Amplified Bible

Daniel 11

Conflicts to Come

1“Also I, in the first year of Darius the Mede, I (Gabriel) arose to be an encouragement and a protection for him. And now I will tell you the truth. Behold, [a]three more kings are going to arise in Persia. Then a [b]fourth will become far richer than all of them. When he becomes strong through his riches he will stir up the whole empire against the realm of Greece. Then a [c]mighty [warlike, threatening] king will arise who will rule with great authority and do as he pleases. But as soon as he (Alexander) has risen, his kingdom will be broken [by his death] and divided toward the four winds of heaven [the north, south, east, and west], but not to his descendants, nor according to the [Grecian] authority with which he ruled, for his kingdom will be torn out and uprooted and given to [d]others (his four generals) to the exclusion of these.

“Then the king of the South (Egypt) will be strong, along with one of his princes who will be stronger than he and have dominance over him; his domain will be a great dominion. After some years [e]the Syrian king of the North and the Egyptian king of the South will make an alliance; the [f]daughter (Berenice) of the king of the South will come to the [g]king of the North to make an equitable and peaceful agreement (marriage); [h]but she will not retain the power of her position, nor will he retain his power. She will be handed over with her attendants and her father as well as he who supported her in those times. But out of a branch of her [familial] roots will one (her brother, Ptolemy III Euergetes I) arise in his place, and he will come against the [Syrian] army and enter the fortress of the king of the North, and he will deal with them and will prevail. Also he will carry off to Egypt their [Syrian] gods with their cast images and their precious and costly treasure of silver and of gold, and he will refrain from waging war against the king of the North for some years. And the [i]king of the North will come into the realm of the king of the South, but he will retreat to his own country [badly defeated].

10 “His sons will prepare for battle and assemble a multitude of great forces; which will keep on coming and overflow [the land], and pass through, so that they may again wage war as far as his fortress. 11 The king of the South (Ptolemy IV Philopator of Egypt) will be enraged and go out and fight with the king of the North (Antiochus III the Great); and [j]the Syrian king will raise a great multitude (army), but the multitude shall be given into the hand of the Egyptian king. 12 When the multitude (army) is captured and carried away, the heart of the Egyptian king will be proud (arrogant), and he will cause tens of thousands to fall, but he will not prevail. 13 For the king of the North will again raise a multitude (army) greater than the one before, and after several years he will advance with a great army and substantial equipment.

14 “In those times many will rise up against the king of the South (Egypt); also the violent men among your own people will arise in order to fulfill the [earlier] visions, but they will fail. 15 Then the king of the North (Syria) will come and build up siege ramps and capture a well-fortified city. The forces of the South will not stand their ground, not even the finest troops, for there will be no strength to stand [against the Syrian king]. 16 But he (Syria) who comes against him (Egypt) will do exactly as he pleases, and no one will be able to stand against him; he (Antiochus III the Great) will also stay for a time in the Beautiful and Glorious Land [of Israel], with destruction in his hand. 17 He will be determined to come with the power of his entire kingdom, and propose equitable conditions and terms of peace, which he will put into effect [by making an agreement with the king of the South]. He will also give him his [k]daughter (Cleopatra I), in an attempt to overthrow the kingdom, but it will not succeed or be to his advantage. 18 After this, he (Antiochus III the Great, King of Syria) will turn his attention to the [l]islands and coastlands and capture many [of them]. But a commander (Lucius Scipio Asiaticus of Rome) will put an end to his aggression [toward Rome’s territorial interests]; in fact, he will repay his insolence and turn his audacity back upon him. 19 Then he will turn back toward the fortresses of his own land [of Syria], but he will stumble and fall and not be found.

20 “Then in his place one (his eldest son, Seleucus IV Philopator) will arise who will send an oppressor through the Jewel of his kingdom; yet within a few days he will be [m]shattered, though not in anger nor in battle. 21 And in his place [in Syria] will arise a [n]despicable and despised person, to whom royal majesty and the honor of kingship have not been conferred, but he will come [without warning] in a time of tranquility and seize the kingdom by intrigue. 22 The overwhelming forces [of the invading armies of Egypt] will be flooded away before him and smashed; and also the [o]prince of the covenant [will be smashed]. 23 After an [p]alliance is made with him he will work deceitfully, and he will go up and gain power with a small force of people. 24 In a time of tranquility, [without warning] he will enter the most productive and richest parts of the kingdom [of Egypt], and he will accomplish that which his fathers never did, nor his fathers’ fathers; he will distribute plunder, spoil and goods among them. He will devise plans against strongholds, but only for a time [decreed by God]. 25 He will stir up his strength and courage against [his former Egyptian ally] the king of the South (Ptolemy VI) with a great army; so the king of the South will prepare an extremely great and powerful army to wage war, but he will not stand, for schemes will be devised against him. 26 Yes, those who eat his fine food will betray and destroy him (Ptolemy VI), and his army will be swept away, and many will fall down slain. 27 And as for both of these [q]kings, their hearts will be set on doing evil; they will speak lies over the same table, but it will not succeed, for the end is yet to come at the appointed time. 28 Then he (Antiochus IV Epiphanes) will return to his land with great treasure (plunder); and his heart will be set against the holy covenant, and he will take action and return to his own land (Syria).

29 “At the time appointed [by God] he will return and come into the South, but this last time will not be successful as were the previous invasions [of Egypt]. 30 For ships of Cyprus [in Roman hands] will come against him; therefore he will be discouraged and turn back [to Israel] and carry out his rage against the holy covenant and take action; so he will return and show favoritism toward those [Jews] who abandon (break) the holy covenant [with God]. 31 Armed forces of his will arise [in Jerusalem] and defile and desecrate the sanctuary, the [spiritual] stronghold, and will do away with the regular sacrifice [that is, the daily burnt offering]; and they will set up [a pagan altar in the sanctuary which is] the abomination of desolation. 32 With smooth words [of flattery and praise] he will turn to godlessness those who [are willing to] disregard the [Mosaic] covenant, but the people who [are spiritually mature and] know their God will display strength and take action [to resist]. 33 They who are wise and have spiritual insight among the people will instruct many and help them understand; yet for many days some [of them and their followers] will fall by the sword and by flame, by captivity and by plunder. 34 Now when they fall they will receive a little help, and many will join with them in hypocrisy. 35 Some of those who are [spiritually] wise and have insight will fall [as martyrs] in order to refine, to purge and to make those among God’s people pure, until the end time; because it is yet to come at the time appointed [by God].

36 “Then the [r]king (the Antichrist) will do exactly as he pleases; he will exalt himself and magnify himself above every god and will speak astounding and disgusting things against the God of gods and he will prosper until the indignation is finished, for that which is determined [by God] will be done. 37 He will have no regard for the gods of his fathers or for the desire of women, nor will he have regard for any other god, for he shall magnify himself above them all. 38 Instead, he will honor a god of fortresses, a god whom his fathers did not know; he will honor him with gold and silver, with precious stones and with expensive things. 39 He will act against the strongest fortresses with the help of a foreign god; he will give great honor to those who acknowledge him and he will cause them to rule over the many, and will parcel out land for a price.

40 “At the end time the king of the South will push and attack him (the Antichrist), and the king of the North will storm against him with chariots and horsemen and with many ships; and he will enter countries, overwhelm them and pass through. 41 He shall also enter the Beautiful and Glorious Land (Israel), and many countries will fall, but these will be rescued out of his hand: Edom, Moab, and the foremost [core] of the people of Ammon. 42 Then he will stretch out his hand against other countries, but Egypt will not be among the ones which escape. 43 He will have power over the treasures of gold and silver and over all the precious things of Egypt, and the Libyans and the Ethiopians will follow in his footsteps. 44 But rumors from the east and from the north will alarm and disturb him, and he will set out with great fury to destroy and to annihilate many. 45 He will pitch his palatial tents between the seas and the glorious Holy Mountain (Zion); yet he will come to his end with no one to help him [in his final battle with God].

Notas al pie

  1. Daniel 11:2 Cambyses the son of Cyrus, Psuedo-Smerdis, and Darius I Hystaspes.
  2. Daniel 11:2 Xerxes I who is also known as Ahasuerus in the Book of Esther.
  3. Daniel 11:3 There are many reasons for identifying this king as Alexander the Great, as well as identifying the other rulers according to their relationship to the events of those times. There is nothing in the context which makes it necessary to limit the passage to Alexander. Some ruler may arise in the end times to whom the prophecy will also apply.
  4. Daniel 11:4 See note 8:22.
  5. Daniel 11:6 Lit they will.
  6. Daniel 11:6 Berenice was the daughter of Ptolemy II Philadelphus.
  7. Daniel 11:6 King Antiochus II Theos of Syria.
  8. Daniel 11:6 King Antiochus II, Berenice and their baby were later murdered by the divorced wife of Antiochus II.
  9. Daniel 11:9 Seleucus II Callinicus, successor to Antiochus II Theos.
  10. Daniel 11:11 Lit the latter.
  11. Daniel 11:17 Cleopatra I, daughter of Antiochus III the Great, king of Syria, was married to Ptolemy V Epiphanes of Egypt. She supported her husband instead of her father during his attempt to conquer Egypt.
  12. Daniel 11:18 Greek and Mediterranean territories under Rome’s influence.
  13. Daniel 11:20 Seleucus IV was poisoned soon after coming to power.
  14. Daniel 11:21 This contemptible conqueror is identified as Antiochus IV Epiphanes, the younger son of Antiochus III the Great, king of Syria, and is a type of the final Antichrist referred to in Dan 11:36; 2 Thess 2:3-12; 1 John 4:3; 2 John 7; and Rev 13:5-8. Antiochus IV Epiphanes attempted to destroy the worship of the true God by robbing the temple of its gold and silver treasures related to worship and setting up a statue of Jupiter in the Holy of Holies. He also breached the walls of Jerusalem, ordered a daily sacrifice of pig, forbade circumcision and destroyed all the sacred scrolls he could find (see note 8:10).
  15. Daniel 11:22 Onias III, the high priest at Jerusalem, was murdered by his brother Menelaus, who supported Antiochus IV Epiphanes. Antiochus IV later named Menelaus as high priest.
  16. Daniel 11:23 Antiochus IV allied himself with Ptolemy VI Philometer, in opposition to Ptolemy VII Euergetes II, as a deceptive way to plunder and conquer much of Egypt.
  17. Daniel 11:27 Ptolemy VI who was designated to rule at Memphis, and Ptolemy VII who was designated to rule at Alexandria, lied to Antiochus IV Epiphanes, and established a joint rule.
  18. Daniel 11:36 The Antichrist is the subject from this point in the prophecy to the end of the chapter.

Ang Pulong Sang Dios

Daniel 11

1“Sadtong nahauna nga tuig sang paghari ni Darius nga Medianhon, ako ang nagbulig kag nagpangapin kay Micael.

Ang mga Hari sa Bagatnan kag sa Aminhan

“Karon, isugid ko na sa imo ang kamatuoran: May tatlo pa ka hari nga magahari sa Persia. Ang ikaapat nga hari nga magasunod sa ila nga tatlo mas manggaranon pa sang sa ila. Paagi sa iya manggad, mangin gamhanan siya, kag pagasulsulan niya ang iban nga mga ginharian nga magpakig-away kontra sa ginharian sang Grecia. Pagkatapos may isa ka gamhanan nga hari nga magaabot. Madamo nga mga nasyon ang iya pagasakupon, kag himuon niya ang gusto niya himuon. Kon maggamhanan na gid siya, maguba ang iya ginharian kag mabahin sa apat ka direksyon sang kalibutan, pero indi ang iya mga kaliwat ang magahari. Ang magabulos nga mga hari indi makadumala nga pareho sang iya pagdumala. Kuhaon matuod ang iya ginharian kag ihatag sa iban, indi sa iya mga kaliwat.

“Ang hari sa bagatnan[a] mangin gamhanan. Pero ang isa sa iya mga heneral mangin mas gamhanan sang sa iya. Kag sa ulihi magahari man ini nga heneral kag mangin gamhanan ang iya nga ginharian. Pagkaligad sang pila ka tuig, magadampiganay ining duha ka ginharian. Tungod kay ipaasawa sang hari sa bagatnan ang iya anak nga babayi sa hari sa aminhan.[b] Pero indi magdugay ang gahom sang babayi kag pati ang gahom sang hari sa aminhan. Kay sa sina nga tion, pagapatyon ang babayi kag ang iya bana kag bata,[c] pati ang mga nagaatipan sa iya.[d]

“Sa ulihi, ang utod sang babayi mangin hari sang ginharian sa bagatnan. Siya ang magabulos sa iya amay. Salakayon niya ang mga soldado sang hari sa aminhan kag sudlon ang napaderan nga banwa[e] sini. Magapakig-away siya sa ila kag magadaog siya. Dal-on niya pabalik sa Egipto ang mga imahen sang ila mga dios kag ang ila malahalon nga mga pagkabutang nga bulawan kag pilak. Sa sulod sang pila ka tuig, indi na siya magpakig-away sa hari sa aminhan. Pero sa ulihi salakayon siya sang hari sa aminhan, pero mapierdi ining hari sa aminhan kag magapauli sa iya lugar.

10 “Magatipon sang madamo nga mga soldado ang mga anak sang hari sa aminhan agod magpreparar sa pagpakig-away. Ang isa sa ila magasalakay nga daw sa baha nga indi mapunggan. Magasalakay siya hasta sa napaderan nga banwa sang hari sa bagatnan. 11 Kag tungod sa kaakig sang hari sa bagatnan, magapakig-away siya sa hari sa aminhan, kag pierdihon niya ang madamo nga mga soldado sini. 12 Tungod sang iya pagdaog, magapabugal siya kag madamo pa gid ang iya pamatyon, pero indi siya magapabilin nga madinalag-on. 13 Kay magatipon liwat ang hari sa aminhan sang mas madamo pa gid nga mga soldado sang sa una. Kag pagkaligad sang pila ka tuig, magasalakay siya liwat kaupod sang iya madamo kag armado gid nga mga soldado.

14 “Sa sina nga panahon, madamo ang magakontra sa hari sa bagatnan. Isa na sa magakontra amo ang mga kapareho mo nga mga Israelinhon nga mapintas. Himuon nila ini bilang katumanan sang palanan-awon, pero mapierdi sila. 15 Dayon salakayon sang hari sa aminhan ang isa ka napaderan nga banwa sang ginharian sa bagatnan. Kibunon nila ini kag sudlon. Wala gid sang may mahimo ang mga soldado sang ginharian sa bagatnan pati na ang ila pinakamaayo nga mga soldado, tungod kay indi nila masarangan ang kaaway. 16 Gani himuon sang hari sa aminhan ang bisan ano nga gusto niya nga himuon, kag wala gid sing may makapugong sa iya. Sakupon niya ang matahom nga duta sang Israel, kag magapasakop ini sing bug-os sa iya nga gahom.[f] 17 Determinado gid ang hari sa aminhan nga magsalakay sa ginharian sa bagatnan sa bug-os nga kusog sang iya ginharian. Pero magapakigdampig anay siya sa hari sa bagatnan paagi sa pagpaasawa sang iya anak sa hari, agod paagi sa iya anak malaglag ang ginharian sa bagatnan. Pero indi magakontra ang babayi sa ginharian sa bagatnan kag indi siya magaapin sa iya amay. 18 Gani ang mga banwa na lang anay nga malapit sa dagat ang salakayon sang hari sa aminhan, kag madamo sa ila ang iya sakupon. Pero pauntaton sang isa ka pangulo ang iya pagpakahuya sa iban, kag sa baylo siya mismo amo ang mahuy-an. 19 Gani magapauli siya sa napaderan nga mga banwa sang iya nasyon. Pero mapierdi siya, kag amo na ato ang iya katapusan.

20 “Ang magabulos sa iya nga hari magasugo sang isa ka opisyal nga magapuwersa sa mga tawo nga magbayad sang buhis para sa dugang nga manggad sang iya ginharian. Pero sa indi madugay mapatay ang ini nga hari, pero indi sa inaway ukon tungod nga may naakig sa iya.

21 “Ang magabulos sa iya nga hari isa ka tawo nga talamayon, kag wala kuntani sang kinamatarong sa paghari. Sa wala gid ginalaumi sang mga tawo, gulpi lang nga pagaagawon niya ang paggahom sa ginharian paagi sa daya. 22 Madamo nga mga kaaway nga mga soldado ang iya pagalaglagon, kag patyon niya pati ang pangulo nga pari.[g] 23 Magapakigdampig ang iban nga mga nasyon sa iya, pero sa ulihi dayaan niya sila. Mangin gamhanan siya bisan gamay lang ang iya ginharian. 24 Sa wala gid ginalaumi sang mga tawo, gulpi lang nga magasalakay siya sa mauswagon nga mga lugar sang isa ka probinsya. Himuon niya ang wala mahimo sadto sang iya mga katigulangan. Bahin-bahinon niya sa iya mga sumulunod ang mga butang nga maagaw niya sa inaway. Magaplano pa siya sa pagsalakay sa napaderan nga mga banwa, pero sa malip-ot lang nga tion.

25 “Kaupod sang madamo niya nga mga soldado, magapangisog siya sa pagpakig-away sa hari sa bagatnan. Pero magapakig-away sa iya ang hari sa bagatnan nga may madamo nga mga soldado nga armado gid. Mapierdi ang hari sa bagatnan tungod sa malaot nga padihot sang iya mga kaaway kontra sa iya. 26 Laglagon siya sang iya mismo mga tinawo. Gani mapierdi ang iya mga soldado kag madamo sa ila ang magakalamatay.

27 “Magaayuhay ining duha ka hari pero pareho sila nga magabutig kag magahunahuna sang malain kontra sa isa kag isa. Indi magmadinalag-on ang ila katuyuan kontra sa isa kag isa. Kag magapadayon ang ila pag-inaway tungod kay wala pa mag-abot ang katapusan sa natalana nga tion. 28 Magapauli ang hari sa aminhan sa iya lugar dala ang madamo nga mga pagkabutang nga nakuha niya sa inaway. Pero sa wala pa siya makapauli, hingabuton niya ang katawhan sang Dios kag ang ila relihiyon.[h] Pagkatapos sini, magapauli siya sa iya lugar.

29 “Sa natalana nga tion, salakayon niya liwat ang ginharian sa bagatnan, pero ang matabo sa sina nga tion indi na pareho sang natabo sang una. 30 Kay salakayon siya sang mga barko nga halin sa nakatundan. Kag tungod sa kahadlok, magaatras siya kag magapauli. Ipaupok niya ang iya kaakig sa katawhan sang Dios kag sa ila relihiyon, pero mangin maayo siya sa mga nagsikway sang ila relihiyon.[i]

31 “Suguon sang hari sa aminhan ang iya mga soldado sa pagdagta sang templo nga napalibutan sang mga pader. Pauntaton niya ang adlaw-adlaw nga paghalad kag ipabutang sa templo ang makangilil-ad nga butang nga mangin kabangdanan nga pabay-an ang templo. 32 Intuon niya ang mga nagsikway sang ila relihiyon sa paghimo sang mahigko nga mga butang. Pero magapangisog sa pagpamatok sa iya ang mga tawo nga nakakilala gid sa Dios.

33 “Ang mga nakaintiendi sang kamatuoran magatudlo sa madamo nga mga tawo, pero hingabuton sila sa sulod sang pila ka adlaw. Ang iban sa ila patyon sa espada ukon sunugon, kag ang iban bihagon ukon kuhaan sang mga pagkabutang. 34 Sa sina nga paghingabot sa ila, diutay lang ang magabulig sa ila, pero madamo nga mga tawo nga indi sinsero ang magaupod sa ila. 35 Hingabuton ang iban nga nakaintiendi sang kamatuoran agod mangin putli ukon matinlo ang ila kabuhi hasta mag-abot ang katapusan, nga magaabot sa natalana nga tion.

36 “Himuon sang hari sa aminhan ang bisan ano nga luyag niya himuon. Kabigon niya ang iya kaugalingon nga labaw sa tanan nga dios, kag pasipalahan niya ang Dios nga labaw sa tanan nga dios. Magamadinalag-on siya hasta sa tion nga ipakita sang Dios ang iya kaakig, tungod kay kinahanglan gid nga matabo ang mga butang nga gintalana sang Dios nga matabo. 37-38 Indi niya pagkilalahon ang mga dios sang iya mga katigulangan ukon ang dios nga ginapalangga sang mga babayi. Sa baylo, kabigon niya ang iya kaugalingon nga labaw sa ila tanan. Wala siya sing iban nga padunggan nga dios magluwas sa dios nga manugsalakay sang napaderan nga mga banwa. Padunggan niya ini nga dios nga indi gani kilala sang iya mga katigulangan. Halaran niya ini sang bulawan, pilak, malahalon nga mga bato, kag iban pa nga malahalon nga mga regalo. 39 Salakayon niya ang pinakamabakod nga mga banwa sa bulig sang sadto nga dios nga indi kilala sang iya mga katigulangan. Padunggan niya ang mga tawo nga maayo sa iya paagi sa pagpadumala sa ila sa madamo nga mga katawhan. Kag hatagan niya sila sang duta bilang balos sa ila.

40 “Pag-abot sang katapusan, magapakig-away ang hari sa bagatnan sa hari sa aminhan. Pero salakayon siya sang hari sa aminhan nga may mga karwahe kag mga manugkabayo kag madamo nga mga barko. Ini siya magasalakay nga daw sa baha sa madamo nga mga nasyon kag panglaglagon niya sila. 41 Salakayon niya pati ang matahom nga duta sang Israel, kag madamo nga mga tawo ang mapatay. Pero makapalagyo sa iya ang Edom, ang Moab, kag ang mga pangulo sang mga Ammonhon. 42 Madamo nga mga nasyon ang iya salakayon, isa na ang Egipto. 43 Mangin iya ang mga bulawan, mga pilak, kag ang tanan nga manggad sang Egipto. Sakupon man niya pati ang Libya kag ang Etiopia.[j] 44 Pero may mga balita halin sa sidlangan kag aminhan nga makapakulba sa iya. Gani magasalakay siya sa puwerte nga kaakig, kag madamo nga mga tawo ang iya pamatyon. 45 Magapatindog siya sang iya harianon nga tolda sa tunga-tunga sang dagat[k] kag sang matahom kag balaan nga bukid.[l] Pero sa ulihi mapatay siya nga wala gid sing may magabulig sa iya.”

Notas al pie

  1. 11:5 ang hari sa bagatnan: siguro ang buot silingon, ang hari sang Egipto. Amo man halin sa bersikulo 6 hasta sa 40.
  2. 11:6 hari sa aminhan: siguro ang buot silingon, ang hari sang Syria. Amo man halin sa bersikulo 7 hasta sa 40.
  3. 11:6 bata: Amo ini sa iban nga dumaan nga mga teksto. Sa Hebreo, amay.
  4. 11:6 ang mga nagaatipan sa iya: ukon, ang mga nagasuporta sa iya.
  5. 11:7 napaderan nga banwa: ukon, mabakod nga depensa. Amo man sa bersikulo 10, 19, 38 kag 39.
  6. 11:16 magapasakop… gahom: ukon, may gahom siya sa paglaglag sini.
  7. 11:22 pangulo nga pari: sa literal, pangulo sang kasugtanan.
  8. 11:28 ang katawhan sang Dios kag ang ila relihiyon: sa literal, balaan nga kasugtanan.
  9. 11:30 nagsikway sang ila relihiyon: siguro ang buot silingon, ang mga malaot nga mga Israelinhon. Amo man sa bersikulo 32.
  10. 11:43 Etiopia: sa Hebreo, Cush.
  11. 11:45 dagat sang Mediteraneo.
  12. 11:45 matahom kag balaan nga bukid, sa diin nagatindog ang templo.