Amplified Bible

1 Kings 1

David in Old Age

1Now King David was [a]old, advanced in years; they covered him with clothes, but he could not get warm. So his servants said to him, “Let a young virgin be found for my lord the king and let her attend him and become his nurse; let her lie against your chest, so that my lord the king may feel warm.” So they searched for a beautiful girl throughout the territory of Israel, and found Abishag the [b]Shunammite, and brought her to the king. The girl was very beautiful; and she became the king’s nurse and served him, but the king [c]was not intimate with her.

Then Adonijah the son of [David’s wife] Haggith exalted himself, saying, “I [the eldest living son] will be king.” So [following Absalom’s example] he prepared for himself chariots and horsemen, and fifty men to run before him. His father [David] had [d]never rebuked him at any time by asking, “Why have you done this?” Adonijah was also a very handsome man, and he was born after Absalom. He had conferred with [e]Joab the son of Zeruiah [David’s half sister] and with Abiathar the priest; and they followed Adonijah and helped him. But Zadok the priest, Benaiah the son of Jehoiada, Nathan the prophet, Shimei, Rei, and David’s [f]most formidable warriors did not side with Adonijah [in his desire to become king].

Adonijah sacrificed sheep and oxen and fattened steers by the Stone of Zoheleth, which is beside [the well] En-rogel; and he invited all his brothers, the king’s sons, and all the men of Judah, the king’s servants [to this feast]. 10 But he did not invite Nathan the prophet, Benaiah, the most formidable warriors, or his brother Solomon.

Nathan and Bathsheba

11 Then Nathan spoke to Bathsheba the mother of Solomon, “Have you not heard that Adonijah the son of Haggith has become king, and David our lord does not know about it? 12 Come now, please let me advise you and save your life and the life of your son Solomon. 13 Go at once to King David and say to him, ‘Did you not, my lord, O king, swear to your maidservant, saying, “Solomon your son shall certainly be king after me, and he shall sit on my throne”? Why then has Adonijah become king?’ 14 Behold, while you are still there speaking with the king, I will come in after you and confirm your words.”

15 So Bathsheba went to the king in his bedroom. Now the king was very old and weak, and Abishag the Shunammite was attending the king. 16 So Bathsheba bowed down and paid respect to the king. And the king said, “[g]What do you wish?” 17 She said to him, “My lord, you swore by the Lord your God to your maidservant, saying, ‘Solomon your son shall certainly be king after me and he shall sit on my throne.’ 18 But now, behold, Adonijah is [acting as] king; and now [as things stand], my lord the king, you do not know it. 19 He has sacrificed oxen and fattened steers and sheep in abundance, and has invited all the king’s sons and Abiathar the priest and Joab the commander of the army [to a feast], but he did not invite your servant Solomon. 20 Now as for you, my lord the king, the eyes of all [h]Israel are on you [waiting for you] to tell them who shall sit on the throne of my lord the king after him. 21 Otherwise it will come about when my lord the king lies down [in death] with his fathers, that I and my son Solomon will be considered [i]political enemies.”

22 While she was still speaking with the king, Nathan the prophet came in. 23 The king was told, “Here is Nathan the prophet.” And when he came before the king, he bowed before the king with his face to the ground. 24 Then Nathan said, “My lord the king, have you said, ‘Adonijah shall be king after me, and he shall sit on my throne’? 25 Because he has gone down today [to En-Rogel] and has sacrificed oxen and fattened steers and sheep in abundance, and has invited all the king’s sons, the commanders of the army and Abiathar the priest [to this feast]; and [right now] they are eating and drinking in his presence; and they say, ‘Long live King Adonijah!’ 26 But he has not invited me, your servant, nor Zadok the priest, nor Benaiah the son of Jehoiada, nor your servant Solomon. 27 If this thing has been done by my lord the king, why have you not shown your servants who shall sit on the throne of my lord the king after him?”

28 King David answered, “Call Bathsheba to me.” And she came into the king’s presence and stood before him. 29 Then the king swore an oath and said, “As the Lord lives, who has redeemed my soul from all distress, 30 even as I swore to you by the Lord, the God of Israel, saying, ‘Solomon your son shall certainly be king after me, and he shall sit on my throne in my place’; I will indeed do so this very day.” 31 Bathsheba bowed down with her face to the ground, and laid herself face down before the king and said, “May my lord King David live forever!”

32 Then King David said, “Call Zadok the priest, Nathan the prophet, and Benaiah the son of Jehoiada to me.” And they came before the king. 33 The king told them, “Take the [j]servants of your lord with you and have Solomon my son [k]ride on my own mule, and bring him down to [the spring at] [l]Gihon [in the Kidron Valley]. 34 Let Zadok the priest and Nathan the prophet anoint him there as king over Israel. Then blow the trumpet and say, ‘Long live King Solomon!’ 35 Then you shall come up [to Jerusalem] after him, and he shall come and sit on my throne and he shall reign as king in my place; for I have appointed him to be ruler over Israel and Judah.” 36 Benaiah [the overseer of the king’s bodyguards], the son of Jehoiada answered the king and said, “Amen! (So be it!) May the Lord, the God of my lord the king, say so too. 37 [m]Just as the Lord has been with my lord the king, so may He be with Solomon, and make his throne greater than the throne of my lord King David!”

Solomon Anointed King

38 So Zadok the priest, Nathan the prophet, Benaiah the son of Jehoiada, the Cherethites, and the Pelethites [the king’s bodyguards] went down [from Jerusalem] and had Solomon ride on King David’s mule, and brought him to [the spring at] Gihon. 39 Zadok the priest took a horn of [olive] oil from the [sacred] tent and anointed Solomon. They blew the trumpet, and all the people said, “Long live King Solomon!” 40 All the people went up after him, and they were playing on flutes and rejoicing with great joy, so that the earth shook and seemed to burst open with their [joyful] sound.

41 Now Adonijah and all the guests who were with him heard it as they finished eating. When Joab heard the trumpet sound, he said, “[n]Why is the city in such an uproar?” 42 While he was still speaking, behold, Jonathan the son of Abiathar the priest arrived. And Adonijah said, “Come in, for you are a valiant and trustworthy man and you bring good news.” 43 But Jonathan replied to Adonijah, “No, on the contrary, our lord King David has made Solomon king! 44 The king has sent him with Zadok the priest, Nathan the prophet, Benaiah the son of Jehoiada, the Cherethites, and the Pelethites; and they have had him ride on the king’s [own royal] mule. 45 Also, Zadok the priest and Nathan the prophet have anointed him king in Gihon, and they have come up from there celebrating, so the city is in an uproar. This is the noise which you have heard. 46 Besides, Solomon has taken his seat on the throne of the kingdom. 47 Moreover, the king’s servants came to bless (congratulate) our lord King David, saying, ‘May [o]your God make the name of Solomon better (more famous) than your name and make his throne greater than your throne.’ And the king bowed himself [before God] upon the bed. 48 The king has also said this: ‘Blessed be the Lord, the God of Israel, who has granted one [of my descendants] to sit on my throne today and allowed my eyes to see it.’”

49 Then all Adonijah’s guests were terrified [of being branded as traitors] and stood up and left the feast, and each one went on his way. 50 And Adonijah feared Solomon, and he got up and went [to the tabernacle on Mt. Zion] and took hold of the horns of the altar [seeking asylum]. 51 Now Solomon was told, “Behold, Adonijah is afraid of King Solomon, and behold, he has grasped the horns of the altar [seeking God’s protection], saying, ‘King Solomon must swear to me today that he will not kill his servant with the sword.’” 52 Solomon said, “If he [proves he] is a worthy man, not even one of his hairs shall fall to the ground; but if wickedness is found in him, he shall die.” 53 So King Solomon sent [soldiers], and they brought Adonijah down from the altar [that was in front of the tabernacle]. And he came and bowed down to King Solomon, and Solomon said to him, “Go to your house.”

Notas al pie

  1. 1 Kings 1:1 I.e. about seventy years old.
  2. 1 Kings 1:3 The town of Shunam was located within the territory of Issachar.
  3. 1 Kings 1:4 Lit did not know her.
  4. 1 Kings 1:6 David’s failure to discipline his sons always resulted in tragedy.
  5. 1 Kings 1:7 The commander of Israel’s army.
  6. 1 Kings 1:8 Lit mighty men and so throughout the chapter.
  7. 1 Kings 1:16 Lit What to you.
  8. 1 Kings 1:20 In general, sons of Israel or Israel or Israelites refers to all the people (males and females) of the various tribes descended from the twelve sons (Gen 35:23-26) of Jacob (later renamed Israel by God). In verses concerning things such as warfare or circumcision sons of Israel or Israel or Israelites usually refers only to the males. Tribes of ancient people were identified by the name of their founding ancestor. Therefore, this same general rule applies when referring to individual tribal groups, e.g. sons of Reuben, Reuben, Reubenites and so throughout.
  9. 1 Kings 1:21 Lit sinners.
  10. 1 Kings 1:33 This group would have included David’s personal bodyguards.
  11. 1 Kings 1:33 Placing Solomon on his royal mule announced to the people that David had chosen Solomon as his successor.
  12. 1 Kings 1:33 This was near En-rogel, the site of Adonijah’s celebration.
  13. 1 Kings 1:37 This was a declaration of support for David and his choice of Solomon.
  14. 1 Kings 1:41 Gihon was nearby, but because of the topography it was not visible.
  15. 1 Kings 1:47 See note v 37.

Kurdi Sorani Standard

یەکەم پاشایان 1

یاخیبوونی ئەدۆنیا

1داودی پاشا پیر بوو و تەمەنی گەورە بوو، هەرچەندە بە جلوبەرگ دایاندەپۆشی گەرم نەدەبووەوە. ئینجا خزمەتکارەکانی پێیان گوت: «با بەدوای کچێکی پاکیزەدا بگەڕێین و بیهێنین بۆ پاشای گەورەمان، تاکو خزمەتی پاشا بکات و بایەخی پێبدات، لە باوەشیدا پاڵ بکەوێت، هەتا پاشای گەورەمان گەرم بێتەوە.»

ئینجا لە هەموو ناوچەکانی ئیسرائیل بەدوای کچێکی جواندا گەڕان، ئەبیشەگی شونەمییان دۆزییەوە و بۆ پاشایان هێنا. کچەکە زۆر جوان بوو، چاودێری پاشای دەکرد و خزمەتی دەکرد، بەڵام پاشا لەگەڵی جووت نەبوو.

ئەدۆنیای کوڕی داود کە لە حەگیسی ژنی بوو، ڕاست بووەوە و گوتی: «من دەبمە پاشا.» گالیسکە و ئەسپ سواری بۆ خۆی ئامادە کرد، لەگەڵ پەنجا پیاو کە لەپێشیەوە ڕایاندەکرد. باوکی هیچ کاتێک سەرزەنشتی نەکردبوو پێی بڵێ، «بۆچی وات کردووە؟» هەروەها زۆر قۆز بوو. دایکی لەدوای ئەبشالۆم ئەوی ببوو.

ئەدۆنیا لەگەڵ یۆئابی کوڕی چەرویا و ئەبیاتاری کاهین قسەی کرد، ئەوانیش پشتگیرییان کرد. بەڵام سادۆقی کاهین و بەنایای کوڕی یەهۆیاداع و ناتانی پێغەمبەر و شیمعی و ڕێعی و پاڵەوانەکانی داود، لەگەڵ ئەدۆنیا نەبوون.

ئیتر ئەدۆنیا لەلای بەردی زۆحەلەت ئەوەی لەتەنیشتی کانی ڕۆگێلە، مەڕ و مانگا و گوێرەکەی قەڵەوی سەربڕی. هەموو براکانی، واتە کوڕەکانی پاشا، لەگەڵ هەموو پیاوانی یەهودا کە خزمەتکاری پاشا بوون بانگهێشتی کردن. 10 بەڵام ناتانی پێغەمبەر و بەنایا و پاڵەوانەکان و سلێمانی برای بانگهێشت نەکرد.

11 پاشان ناتان بە بەتشەبەعی دایکی سلێمانی گوت: «نەتبیستووە کە ئەدۆنیای کوڕی حەگیس بووەتە پاشا و داودی گەورەشمان بەمە نازانێت؟ 12 ئێستاش وەرە ئامۆژگارییەکی باشت بکەم، تاکو گیانی خۆت و گیانی سلێمانی کوڕت بپارێزیت. 13 بڕۆ ژوورەوە بۆ لای داودی پاشا و پێی بڵێ: ”ئەی پاشای گەورەم، ئایا تۆ سوێندت بۆ کەنیزەکەت نەخوارد و گوتت، کە سلێمانی کوڕت لەدوای خۆت دەبێتە پاشا، ئەو لەسەر تەختەکەت دادەنیشێت؟ ئیتر بۆچی ئەدۆنیا بووەتە پاشا؟“ 14 لەو کاتەدا کە تۆ هێشتا لەوێ قسە لەگەڵ پاشا دەکەیت، من لەدوای تۆوە دێمە ژوورە و پشتگیری لە قسەکەت دەکەم.»

15 پاش ئەوە بەتشەبەع چوو بۆ لای پاشا لە ژووری نوستنەکەی، پاشا زۆر پیر ببوو، ئەبیشەگی شونەمیش خزمەتی پاشای دەکرد. 16 بەتشەبەع بەچۆکدا هات و کڕنۆشی بۆ پاشا برد.

پاشاش پێی گوت: «چیت دەوێ؟»

17 ئەویش پێی گوت: «گەورەم تۆ سوێندت بە یەزدانی پەروەردگارت خوارد بۆ کەنیزەکەت و گوتت کە سلێمانی کوڕت لەدوای خۆت دەبێتە پاشا، ئەو لەسەر تەختەکەت دادەنیشێت. 18 ئەی پاشای گەورەم، بەڵام وا ئەدۆنیا بووەتە پاشا، تۆش لەوە بێئاگای. 19 ئەو گا و دابەستە و مەڕێکی زۆری سەربڕیوە، هەموو کوڕەکانی پاشا و ئەبیاتاری کاهین و یۆئابی فەرماندەی گشتی سوپای بانگهێشت کردووە، بەڵام سلێمانی خزمەتکاری تۆی بانگهێشت نەکردووە. 20 ئەی پاشای گەورەم، هەموو ئیسرائیل چاوەڕێی تۆ دەکەن هەتا پێیان ڕابگەیەنیت کێ لەدوای پاشای گەورەم لەسەر تەختەکەی دادەنیشێت. 21 ئەگینا کاتێک پاشای گەورەم لەگەڵ باوباپیرانی سەری نایەوە، من و سلێمانی کوڕم بە تاوانبار هەژمارد دەکرێین.»

22 هێشتا ئەو قسەی لەگەڵ پاشا دەکرد، ناتانی پێغەمبەر هات. 23 بە پاشایان ڕاگەیاند و گوتیان: «ناتانی پێغەمبەر لێرەیە.» ئینجا چووە ژوورەوە بۆ بەردەم پاشا، کڕنۆشی بۆ پاشا برد و سەری خستە سەر زەوی.

24 ناتان گوتی: «پاشای گەورەم، ئایا تۆ ڕاتگەیاندووە کە ئەدۆنیا لەپاش تۆ دەبێتە پاشا، ئەو لەسەر تەختەکەت دادەنیشێت؟ 25 چونکە ئەو ئەمڕۆ چووە خوارەوە، گا و دابەستە و مەڕێکی زۆری سەربڕیوە. هەموو کوڕانی پاشا و سەرکردەکانی سوپا و ئەبیاتاری کاهینی بانگهێشت کردووە. ئێستا لەبەردەمی ئەو دەخۆن و دەخۆنەوە و دەڵێن: ”بژی ئەدۆنیای پاشا!“ 26 بەڵام منی خزمەتکارت و سادۆقی کاهین و بەنایای کوڕی یەهۆیاداع و سلێمانی خزمەتکاری تۆی بانگهێشت نەکردووە. 27 ئایا ئەم کارە لەلای پاشای گەورەمەوەیە، ئەی بە خزمەتکارانی خۆتت نەفەرمووە کێ لەدوای پاشای گەورەم لەسەر تەختەکەت دادەنیشێت؟»

داود سلێمان دەکاتە پاشا

28 داودی پاشا وەڵامی دایەوە و گوتی: «بەتشەبەعم بۆ بانگ بکەن.» ئەویش هاتە ژوورەوە بۆ لای پاشا، لەبەردەم پاشا ڕاوەستا.

29 ئینجا پاشا سوێندی خوارد: «بە یەزدانی زیندوو، ئەوەی گیانی منی لە هەموو تەنگانەیەک کڕییەوە، 30 ئەمڕۆ هەروەک ئەوە دەکەم کە چۆن بە یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل سوێندم بۆ خواردی و گوتم، کە سلێمانی کوڕت لەپاش من دەبێتە پاشا، ئەو لە شوێنی من لەسەر تەختەکەم دادەنیشێت.»

31 بەتشەبەع سەری دانەواند و کڕنۆشی بۆ پاشا برد، گوتی: «بژی داودی پاشای گەورەم، بۆ هەتاهەتایە!»

32 داودی پاشا گوتی: «سادۆقی کاهین و ناتانی پێغەمبەر و بەنایای کوڕی یەهۆیاداعم بۆ بانگ بکەن.» ئەوانیش هاتنە ژوورەوە بۆ بەردەم پاشا. 33 پاشا پێی گوتن: «خزمەتکارەکانی گەورەتان لەگەڵ خۆتان ببەن، سلێمانی کوڕم سواری هێسترەکەی خۆم بکەن و بیبەنە خوارەوە بۆ گیحۆن. 34 با سادۆقی کاهین و ناتانی پێغەمبەر لەوێ وەک پاشای ئیسرائیل دەستنیشانی بکەن[a]، فوو بە کەڕەنادا بکەن و بڵێن: ”بژی سلێمانی پاشا!“ 35 ئینجا لەدوای ئەوەوە سەربکەون، ئەویش دێت و لەسەر تەختەکەم دادەنیشێت، لە شوێنی من دەبێتە پاشا. من فەرمانم داوە ئەو ببێتە فەرمانڕەوای ئیسرائیل و یەهودا.»

36 بەنایای کوڕی یەهۆیاداع وەڵامی پاشای دایەوە و گوتی: «ئامین! با یەزدان، خودای پاشای گەورەم ئەمە بکات. 37 هەروەک چۆن یەزدان لەگەڵ پاشای گەورەم بوو، بەو شێوەیەش لەگەڵ سلێمانیش بێت، تەختەکەشی لە تەختی داودی پاشای گەورەم مەزنتر بکات!»

38 ئیتر سادۆقی کاهین و ناتانی پێغەمبەر و بەنایای کوڕی یەهۆیاداع و کریتی و پەلەتییەکان[b] چوونە خوارەوە، سلێمانیان سواری هێسترەکەی داودی پاشا کرد و بردیانە گیحۆن. 39 سادۆقی کاهین قۆچە زەیتەکەی لە چادرەکەوە برد و سلێمانی پێ دەستنیشان کرد، ئینجا فوویان بە کەڕەنادا کرد، هەموو گەل گوتیان: «بژی سلێمانی پاشا!» 40 هەموو گەل لەدوای ئەو سەرکەوتن. گەل شمشاڵیان لێدەدا و زۆر دڵخۆش بوون، زەوی لەبەر دەنگیان دەلەرزی.

41 ئەدۆنیا و هەموو بانگهێشتکراوان، ئەوانەی لەگەڵی بوون، پاش ئەوەی لە خواردن بوونەوە گوێیان لە دەنگی ئەوان بوو. یۆئاب گوێی لە دەنگی کەڕەناکە بوو و گوتی: «ئەو دەنگە دەنگە چییە لە شارەوە دێت؟»

42 کاتێک هێشتا قسەی دەکرد، یۆناتانی کوڕی ئەبیاتاری کاهین هات، ئەدۆنیاش گوتی: «وەرە، چونکە تۆ پیاوێکی چاکیت، دیارە مژدەی خۆشیت هێناوە.»

43 یۆناتانیش وەڵامی دایەوە و بە ئەدۆنیای گوت: «بە پێچەوانەوە! داودی پاشای گەورەمان، سلێمانی کردە پاشا. 44 پاشاش سادۆقی کاهین و ناتانی پێغەمبەر و بەنایای کوڕی یەهۆیاداع و کریتی و پەلەتییەکانی لەگەڵ ناردووە، سواری هێسترەکەی پاشایان کردووە. 45 سادۆقی کاهین و ناتانی پێغەمبەریش لە گیحۆن بە پاشا دەستنیشانیان کردووە[c]، لەوێشەوە بە خۆشییەوە سەرکەوتوون و شار خرۆشاوە، ئەمە ئەو دەنگەیە کە گوێتان لێی دەبێت. 46 هەروەها سلێمان لەسەر تەختی پاشایەتییەکە دانیشتووە. 47 خزمەتکارانی پاشاش بۆ پیرۆزبایی لە داودی پاشای گەورەمان هاتن و گوتیان: ”با خوداکەت ناوی سلێمان لە ناوی تۆ ناودارتر بکات، تەختەکەشی لە تەختەکەی تۆ مەزنتر بکات!“ پاشا لەسەر قەرەوێڵەکەی کڕنۆشی برد. 48 پاشا گوتی: ”ستایش بۆ یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل، ئەوەی ئەمڕۆ کەسێکی پێداوم کە لەسەر تەختەکەم دانیشێت و چاوەکانیشم دەیبینێت.“»

49 لێرەدا هەموو ئەوانەی ئەدۆنیا بانگی کردبوون تۆقین و هەستان، هەریەکە بە ڕێگای خۆیدا ڕۆیشت. 50 ئەدۆنیاش لە سلێمان ترسا، هەستا و چوو دەستی بە قۆچەکانی قوربانگاکەوە گرت. 51 ئینجا بە سلێمان ڕاگەیەنرا: «ئەوەتا ئەدۆنیا لە سلێمانی پاشا دەترسێت، دەستی بە قۆچەکانی قوربانگاکەوە گرتووە و دەڵێت: ”با ئەمڕۆ سلێمانی پاشا سوێندم بۆ بخوات کە خزمەتکارەکەی بە شمشێر ناکوژێت.“»

52 سلێمانیش گوتی: «ئەگەر پیاوێکی چاک بێت، تاڵە مووێکی قژی ناکەوێتە سەر زەوی، بەڵام ئەگەر خراپەی تێدا بینرا، ئەوا دەکوژرێت.» 53 ئینجا سلێمانی پاشا ناردی و ئەدۆنیایان لە قوربانگاکەوە هێنایە خوارەوە، ئەویش هات و کڕنۆشی بۆ سلێمانی پاشا برد، سلێمانیش پێی گوت: «بڕۆوە ماڵەکەی خۆت.»

Notas al pie

  1. 1‏:34 بە زمانی عیبری پێی دەگوترێ مەشیخ‏ یان مەشیح‏، کە بە واتای چەورکردن بە زەیت دێت وەک دەستنیشانکردنی کەسێک بۆ لەئەستۆگرتنی بەرپرسیاریێتییەک و پێ سپاردنی لەلایەن خوداوە.‏
  2. 1‏:38 کریتییەکان و پەلەتییەکان دوو لەشکری ڕاهێنراو بوون لەسەر مەشقی سەربازی.‏
  3. 1‏:45 عیبری: چەوریان کردووە، بڕوانە یەکەم ساموئێل 12‏:5 و 15‏:1.‏‏