive assembly.
“I hate [the hypocrisy of] your New Moon festivals and your appointed feasts.
They have become a burden to Me;
I am weary of bearing them.
“So when you spread out your hands [in prayer, pleading for My help],
I will hide My eyes from you;
Yes, even though you offer many prayers,
I will not be listening.
Your hands are full of blood!

“Wash yourselves, make yourselves clean;
Get your evil deeds out of My sight.
Stop doing evil,
Learn to do good.
Seek justice,
Rebuke the ruthless,
Defend the fatherless,
Plead for the [rights of the] widow [in court].

“Let Us Reason”

“Come now, and let us reason together,”
Says the Lord.
[a]Though your sins are like scarlet,
They shall be as white as snow;
Though they are red like crimson,
They shall be like wool.
“If you are willing and obedient,
You shall eat the best of the land;
But if you refuse and rebel,
You shall be devoured by the sword.”
For the mouth of the Lord has spoken.

Zion Corrupted, to Be Redeemed

How the faithful city has become a prostitute [idolatrous, despicable],
She who was full of justice!
Right standing with God once lodged in her,
But now murderers.
Your silver has turned to [b]lead,
Your wine is diluted with water.
Your rulers are rebels
And companions of thieves;
Everyone loves bribes
And chases after gifts.
They do not defend the fatherless,
Nor does the widow’s cause come before them [instead they delay or turn a deaf ear].

Therefore the Lord God of hosts,
The Mighty One of Israel, declares:
“Ah, I will be freed of My adversaries
And avenge Myself on My enemies.
“And I will turn My hand against you,
And will [thoroughly] purge away your dross as with lye
And remove all your tin (impurity).
“Then I will restore your judges as at the first,
And your counselors as at the beginning;
Afterward you will be called the city of righteousness,
The faithful city.”

Zion will be redeemed with justice
And her repentant ones with righteousness.
But rebels and sinners will be crushed and destroyed together,
And those who abandon (turn away from) the Lord will be consumed (perish).
For you will be ashamed [of the degradation] of the oaks in which you took [idolatrous] pleasure,
And you will be ashamed of the gardens [of passion] which you have chosen [for pagan worship].
For you will be like an oak whose leaf withers and dies
And like a garden that has no water.
The strong man will become tinder,
And his work a spark.
So both will burn together
And there will be none to quench them.

Notas al pie

  1. Isaiah 1:18 There was a legend among the rabbis that on the Day of Atonement a scarlet woolen thread was tied to the door of the temple, and when the scapegoat reached the wilderness (Lev 16:10), if the sins of Israel were forgiven the thread would miraculously turn white.
  2. Isaiah 1:22 Lit galena.

Kurdi Sorani Standard

ئیشایا 1

1خودا لە ماوەی پاشایەتی عوزیا و یۆتام و ئاحاز و حەزقیای پاشایانی یەهودا، دەربارەی یەهودا و ئۆرشەلیم ئەم بینینانەی بۆ ئیشایای کوڕی ئامۆچ ئاشکرا کرد.

نەتەوەیەکی یاخی

ئەی ئاسمان گوێ بگرە و ئەی زەوی گوێ شل بکە،
    چونکە یەزدان دەفەرموێت:
«چەند کوڕێکم گەورە کرد و پێم گەیاندن،
    بەڵام ئەوان لێم یاخی بوون.
گا خاوەنەکەی خۆی دەناسێت و
    گوێدرێژیش ئاخوڕی خاوەنی خۆی،
بەڵام ئیسرائیل من ناناسێت،
    گەلی من تێناگات.»

قوڕبەسەر نەتەوەی گوناهبار،
    بەسەر ئەو گەلەی تاوانی قورسە،
توخمی بەدکاران،
    کوڕانی گەندەڵین!
وازیان لە یەزدان هێنا،
    بە سووکییەوە تەماشای خودا پیرۆزەکەی ئیسرائیلیان کرد،
    پشتیان لێی کرد.

بۆچی دووبارە لێتان بدرێتەوە؟
    بۆچی بەردەوامن لە یاخیبوونتان؟
تەواوی سەر نەخۆشە و
    هەموو دڵ بیمارە.
لە بنی پێ هەتا تەوقی سەر
    کوا تەندروستی تێیدا؟
بەڵکو برین و شین و مۆر بوونەوەیە،
    لێدانی تەڕ و تازە
کە نەگوشراوە و نەبەستراوە و
    بە ڕۆن نەرم نەکراوە.

خاکەکەتان وێرانە،
    شارەکانتان سووتاوە،
لەبەرچاوتان زەوییەکەتان
    بێگانەکان دەیخۆن،
    وێرانە وەک ئەوەی بێگانە هەڵاوگێڕی کردبێت.
سییۆنی کچ[a] ماوەتەوە،
    وەک کەپر لەناو ڕەزەمێودا،
وەک خۆخ لەناو بێستانی خەیاردا،
    وەک شارێکی ئابڵوقەدراو.
ئەگەر یەزدانی سوپاسالار
    کەمێک دەربازبووی بۆ نەهێشتباینایەوە،
وەک سەدۆممان لێ دەهات،
    لە عەمۆرا دەچووین.

10 گوێ لە فەرمایشتی یەزدان بگرن،
    ئەی فەرمانڕەوایانی سەدۆم!
گوێ شل بکەن بۆ فێرکردنەکانی خودامان،
    ئەی گەلی عەمۆرا!
11 یەزدان دەفەرموێت:
    «بۆچیمە، زۆری قوربانییە سەربڕدراوەکانتان؟
تێربووم لە قوربانی سووتاندنی بەرانەکان و
    لە چەوری دابەستەکان،
دڵخۆش نیم
    بە خوێنی جوانەگا[b] و بەرخ و تەگەکان[c].
12 کە دێن بۆ بینینی ڕووم،
    کێ داوای ئەمەی لێکردوون،
    کە پێ بنێنە ناو حەوشەکانم؟
13 چیتر پێشکەشکراوی دانەوێڵەی بێ کەڵک مەهێنن!
    بخوور قێزەونە بۆ من.
سەرەمانگ و شەممە و بانگەوازی کۆبوونەوە،
    تاوان و ئاهەنگگێڕان[d] پێکەوە، بەرگەی ئەمە ناگرم.
14 سەرەمانگ و جەژنەکانتان
    گیانم ڕقی لێیانە.
بوون بە بارگرانی بۆم،
    لێیان بێزار بووم.
15 کاتێک دەستتان پان دەکەنەوە،
    چاوم لادەدەم لەسەرتان،
تەنانەت ئەگەر نوێژیش زۆر بکەن،
    من گوێ ناگرم.

«دەستتان بە خوێن سوور بووە!

16 «خۆتان بشۆن، پاک ببنەوە.
    خراپەی کردەوەکانتان
    لەبەرچاوم لاببەن!
وازبهێنن لە خراپەکاری،
17     فێری چاکە بن!
بەدوای دادپەروەریدا بگەڕێن،
    ستەملێکراوان هانبدەن.
دادوەری هەتیو بکەن،
    پارێزەری بۆ بێوەژن بکەن.»

18 یەزدان دەفەرموێت:
    «ئێستا وەرن یەکلایی بکەینەوە.
ئەگەر گوناهەکانتان سووری ئاڵ بێت،
    وەک بەفر سپی دەبێتەوە؛
ئەگەر وەک قرمز سوور بێت،
    وەک خوری لێدێت.
19 ئەگەر قایل بن و گوێ بگرن،
    خێروبێری خاکەکە دەخۆن.
20 بەڵام ئەگەر قایل نەبن و یاخی بن،
    بە شمشێر دەخورێن،»
            چونکە دەمی یەزدان فەرمووی.

21 «چۆن شارە دڵسۆزەکە
    بوو بە لەشفرۆش!
پڕ دادوەری بوو،
    ڕاستودروستی تێیدا دەمایەوە،
    بەڵام ئێستا پیاوکوژان!
22 زیوت بوو بە خڵت و
    شەرابت ئاوی تێکراوە.
23 میرەکانت یاخین و
    دۆستی دزانن،
هەموو حەزیان لە بەرتیلە و
    دوای پاداشت کەوتوون.
دادوەری بۆ هەتیو ناکەن،
    سکاڵای بێوەژن ناگاتە لایان.»

24 لەبەر ئەوە یەزدان، پەروەردگاری سوپاسالار،
    توانادارەکەی ئیسرائیل، دەفەرموێت:
«ئای، لە ناحەزانم دەحەسێمەوە و
    تۆڵە لە دوژمنانم دەکەمەوە.
25 دژ بە تۆ دەستم درێژ دەکەم،
    بە تەواوەتی خڵتەکەت پاک دەکەمەوە،
    هەموو خڵت و پیسییەکەت لێ دەکەمەوە.
26 ڕابەرانت دەگەڕێنمەوە وەک یەکەم جار و
    ڕاوێژکارانت وەک لە سەرەتا.
پاش ئەمە پێت دەگوترێت
    ”شاری ڕاستودروستی“،
    ”شاری دڵسۆز“.»

27 بە دادپەروەری سییۆن دەکڕدرێتەوە،
    تۆبەکارەکانیشی بە ڕاستودروستی.
28 بەڵام تێکشکانی یاخیبووان و گوناهباران پێکەوە دەبێت،
    وازهێنەران لە یەزدانیش دەفەوتێن.

29 «شەرمەزار دەبن بەو دار بەڕووانەی
    ئارەزووتان کرد،
تەریق دەبنەوە بەو باخچانەی
30 چونکە وەک دار بەڕووێکتان لێدێت کە گەڵاکانی وەریبێت و
    وەک باخچەیەک ئاوی نەبێت.
31 مرۆڤی بەهێز دەبێت بە پەڕۆ و
    ئیشوکارەکەشی بە پریشکی ئاگر،
جا هەردووکیان پێکەوە دەسووتێن و
    کەس نابێت بیانکوژێنێتەوە.»

Notas al pie

  1. 1‏:8 مەبەست لە وڵاتی یەهودایە.‏
  2. 1‏:11 لەو کاتەوەی کە گوێرەکەی نێر لە شیر دەبڕدرێتەوە پێی دەگوترێت نۆبەن یان جوانەگا.‏
  3. 1‏:11 نێری، سابرێن.‏
  4. 1‏:13 بڕوانە سەرژمێری 29‏:35‏‏.‏