Amplified Bible

Deuteronomy 1

Israel’s History after the Exodus

1These are the words which Moses spoke to all [a]Israel [while they were still] beyond [that is, on the east side of] the Jordan [River] in the wilderness [across from Jerusalem], in the Arabah [the long, deep valley running north and south from the eastern arm of the Red Sea to beyond the Dead Sea] opposite Suph, between Paran and Tophel and Laban and Hazeroth and Dizahab (place of gold). It is [only] eleven days’ journey from Horeb (Mount Sinai) by way of Mount Seir to Kadesh-barnea [on Canaan’s border; yet Israel [b]wandered in the wilderness for forty years before crossing the border and entering Canaan, the promised land]. In the fortieth year, on the first day of the eleventh month, Moses spoke to the children of Israel in accordance with all that the Lord had commanded him to say to them, after he had defeated Sihon the king of the Amorites, who lived in Heshbon, and Og the king of Bashan, who lived at Ashtaroth in Edrei. Beyond (east of) the Jordan in the [c]land of Moab, Moses began to explain this law, saying,

“The Lord our God spoke to us at Horeb, saying, ‘You have stayed long enough on this mountain. Turn and resume your journey, and go to the hill country of the Amorites, and to all their neighbors in the Arabah, in the hill country and in the lowland (the Shephelah), in the Negev (South country) and on the coast of the [Mediterranean] Sea, the land of the Canaanites, and Lebanon, as far as the great river, the river Euphrates. Look, I have set the land before you; go in and take possession of the land which the Lord swore (solemnly promised) to your fathers, to Abraham, to Isaac, and to Jacob, to give to them and to their descendants after them.’

“I spoke to you at that time, saying, ‘I am not able to bear the burden of you alone. 10 The Lord your God has multiplied you, and look, today you are as numerous as the stars of heaven. 11 May the Lord, the God of your fathers, add to you a thousand times as many as you are and bless you, just as He has promised you! 12 How can I alone bear the weight and pressure and burden of you and your strife (contention) and complaining? 13 Choose for yourselves wise, understanding, experienced, and respected men from your tribes, and I will appoint them as heads (leaders) over you.’ 14 And you answered me, ‘The thing which you have said to do is good.’ 15 So I took the leaders of your tribes, wise and experienced men, and made them leaders over you, commanders of thousands, and hundreds, and fifties, and tens, and officers (administrators) for your tribes.

16 “Then I commanded your judges at that time, saying, ‘Hear the matters between your brothers [your fellow countrymen], and judge righteously and fairly between a man and his brother, or the stranger (resident alien, foreigner) who is with him. 17 You shall not [d]show partiality in judgment; you shall hear and pay attention to the [cases of the] least [important] as well as the great. You shall not [e]fear man, for the judgment is God’s. The case that is too hard for you [to judge], you shall bring to me, and I will hear it.’ 18 I commanded you at that time [regarding] all the things that you should do.

19 “Then we set out from Horeb (Sinai), and went through all that great and terrible wilderness which you saw on the way to the hill country of the [f]Amorites, just as the Lord our God commanded us; and we came to Kadesh-barnea. 20 And I said to you, ‘You have come to the hill country of the Amorites which the Lord our God is about to give us. 21 Behold, the Lord your God has set the land before you; go up and take possession of it, just as the Lord, the God of your fathers, has spoken to you. Do not fear or be dismayed.’

22 “Then all of you approached me and said, ‘Let us send men [into the land] before us, so that they may explore and search the area for us, and bring back to us word regarding the way we should go, and the cities we should enter.’ 23 The plan pleased me and I took twelve of your men, one man from each tribe. 24 They turned and went up into the hill country, and came to the Valley of Eshcol and spied it out. 25 Then they took some of the fruit of the land in their hands and brought it down to us; and they reported back to us, and said, ‘It is a good land which the Lord our God is about to give us.’

26 “Yet you were not willing to go up [to take possession of it], but rebelled against the command of the Lord your God. 27 You murmured and were ill-tempered (discontented) in your tents, and said, ‘Because the Lord hates us He has brought us from the land of Egypt to hand us over to the Amorites to destroy us. 28 Where can we go up? Our brothers (spies) have made our hearts melt [in fear] and demoralized us by saying, “The people are bigger and taller than we; the cities are large, and fortified [all the way up] to heaven. And besides, we saw the [giant-like] sons of the Anakim there.”’ 29 Then I said to you, ‘Do not be shocked, nor fear them. 30 The Lord your God who goes before you will fight for you Himself, just as He did for you in Egypt before your [very] eyes, 31 and in the wilderness where you saw how the Lord your God carried and protected you, just as a man carries his son, all along the way which you traveled until you arrived at this place.’ 32 Yet in spite of this word, you did not trust [that is, confidently rely on and believe] the Lord your God, 33 who went before you along the way, in fire by night and in a cloud by day, to seek a place for you to make camp and to show you the way in which you should go.

34 “And the Lord heard the sound of your words, and He was angry and took an oath, saying, 35 ‘Not one of these men, this evil generation, shall see the good land which I swore (solemnly promised) to give to your fathers, 36 except Caleb the son of Jephunneh; he shall see it, and to him and to his children I will give the land on which he has walked, because he has followed the Lord completely [and remained true to Him].’ 37 The Lord was angry with me also because of you, saying, ‘Not even you shall enter Canaan. 38 Joshua the son of Nun, who stands before you, he shall enter there. Encourage and strengthen him, for he shall cause Israel to inherit it. 39 Moreover, your little ones whom you said would become prey, and your sons, who today have no knowledge of good or evil, shall enter Canaan, and I will give it to them and they shall possess it. 40 But as for you, turn around and set out for the wilderness by way of the Red Sea (Sea of Reeds).’

41 “Then you answered and said to me, ‘We have sinned against the Lord. We will go up and fight, just as the Lord our God has commanded us.’ So you [g]equipped every man with weapons of war, and regarded it as easy to go up into the hill country. 42 But the Lord said to me, ‘Say to them, “Do not go up and do not fight, for I am not among you [because of your rebellion]; otherwise you will be [badly] defeated by your enemies.”’ 43 So I spoke to you, but you would not listen. Instead you rebelled against the command of the Lord, and acted presumptuously and went up into the hill country. 44 Then the Amorites who lived in that hill country came out against you and chased you as bees do, and struck you down in Seir as far as Hormah. 45 And you returned and wept before the Lord; but the Lord would not listen to your voice nor pay attention to you. 46 So you stayed in Kadesh; many days you stayed there.

Notas al pie

  1. Deuteronomy 1:1 In general, sons (children) of Israel or Israel or Israelites refers to all the people (males and females) of the various tribes descended from the twelve sons (Gen 35:23-26) of Jacob (later renamed Israel by God). In verses concerning things such as warfare or circumcision sons of Israel or Israel or Israelites usually refers only to the males. Tribes of ancient people were identified by the name of their founding ancestor. Therefore, this same general rule applies when referring to individual tribal groups, e.g. sons of Reuben, Reuben, Reubenites and so throughout.
  2. Deuteronomy 1:2 God punished the children of Israel for their lack of faith (Num 14:1-3), their disobedience, and their worship of false gods at Mount Sinai (Ex 32:1-6; Deut 9:12, 16); however, God also used this time to teach the Israelites, through Moses, exactly what was expected of them once they possessed their promised land.
  3. Deuteronomy 1:5 This area is now part of the modern-day Hashemite Kingdom of Jordan. In ancient times it was a strip of mountainous land on the eastern side of the Dead Sea. Moab, forefather of the Moabites, was the son of Lot, through his elder daughter (Gen 19:30-38).
  4. Deuteronomy 1:17 Lit recognize faces.
  5. Deuteronomy 1:17 Lit fear because of the face of.
  6. Deuteronomy 1:19 A tribal people descended from Canaan the son of Ham the son of Noah. The Amorites were so prominent that “Amorite” is sometimes used interchangeably with “Canaanite” to refer to all the people living in Canaan.
  7. Deuteronomy 1:41 Lit girded.

Kurdi Sorani Standard

دواوتار 1

فەرمانی بەڕێکەوتن لە حۆرێڤەوە

1ئەمە ئەو وتانەیە کە موسا بە نەوەی ئیسرائیلی گوت، لە بەری ڕۆژهەڵاتی ڕووباری ئوردون، لە دەشتودەر لە عەراڤا[a]، بەرامبەر بە سوف لەنێوان پاران و تۆفەل و لاڤان و حەچێرۆت و دی زاهاڤ. لە حۆرێڤەوە لەسەر ڕێگای کێوی سێعیر بۆ قادێش بەرنێعە گەشتێکی یازدە ڕۆژە.

لە یەکی مانگی یازدەی ساڵی چلەمین، موسا وەک هەموو ئەوەی یەزدان فەرمانی پێ کردبوو لەگەڵ نەوەی ئیسرائیلدا دوا. ئەمە دوای ئەوە بوو کە سیحۆنی پاشای ئەمورییەکانی بەزاند کە لە حەشبۆن فەرمانڕەوا بوو، عۆگی پاشای باشانی شکاند کە لە عەشتارۆت فەرمانڕەوا بوو لە ئەدرەعی.

موسا لە بەری ڕۆژهەڵاتی ڕووباری ئوردون لە خاکی مۆئابدا دەستی بە ڕوونکردنەوەی ئەم فێرکردنە کرد و گوتی:

یەزدانی پەروەردگارمان لە حۆرێڤ پێی فەرمووین: «ئیتر بەسە! ماوەیەکی زۆرە لەم کێوە دانیشتوون، ڕووتان وەربگێڕن و کۆچ بکەن و بڕۆن بۆ ناوچە شاخاوییەکانی ئەمورییەکان و دەرودراوسێکانی لە عەراڤا و چیا و زوورگەکانی[b] خۆرئاوا و نەقەب و کەناری دەریای خاکی کەنعان و لوبنان هەتا ڕووباری گەورە، واتە ڕووباری فورات. بڕوانن ئەوا خاکەکەم لەپێش داناون، بڕۆنە ناوی و دەست بەسەر ئەو خاکەدا بگرن کە یەزدان سوێندی بۆ ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوبی باوباپیرانتان خوارد بیانداتێ و بۆ نەوەکانیشیان لەدوای خۆیان.»

دانانی دادوەرەکان

لەو کاتەدا لەگەڵتاندا دوام و گوتم، «ناتوانم بە تەنها بارتان هەڵبگرم، 10 یەزدانی پەروەردگارتان زۆری کردوون و ئەوەتا ئەمڕۆ ئێوە وەک ئەستێرەی ئاسمانن لە زۆریدا. 11 با یەزدانی پەروەردگاری باوباپیرانتان هەزار قات زیاترتان بکات و بەرەکەتدارتان بکات، هەروەک بەڵێنی پێدان، 12 بەڵام چۆن بە تەنها قورسایی و بارگرانی و ناکۆکییەکانتان هەڵبگرم؟ 13 لە هۆزەکانتان پیاوی دانا و تێگەیشتوو و ڕێزدار هەڵبژێرن و لەسەرتان دایاندەنێم.»

14 ئێوەش وەڵامتان دامەوە و گوتتان، «ئەوەی گوتت باشە، با بیکەین.»

15 جا پیاوە گەورەکانی هۆزەکانی ئێوەم برد، پیاوانی دانا و ڕێزدار، ئەوانم کرد بە سەرۆک بەسەرتانەوە، کاربەدەست بەسەر هەزاران و سەدان و پەنجایان و دەیان و کوێخاکان بۆ هۆزەکانتان. 16 لەو کاتەشدا فەرمانم بە دادوەرەکانتان کرد و گوتم: «گوێ لە داوا و سکاڵای گەلەکەتان بگرن و بە ڕاستودروستی دادوەرییان بکەن، جا چ داواکە لەنێوان دوو ئیسرائیلیدا بێت یان لەنێوان ئیسرائیلییەک و نامۆیەکدا بێت. 17 لە دادوەریدا لایەنگری مەکەن، گوێ لە بچووک بگرن وەک گەورە، لە کەس مەترسن، دادوەریکردن هی خودایە و ئەو داوایانەی بۆتان زەحمەت بێت، ئەوا بۆ منی دەهێنن هەتا گوێم لێی بێت.» 18 لەو کاتەشدا فەرمانم پێکردن سەبارەت بە هەموو ئەو شتانەی کە دەیکەن.

سیخوڕی خاکەکە

19 ئینجا لە حۆرێڤ کۆچمان کرد و ئەو چۆڵەوانییە مەزنە ترسناکەمان گرتەبەر کە لە ڕێگای ناوچە شاخاوییەکانی ئەمورییەکان بینیتان، هەروەک یەزدانی پەروەردگارمان فەرمانی پێ کردین و هاتین هەتا قادێش بەرنێعە. 20 پێم گوتن: «ئەوا هاتنە ناوچە شاخاوییەکانی ئەمورییەکان کە یەزدانی پەروەردگارمان پێمان دەدات. 21 بڕوانن! یەزدانی پەروەردگارتان خاکەکەی لەبەردەمتان داناوە، سەربکەون و دەستی بەسەردا بگرن، هەروەک یەزدانی پەروەردگاری باوباپیرانتان پێی فەرموون. مەترسن و ورە بەرمەدەن.»

22 جا هەمووتان هاتنە لای من و گوتتان: «با چەند پیاوێک لەپێش خۆمان بنێرین بۆ ئەوەی سیخوڕیەتی خاکەکەمان بۆ بکەن و هەواڵی ئەو ڕێگایەمان بۆ بهێننەوە کە پێیدا دەڕۆین و ئەو شارۆچکانەی بۆی دەچین.»

23 ئەو قسەیەم بەلاوە باش بوو، دوازدە پیاوم لێ دەرهێنان، لە هەر هۆزێک پیاوێک. 24 جا چوون و سەرکەوتنە سەر ناوچە شاخاوییەکە و هاتنە دۆڵی ئەشکۆل و سیخوڕییان کرد و 25 لەگەڵ دەستیان لە بەروبوومی خاکەکەیان بۆ هێناینەوە و هەواڵیان پێ ڕاگەیاندینەوە و گوتیان: «ئەو خاکەی یەزدانی پەروەردگارمان پێمان دەدات، باشە.»

یاخیبوون لە قسەی یەزدان

26 بەڵام ئێوە ڕازی نەبوون سەربکەون و لە فەرمانی یەزدانی پەروەردگارتان یاخی بوون و 27 لەناو چادرەکانتان کەوتنە بۆڵەبۆڵ و گوتتان: «یەزدان ڕقی لە ئێمەیە لەبەر ئەوە ئێمەی لە خاکی میسر دەرهێنا هەتا بمانداتە دەستی ئەمورییەکان و لەناومان ببەن. 28 بۆ کوێ سەردەکەوین؟ براکانمان ورەیان ڕووخاندین و گوتیان: ”گەلێکی لە ئێمە مەزنتر و باڵا بەرزترن، شارەکان مەزن و شوورادارن هەتا ئاسمان، هەروەها لەوێ نەوەی عەناقمان[c] بینی.“»

29 منیش پێم گوتن: «مەتۆقن و لێیان مەترسن. 30 یەزدانی پەروەردگارتان کە لەپێشتانەوە دەڕوات، ئەو بۆتان دەجەنگێت، بەگوێرەی هەموو ئەوەی لەپێش چاوتان لە میسر بۆی کردن، 31 هەروەها لە دەشتودەر کە بینیتان چۆن یەزدانی پەروەردگارتان هەڵیگرتن هەروەک باوک کوڕەکەی هەڵدەگرێت، لە هەموو ئەو ڕێگایەی گرتتانەبەر هەتا هاتنە ئەم شوێنە.»

32 لەگەڵ ئەوەشدا بڕواتان بە یەزدانی پەروەردگارتان نەبوو، 33 ئەوەی لە ڕێگا لەپێشتانەوە چوو هەتا شوێنێکتان بۆ بدۆزێتەوە بۆ چادرهەڵدانتان، لە شەودا لەناو ئاگردا بۆ ئەوەی ئەو ڕێگایەتان پیشان بدات کە پێیدا دەڕۆن و لە ڕۆژیشدا لەناو هەور.

34 جا یەزدان گوێی لە دەنگی قسەکانتان بوو، تووڕە بوو و سوێندی خوارد و فەرمووی: 35 «هیچ کەسێک لەم خەڵکە لەم نەوە بەدکارە ئەو خاکە چاکە نابینێت کە سوێندم خوارد بیدەم بە باوباپیرانتان، 36 تەنها کالێبی کوڕی یەفونە نەبێت، ئەو دەیبینێت و ئەو خاکە دەدەمە ئەو کە پێی لێناوە و دەیدەمە کوڕەکانیشی، چونکە بە هەموو دڵییەوە بەدوای یەزدان کەوت.»

37 بەهۆی ئێوەوە یەزدان لە منیش تووڕە بوو و فەرمووی: «تۆش بۆ ئەوێ ناچیت. 38 یەشوعی کوڕی نون کە لەبەردەمت وەستاوە دەچێتە ئەوێ، هانی بدە، چونکە خاکەکە وەک میرات بۆ ئیسرائیل دابەش دەکات، 39 بەڵام منداڵەکانتان کە گوتتان دەبنە دیل و کوڕەکانتان ئەوانەی هەتا ئەمڕۆ چاکە و خراپەیان نەزانیوە، ئەوان دەچنە ئەوێ و دەیدەمە ئەوان و ئەوان دەستی بەسەردا دەگرن، 40 بەڵام ئێوە ڕووتان وەربگێڕن و کۆچ بکەن بۆ دەشتودەر، لەسەر ڕێگای دەریای سوور[d]

41 جا وەڵامتان دایەوە و بە منتان گوت: «گوناهمان سەبارەت بە یەزدان کرد، ئێمە دەچین و دەجەنگین هەروەک یەزدانی پەروەردگارمان فەرمانی بە ئێمە کردووە.» بۆیە هەریەکەتان خۆی بە چەک و تفاقی جەنگ بەست، واتانزانی سەرکەوتن بۆ ناوچەی شاخاوییەکە ئاسانە!

42 بەڵام یەزدان پێی فەرمووم، «پێیان بڵێ: ”مەڕۆن و مەجەنگن، چونکە من لەگەڵتان نابم، نەوەک لەبەردەم دوژمنتان ببەزن.“»

43 جا قسەم لەگەڵ کردن و گوێتان نەگرت، بەڵکو لە فەرمانی یەزدان یاخی بوون و لووت بەرز بوون و بۆ ناوچەی شاخاوییەکە سەرکەوتن. 44 جا ئەمورییەکانی دانیشتووی ئەو شاخانە پەلاماریان دان و دەریانپەڕاندن، هەروەک پوورە هەنگی کێوی دەیکات و لە سێعیرەوە تێکیان شکاندن هەتا حۆرما. 45 ئینجا گەڕانەوە و گریان لەبەردەم یەزدان، بەڵام یەزدان گوێی لە دەنگتان نەگرت و گوێی بۆ شل نەکردن. 46 ماوەیەکی درێژ لە قادێش دانیشتن بە قەد ئەو ڕۆژانەی تێیدا مانەوە.

Notas al pie

  1. 1‏:1 شیوێک بوو لە دەریاچەی جەلیلەوە هەتا دەریای مردوو.‏
  2. 1‏:7 زوورگ: لە تەپۆڵکە بەرزترە، هەروەک بەرزاییەکانی زوورگەزراو لە کوردستان.‏
  3. 1‏:28 نەوەی عەناق: خەڵکێکی زەبەلاح بوون و لەبەر توانای جەستەییان لە جەنگدا ترسناک بوون. بڕوانە سەرژمێری 13‏:22‏‏.‏
  4. 1‏:40 عیبری سوف‏ واتە (زەل). دەشێت مەبەست لە دەریای سوف بێت، ئەو دەریایە بێت کە دەکەوێتە سەرووی باکووری کەنداوی سوێسی ئەمڕۆ، بەڵام لە دەقی یۆنانی پەیمانی نوێ هەر بە دەریای سوور نووسراوە. بڕوانە عیبرانییەکان 11‏:29‏‏.‏